Doustny preparat żelaza

Feroplex (żelaza proteinianobursztynian): na co jest i jak stosować

Feroplex to roztwór doustny w fiolkach, który zawiera żelazo trójwartościowe w postaci żelaza proteinianobursztynianu: 40 mg Fe3+ w fiolce 15 ml. Feroplex jest stosowany w leczeniu niedoboru żelaza i niedokrwistości z niedoboru żelaza. Feroplex jest lekiem wydawanym na receptę (kategoria Rp), a nie suplementem diety.

Feroplex: najważniejsze informacje

Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem ani ulotki dołączonej do opakowania.

Feroplex: na co jest stosowany?

Feroplex jest stosowany w leczeniu niedoboru żelaza oraz niedokrwistości z niedoboru żelaza (niedokrwistość to inaczej anemia). Według ChPL dotyczy to:

• dorosłych;
• niedoboru żelaza i niedokrwistości z niedoboru żelaza w następstwie przewlekłej utraty krwi;
• kobiet w ciąży i w okresie karmienia piersią.

Feroplex może być również stosowany u dzieci powyżej 1 roku życia. W punkcie o wskazaniach ChPL mówi wyłącznie o leczeniu i nie wymienia stosowania zapobiegawczego, a wśród przeciwwskazań wymienia hemosyderozę i hemochromatozę; decyzję o leczeniu podejmuje lekarz. Feroplex nie jest lekiem na każdą niedokrwistość: przed rozpoczęciem leczenia niedokrwistości ChPL każe ustalić jej przyczynę.

Jak działa Feroplex?

Feroplex dostarcza żelazo trójwartościowe związane z sukcynylowanymi białkami mleka jako kompleks żelazowo-białkowy. W zasadowym środowisku dwunastnicy enzymy trzustki (proteazy) trawią część białkową, co uwalnia żelazo i umożliwia jego wchłanianie. W kwaśnym środowisku soku żołądkowego kompleks ulega wytrąceniu, a żelazo pozostaje związane. Żelazo wchłania się w ilości zależnej od zapotrzebowania organizmu.

Dawkowanie Feroplexu

Dorośli przyjmują od 1 do 2 fiolek Feroplexu na dobę (40 do 80 mg Fe3+) w dwóch dawkach podzielonych, najlepiej przed jedzeniem lub według zaleceń lekarza. Zawartość fiolki można zażyć bezpośrednio albo po rozcieńczeniu wodą. ChPL nie podaje innych płynów do rozcieńczania ani sposobu podziału jednej fiolki na dwie dawki.

Dzieci powyżej 1 roku życia przyjmują, zgodnie z zaleceniami lekarza, 1,5 ml/kg na dobę (4 mg/kg żelaza) w dwóch dawkach podzielonych, najlepiej przed posiłkami. U dzieci nie należy przekraczać dobowej dawki 40 mg Fe3+, czyli 1 fiolki.

Jaka jest maksymalna dawka Feroplexu?

W badaniach klinicznych u dorosłych stosowano dawki do 1600 mg proteinianobursztynianu żelaza na dobę (80 mg Fe3+), a danych o skuteczności i bezpieczeństwie wyższych dawek nie ma. U dzieci nie należy przekraczać 40 mg Fe3+ (1 fiolki) na dobę.

Jak długo trwa leczenie Feroplexem?

Leczenie Feroplexem należy kontynuować do uzupełnienia rezerw tkankowych żelaza, zwykle 2-3 miesiące. Według ChPL leczenie nie powinno trwać dłużej niż 6 miesięcy, chyba że wystąpi taka konieczność, na przykład przy przewlekłym krwawieniu, krwotocznych miesiączkach lub uporczywym niedoborze żelaza u kobiet w ciąży. ChPL nie podaje, po jakim czasie następuje poprawa.

Czego ChPL Feroplexu nie opisuje w dawkowaniu?

ChPL nie podaje dawkowania dla niemowląt poniżej 1 roku życia ani osobnego dawkowania dla osób starszych i dla osób z chorobami nerek lub wątroby, a także nie opisuje, co zrobić po pominięciu dawki lub zwymiotowaniu przyjętej dawki. W takich sytuacjach zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Skutki uboczne Feroplexu

Według ChPL skutki uboczne (działania niepożądane) Feroplexu występują bardzo rzadko (rzadziej niż u 1 na 10 000 osób) i są to zaburzenia żołądka i jelit, takie jak nudności, bóle w nadbrzuszu, biegunka i zaparcie. Pojawiają się jedynie po zastosowaniu dużych dawek i ustępują po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu produktu.

Dwie inne informacje ChPL podaje bez częstości: w czasie stosowania preparatów żelaza może wystąpić ciemne zabarwienie stolca, a związki żelaza mogą zaburzać wyniki badań laboratoryjnych na obecność krwi utajonej w kale.

Przeciwwskazania i ostrzeżenia

Przeciwwskazaniami do stosowania Feroplexu są nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą, hemosyderoza i hemochromatoza (stany z nadmiarem żelaza w organizmie), niedokrwistość aplastyczna, hemolityczna i syderoachrestyczna oraz przewlekłe zapalenie trzustki i marskość wątroby spowodowane hemochromatozą.

Feroplex a sorbitol i nietolerancja fruktozy

Każda fiolka Feroplexu zawiera 1400 mg sorbitolu, który jest źródłem fruktozy, dlatego pacjenci z dziedziczną nietolerancją fruktozy nie powinni przyjmować Feroplexu. Należy też wziąć pod uwagę sumujące się działanie jednocześnie przyjmowanych produktów i pokarmów zawierających fruktozę lub sorbitol. Sorbitol może powodować dyskomfort ze strony układu pokarmowego i łagodne działanie przeczyszczające oraz wpływać na biodostępność (ilość wchłanianej substancji) innych leków przyjmowanych doustnie jednocześnie.

Feroplex a białka mleka krowiego

Feroplex zawiera białka mleka krowiego, dlatego ChPL każe zachować szczególną ostrożność u osób z nietolerancją białek mleka krowiego, u których może wystąpić reakcja alergiczna.

Feroplex a parabeny i sód

Feroplex zawiera dwa parabeny: metylu parahydroksybenzoesan sodowy i propylu parahydroksybenzoesan sodowy, które mogą powodować reakcje alergiczne (możliwe reakcje typu późnego). Fiolka zawiera 46,7 mg sodu, czyli 2,33% zalecanej przez WHO maksymalnej dziennej dawki 2 g sodu dla osoby dorosłej.

Feroplex a alkohol i glikol propylenowy

ChPL Feroplexu nie opisuje wpływu picia alkoholu na stosowanie leku ani interakcji z napojami alkoholowymi. Słowo etanol pojawia się w niej tylko w ostrzeżeniu o glikolu propylenowym (61,1 mg w fiolce): jednoczesne podawanie z innymi substratami dehydrogenazy alkoholowej, takimi jak etanol, może powodować ciężkie działania niepożądane u noworodków.

Co zrobić w razie przedawkowania Feroplexu?

Przy podejrzeniu przedawkowania skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem, a przy ciężkich objawach zadzwoń pod numer alarmowy 112. Po bardzo dużych dawkach soli żelaza ChPL opisuje ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty, biegunkę, wymioty krwawe (którym często towarzyszy senność), bladość powłok, sinicę, wstrząs i śpiączkę. Leczenie przedawkowania (między innymi płukanie żołądka i leczenie podtrzymujące) prowadzi personel medyczny.

Interakcje: z czym nie łączyć Feroplexu

Według ChPL Feroplex należy podawać przynajmniej dwie godziny po zastosowaniu leków, których wchłanianie żelazo może zmniejszać: tetracyklin, bisfosfonianów, przeciwinfekcyjnych chinolonów, penicylaminy, tyroksyny, lewodopy, karbidopy i metylodopy.

Czy Feroplex można przyjmować z kawą, herbatą lub mlekiem?

Według ChPL związki zawarte w warzywach, mleku, kawie i herbacie hamują wchłanianie żelaza, dlatego Feroplex należy podawać przynajmniej dwie godziny po ich spożyciu. Odrębnie ChPL podaje, że dorośli przyjmują Feroplex najlepiej przed jedzeniem; nie łączy tych dwóch zaleceń w jedną regułę, więc w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Feroplex a witamina C, środki zmniejszające kwasowość i chloramfenikol

Wchłanianie żelaza może się zwiększyć przy jednoczesnym podawaniu kwasu askorbowego (witaminy C) w dawce powyżej 200 mg, a zmniejszyć przy środkach zmniejszających kwasowość soku żołądkowego; ChPL nie podaje zalecenia dotyczącego łączenia Feroplexu z witaminą C. Chorzy otrzymujący równocześnie chloramfenikol mogą z opóźnieniem reagować na leczenie żelazem. Osobno ChPL stwierdza, że nie obserwowano dotychczas interakcji z lekami z grupy antagonistów receptorów H2.

Feroplex w ciąży i podczas karmienia piersią

Według ChPL Feroplex można stosować w ciąży i w okresie karmienia piersią: leczenie niedoboru żelaza w tych okresach należy do wskazań, a Feroplex jest przeznaczony dla kobiet w ciąży i w okresie laktacji, u których często występuje niedobór żelaza. Punkt ChPL o płodności, ciąży i laktacji zawiera stwierdzenie: brak specjalnych ostrzeżeń. ChPL nie rozróżnia trymestrów i nie opisuje wpływu na płodność.

Brak danych o wpływie Feroplexu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn; ChPL uznaje jednak jakikolwiek wpływ za mało prawdopodobny.

Czy Feroplex jest na receptę? Jak uzyskać receptę

Tak, Feroplex jest lekiem na receptę: w Rejestrze Produktów Leczniczych ma kategorię dostępności Rp.

Receptę wystawia lekarz po konsultacji w gabinecie albo zdalnie (teleporada), także online w naszym serwisie (e-recepta). O wystawieniu recepty decyduje lekarz, a kod e-recepty realizuje się w aptece.

Cena Feroplexu i refundacja

Według wykazu leków refundowanych na 1 października 2026 Feroplex nie jest refundowany: nie występuje w załączniku A1 obwieszczenia Ministra Zdrowia, więc pacjent płaci pełną cenę. ChPL ani dane rejestrowe nie podają ceny Feroplexu, a cena w aptekach może się różnić.

Skład i opakowanie

Jedna fiolka (15 ml) Feroplexu zawiera 40 mg jonów żelaza Fe3+ w postaci 800 mg żelaza proteinianobursztynianu. ChPL nie wymienia w składzie żelaza dwuwartościowego ani glukonianu żelaza. Substancje pomocnicze: sorbitol, glikol propylenowy, parabeny, aromat jeżynowy, sacharyna sodowa, sodu wodorotlenek i woda oczyszczona. Link do pełnej ChPL jest w źródłach strony.

Feroplex to klarowny, brązowawy roztwór o przyjemnym, charakterystycznym zapachu. Opakowanie to 20 fiolek polietylenowych w tekturowym pudełku, każda po 15 ml. Feroplex przechowuje się w temperaturze poniżej 30°C, w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Okres ważności wynosi 2 lata, a po pierwszym otwarciu fiolki lek zachowuje trwałość przez 4 dni w tych samych warunkach przechowywania.

Czy są zamienniki Feroplexu?

W danych z Rejestru Produktów Leczniczych tylko Feroplex ma substancję czynną żelaza proteinianobursztynian (Ferri proteinatosuccinas), więc nie wskazujemy zamienników o tej samej substancji czynnej. Inne preparaty żelaza, na przykład Ferrum Lek, Ferrum-Lek, CosmoFer i Venofer, mają w rejestrze inne związki żelaza. O zmianie leku decyduje lekarz lub farmaceuta.

Feroplex: najczęściej zadawane pytania

Powiązane artykuły

• Hemoglobina - co to jest, objawy, leczenie. Kompletny przewodnik

Powiązane leki

• Tardyferon
• Sorbifer Durules

Źródła

• Charakterystyka Produktu Leczniczego Feroplex, 40 mg/15 ml, roztwór doustny - Rejestr Produktów Leczniczych (URPL)
• Obwieszczenie Ministra Zdrowia z 16 września 2026 r. w sprawie wykazu refundowanych leków na 1 października 2026 r. - Ministerstwo Zdrowia (gov.pl)
• Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) i ulotka - Rejestr Produktów Leczniczych, URPL
• Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych - organ dopuszczający lek do obrotu - urpl.gov.pl
• Jak działa e-recepta i jak ją zrealizować - pacjent.gov.pl