Antykoncepcja online - przewodnik 2026

Antykoncepcja na e-receptę - tabletki dwuskładnikowe (Yasmin), mini-pigułki (Slinda), plaster (Evra), krążek (NuvaRing), tabletka dzień po (Escapelle, ellaOne). Konsultacja online od 59 zł.

Metody antykoncepcji - porównanie 2026

Antykoncepcja to 8 głównych metod. Skuteczność porównuje się w wskaźniku Pearla (liczba ciąż na 100 kobiet rocznie):

| Metoda | Pearl Index | Trwałość | Cena | Wymaga recepty | |---|---|---|---|---| | Wkładka domaciczna hormonalna (Mirena, Kyleena) | 0.1-0.5 | 5-8 lat | 600-1500 zł jednorazowo | Tak (ginekolog) | | Wkładka miedziana (Cu-IUD) | 0.5-1 | 5-10 lat | 200-500 zł | Tak | | Implant podskórny (Implanon) | 0.05 | 3 lata | 500-700 zł | Tak | | Sterylizacja | 0.5 | Trwała | 3-10k zł | Tak (chirurg) | | Tabletki dwuskładnikowe (Yasmin, Microgynon) | 0.3 (idealne) - 9 (typowe) | Codziennie | 30-100 zł/mc | Tak | | Mini-pigułki (Slinda, Cerazette) | 0.4 - 9 | Codziennie | 30-100 zł/mc | Tak | | Plaster (Evra) | 0.3 - 9 | Co tydzień | 60-90 zł/mc | Tak | | Krążek dopochwowy (NuvaRing) | 0.3 - 9 | Co miesiąc | 60-90 zł/mc | Tak | | Prezerwatywa męska | 2 (idealne) - 18 (typowe) | Każdy stosunek | 1-3 zł/sztuka | Nie | | Antykoncepcja awaryjna | n/d (po stosunku) | Doraźne | 25-150 zł | Tak | | Naturalne metody (NFP, kalendarzyk) | 5-25 | Codziennie | Bezpłatne | Nie |

LARC (Long-Acting Reversible Contraception) - wkładki i implanty - najwyższa skuteczność, brak "zapominania", "set and forget". Zalecane przez WHO i ACOG jako I rzut, szczególnie dla młodych kobiet.

Hormonalne metody w PL - dostępne na receptę:

1. Tabletki dwuskładnikowe (kombinowane) - estrogen + progestagen:

  • | Marka | Składniki | Cena/mc | Refundacja |
  • |---|---|---|---|
  • | yasmin | Drospirenon 3 mg + EE 30 μg | 35-50 zł | Brak |
  • | Yaz | Drospirenon 3 mg + EE 20 μg | 35-50 zł | Brak |
  • | diane 35 | Cyproteron 2 mg + EE 35 μg | 25-40 zł | Brak |
  • | Mercilon | Dezogestrel + EE 20 μg | 25-40 zł | Częściowa |
  • | Microgynon | Lewonorgestrel + EE 30 μg | 20-35 zł | Częściowa |

2. Mini-pigułki (tylko progestagen, bez estrogenu):

| Marka | Substancja | Cena | Wskazania szczególne | |---|---|---|---| | slinda | Drospirenon 4 mg | 35-55 zł | Karmienie piersią, migrena, palące, otyłość | | Cerazette | Dezogestrel | 30-50 zł | Jak Slinda | | Azalia | Dezogestrel (generyk) | 25-40 zł | Tańsza alternatywa |

3. Plaster transdermalny:

- evra (norelgestromin + EE) - 1 plaster/tydz., 3 tyg. + 1 tydz. Przerwa. Cena: 60-90 zł/cykl.

4. Krążek dopochwowy:

- nuvaring (etonogestrel + EE) - 1 krążek na 3 tygodnie, potem przerwa. Cena: 60-90 zł/cykl.

5. Antykoncepcja awaryjna:

  • escapelle (lewonorgestrel 1.5 mg) - do 72 h, 25-40 zł
  • ellaOne (uliprystal 30 mg) - do 120 h, 110-150 zł

Refundacja w PL: większość antykoncepcji pełnopłatna. Tylko niektóre (Microgynon, Mercilon) z częściową refundacją 30%.

Tabletki dwuskładnikowe vs mini-pigułki

Wybór między tabletkami dwuskładnikowymi (estrogen + progestagen) a mini-pigułkami (tylko progestagen) zależy od profilu pacjentki.

TABLETKI DWUSKŁADNIKOWE (Yasmin, Microgynon, Yaz):

  • Zalety:*
  • Najwyższa skuteczność wśród tabletek
  • Regulują cykl (przewidywalna miesiączka)
  • Zmniejszają bóle miesiączkowe
  • Pomagają w trądziku (Diane 35, Yaz - Yasmin off-label)
  • Hirsutyzm (Diane 35)
  • PMS, PMDD (Yaz)
  • Endometrioza (przewlekłe stosowanie bez przerwy)
  • Profilaktyka raka jajnika i endometrium (-50% po 5 latach)
  • Wybór czasu miesiączki (pomijanie blistra → "skip period")

Wady i ryzyka: - Zakrzepica żył głębokich (DVT) - ryzyko 2-5× vs niestosowanie (2 na 10 000 vs 10 na 10 000 kobiet/rok) - Zakrzepica wzrasta z: paleniem (zwłaszcza > 35 r.ż.), otyłością, trombofilią, długimi podróżami, operacjami - Migrena z aurą = Przeciwwskazanie (ryzyko udaru) - Karmienie piersią = przeciwwskazanie estrogenów (spadek laktacji) - Czynna choroba wątroby

  • Przeciwwskazania bezwzględne:*
  • Migrena z aurą
  • Zakrzepica/zatorowość w wywiadzie lub w rodzinie
  • Trombofilia (mutacja Leiden, anty-PL)
  • Palenie > 15 papierosów/d + wiek > 35 r.ż.
  • Nadciśnienie niekontrolowane (> 160/100)
  • Cukrzyca z powikłaniami CV
  • Czynna choroba wątroby
  • Rak piersi (aktywny lub w wywiadzie)
  • Ciąża
  • Karmienie piersią < 6 mies. po porodzie

MINI-PIGUŁKI (Slinda, Cerazette, Azalia):

  • Zalety:*
  • Bezpieczne przy migrenie, palących > 35 r.ż., otyłości, karmieniu piersią
  • Brak estrogenu = mniejsze ryzyko zakrzepicy
  • Można brać od razu po porodzie (Slinda - kategoria L2)
  • Bezpieczne u kobiet z migreną z aurą

Wady: - Wymaga regularności co do godziny (klasyczne Cerazette: ±3 h, Slinda: ±24 h - bardziej wybaczająca!) - Nieregularne krwawienia w pierwszych 3-6 mies. (40-50% pacjentek) - Brak regulacji cyklu (możliwe wygaśnięcie miesiączki lub plamienia) - Nie pomaga w trądziku, hirsutyzmie, endometriozie (mniej skuteczna w tych wskazaniach)

WSKAZANIA SZCZEGÓLNE - który lek dla kogo:

  • | Profil pacjentki | I rzut |
  • |---|---|
  • | Młoda, zdrowa, regularne życie seksualne | Wkładka IUD (Mirena) - najwyższa skuteczność |
  • | Tabletki + chcę regulacji cyklu | Yasmin, Yaz (dwuskładnikowe) |
  • | Trądzik + antykoncepcja | Diane 35 lub Yaz |
  • | PCOS | Diane 35 (anty-androgenowy) |
  • | Karmienie piersią | Slinda (mini-pigułka) |
  • | Migrena z aurą | Slinda, NuvaRing progestynowy, IUD |
  • | Palące > 35 lat | Slinda, IUD |
  • | Otyłość BMI > 30 | IUD lub implant (tabletki mniej skuteczne!) |
  • | Endometrioza | Yasmin/Yaz przewlekle BEZ PRZERW (skip periods) |
  • | Tylko awaryjnie | ellaOne (do 120 h) lub Escapelle (do 72 h) |
  • | Niechęć do hormonów | Wkładka miedziana (Cu-IUD) |

Tabletka dzień po - Escapelle vs ellaOne

Antykoncepcja awaryjna (plan B, tabletka dzień po) - do stosowania po niezabezpieczonym stosunku lub w razie awarii antykoncepcji (pęknięcie prezerwatywy, zapomnienie pigułki).

  • | Cecha | Escapelle | ellaOne |
  • |---|---|---|
  • | Substancja | Lewonorgestrel 1.5 mg | Octan uliprystalu 30 mg |
  • | Producent | Gedeon Richter | HRA Pharma (Perrigo) |
  • | Okno terapeutyczne | 0-72 h (3 dni) | 0-120 h (5 dni) |
  • | Skuteczność 0-24 h | 85-95% | 98% |
  • | Skuteczność 24-72 h | 60-75% | 85-90% |
  • | Skuteczność 72-120 h | NIESKUTECZNA | 70% |
  • | Cena | 25-40 zł | 110-150 zł |
  • | Skuteczność BMI > 30 | OBNIŻONA | Zachowana |
  • | Karmienie piersią | Bezpieczna | Przerwa 7 dni |

Mechanizm: OPÓŹNIA OWULACJĘ - zapobiega zapłodnieniu. NIE PRZERYWA istniejącej ciąży (to nie jest tabletka aborcyjna!).

Wybór praktyczny:

  • 1. 0-24 h po stosunku + budżet ograniczony → Escapelle (taniej, równie skuteczne)
  • 2. 24-72 h + chcę najwyższej skuteczności → ellaOne
  • 3. 72-120 hTYLKO ellaOne (Escapelle już nie działa)
  • 4. BMI > 30 → ellaOne preferowana
  • 5. Karmienie piersią → Escapelle (laktacja bezpieczna)

JAK NAJSZYBCIEJ - skuteczność spada z każdą godziną.

W PL wymagana recepta (od 2017 r., ograniczona liberalizacja 2024). E-recepta online: 59 zł, w 15 minut.

Co dalej po przyjęciu:

  • Test ciążowy 3 tyg. po stosunku
  • Dodatkowa antykoncepcja barierowa (prezerwatywa) do następnej miesiączki
  • Jeśli miesiączka spóźnia się > 7 dni → test ciążowy + konsultacja

Pełna karta: tabletka dzień po

Plaster, krążek, wkładka domaciczna

Antykoncepcja inna niż tabletki - wygodniejsze opcje dla osób zapominalskich.

PLASTER ANTYKONCEPCYJNY (Evra):

  • 1 plaster/tydz. przez 3 tygodnie + 1 tydzień przerwy (klasyczny cykl)
  • Substancje: norelgestromin 6 mg + etynyloestradiol 600 μg (uwalniane przezskórnie)
  • Skuteczność: 99% (idealne stosowanie), 91% (typowe)
  • Cena: 60-90 zł/cykl
  • Miejsca przyklejania: pośladek, ramię, brzuch (nie pierś)
  • Zalety: brak codziennej dawki, niezależne od żołądka (vs tabletki)
  • Wady: mniej skuteczne u BMI > 90 kg (FDA warning), widoczny plaster, niektóre osoby mają reakcje skórne
  • Refundacja: brak

KRĄŻEK DOPOCHWOWY (NuvaRing):

  • 1 krążek na 3 tygodnie w pochwie, potem 1 tydzień przerwy
  • Substancje: etonogestrel + etynyloestradiol (mała dawka)
  • Skuteczność: 99% (idealne), 91% (typowe)
  • Cena: 60-90 zł/cykl
  • Zalety: brak codziennej dawki, niskie dawki hormonów, bez problemów żołądkowych
  • Wady: niektóre kobiety czują krążek (większość nie), potencjalne wypadnięcie podczas stosunku (rzadko, można wyjąć na 3 h)
  • Refundacja: brak

WKŁADKI DOMACICZNE (IUD - Intrauterine Device):

Hormonalne (LNG-IUD):

| Marka | Dawka LNG | Trwałość | Cena | Indicacje | |---|---|---|---|---| | Mirena | 52 mg LNG (uwalniane 20 μg/d → 10 μg/d po 5 latach) | 8 lat | 800-1500 zł jednorazowo | Antykoncepcja, obfite miesiączki, endometrioza | | Kyleena | 19.5 mg LNG | 5 lat | 800-1200 zł | Antykoncepcja + cykl | | Skyla / Jaydess | 13.5 mg LNG | 3 lata | 800-1100 zł | Młode nieródki, mała macica |

Miedziana (Cu-IUD):

  • Multiload, Nova-T, MonaLisa - różne marki
  • Trwałość: 5-10 lat
  • Cena: 200-500 zł
  • Bez hormonów - bezpieczna u kobiet z przeciwwskazaniami
  • Skuteczność: 99.4%
  • Wady: obfitsze, bolesniejsze miesiączki (przeciwnie do Mireny - Mirena zmniejsza krwawienia)
  • Skuteczna jako antykoncepcja awaryjna do 120 h po stosunku (Cu-IUD najpotężniejsze "plan B")

Procedura założenia IUD:

  • Wizyta u ginekologa - 30 min
  • Cena wizyty + założenia: 200-400 zł
  • Najlepiej w okresie miesiączki (kanał szyjki rozszerzony)
  • Wkładka jest zakładana (podobnie do wymazu Pap)
  • Dyskomfort podobny do silnego bólu menstruacyjnego, trwa ~30 sek
  • Pierwsze 6 mies.: nieregularne krwawienia, ból brzucha (norma)
  • Kontrola po 6 tyg.: USG - sprawdzenie pozycji wkładki

Implant podskórny (Implanon):

  • Etonogestrel 68 mg w pręciku 4 cm pod skórą ramienia
  • Trwałość: 3 lata
  • Cena: 500-700 zł + zabieg 200-400 zł
  • Skuteczność: 99.95% (NAJWYŻSZA wśród metod hormonalnych)
  • Wady: nieregularne krwawienia, niewielkie ryzyko migracji

Sterylizacja (chirurgiczna):

  • Kobiety: podwiązanie/zamknięcie jajowodów (laparoskopia, 1 dzień szpitala)
  • Mężczyźni: wazektomia (15-30 min ambulatoryjnie, znieczulenie miejscowe)
  • Trwała (bardzo trudna do odwrócenia)
  • Cena: 3000-10000 zł
  • Refundacja w PL: ograniczona (głównie prywatnie)

Antykoncepcja a styl życia, podróże, leki

Antykoncepcja hormonalna i podróże:

  • Loty > 6 h + tabletki dwuskładnikowe = wzrost ryzyka DVT (2-3×)
  • Pij dużo wody, wstawaj co 2 h, pończochy uciskowe
  • nie bierz w trakcie operacji (zatrzymaj 4 tyg. Przed planową operacją)
  • Profilaktyka heparyną drobnocząsteczkową u kobiet z trombofilią

Zmiany strefy czasowej:

  • Bierz pigułkę o ustalonej lokalnej godzinie lub trzymaj się "domowej" godziny
  • Slinda i Cerazette - w PL preferowane (Slinda: ±24 h, więcej flex)
  • Awaryjnie: zegar w komórce z ustawioną dawką

Choroby przewodu pokarmowego:

  • Wymioty < 3 h po dawce = powtórz dawkę
  • Biegunka znaczna > 24 h = traktuj jak pominiętą dawkę → dodatkowa antykoncepcja barierowa przez 7 dni
  • Leki przeciwbiegunkowe (loperamid) - bezpieczne z antykoncepcją

LEKI ZMNIEJSZAJĄCE SKUTECZNOŚĆ ANTYKONCEPCJI:

| Lek | Mechanizm | Postępowanie | |---|---|---| | Rifampicyna, ryfabutyna (gruźlica) | Silny induktor CYP3A4 | UNIKAĆ łączenia, dodatkowa antykoncepcja + 28 dni po | | Leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, topiramat > 200 mg) | Indukcja CYP | Wymagana dodatkowa antykoncepcja LUB zmiana metody (IUD, depo-Provera) | | Dziurawiec (Hypericum) | Indukuje CYP3A4 | Unikaj suplementów z dziurawcem | | Modafinil | Indukcja | Dodatkowa metoda | | Bosentan | Indukcja | Dodatkowa metoda | | Niektóre leki HIV (efawirenz, ritonawir) | Indukcja | Dodatkowa metoda LUB IUD |

LEKI nie WPŁYWAJĄCE (mity):

  • Większość antybiotyków (amoksycylina, klacid, doksycyklina) - NIE OBNIŻA skuteczności (mit pochodzący z lat 70.)
  • Wyjątek: rifampicyna (jak wyżej)
  • Dla pewności: dodatkowa antykoncepcja w trakcie + 7 dni po antybiotykoterapii

Kawa, alkohol, papierosy:

  • Kawa: bez wpływu na antykoncepcję
  • Alkohol: jeśli wymiotujesz < 3 h po pigułce → powtórz dawkę
  • Palenie > 15 papierosów + wiek > 35 r.ż. = Przeciwwskazanie do tabletek dwuskładnikowych

Sport:

  • Bez wpływu na antykoncepcję
  • Plaster (Evra) może odkleić się w intensywnym sporcie z poceniem → sprawdzaj 1×/d
  • NuvaRing: nie wypada podczas sportu (zwykle), niektóre kobiety wyjmują na 1-3 h

Migreny:

  • Migrena bez aury → dwuskładnikowe OK
  • Migrena z aurą (zaburzenia widzenia, mowy) → Przeciwwskazanie estrogenu (4× ryzyko udaru) → preferuj Slinda, NuvaRing progestynowy (off-label), IUD

Jak uzyskać receptę online na antykoncepcję

Antykoncepcja hormonalna jest lekiem receptowym (Rp) w PL. Na ereceptaonline24.pl uzyskasz e-receptę szybko.

Procedura:

1. Wypełnij formularz medyczny (10 min): - Wiek - BMI (waga + wzrost) - Czy palisz? Ile? - Historia chorób: nadciśnienie, cukrzyca, choroby wątroby, migrena (z aurą!), depresja, choroby autoimmunologiczne - Zakrzepica/zatorowość w wywiadzie lub w rodzinie - Trombofilia (mutacja Leiden, anty-PL, niedobór białka C/S) - Aktualne leki (zwłaszcza: leki przeciwpadaczkowe, rifampicyna, dziurawiec) - Ciąża, planowanie ciąży - Karmienie piersią - Wcześniejsza antykoncepcja - co stosowałaś, czy działało, dlaczego zmiana - Cele (regulacja cyklu, trądzik, redukcja bólów menstruacyjnych, profilaktyka ciąży)

2. Opłać konsultację od 59 zł.

3. Lekarz weryfikuje w 15-60 min: - Kontynuacja istniejącej kuracji: zwykle wystawia receptę - Pierwsza recepta: może wystawić online dla typowych przypadków, ale w wątpliwości skieruje do ginekologa stacjonarnie

4. Otrzymujesz e-receptę z kodem PIN.

  • Co lekarz online MOŻE:*
  • Kontynuacja recepty na ustaloną pigułkę/plaster/krążek
  • Zmiana w obrębie klasy (np. Yasmin → Yaz)
  • Zmiana z dwuskładnikowej na mini-pigułkę (np. po pojawieniu się migreny)
  • Tabletka dzień po (Escapelle, ellaOne) - szybko, w 15 min
  • Recepta na 3-12 mies. (długoterminowa antykoncepcja)
  • Co lekarz online nie może:*
  • Założenie IUD/implantu - wymaga ginekologa stacjonarnie
  • Pierwsza diagnoza zakrzepicy/trombofilii
  • Ciąża z powikłaniami
  • Ciężkie krwawienia, podejrzenie raka szyjki/endometrium
  • Sterylizacja

Co przed wybraniem antykoncepcji:

  • Cytologia (badanie szyjki macicy) co 3 lata u kobiet 25-65 lat
  • HPV test opcjonalnie
  • USG narządu rodnego raz/2 lata u zdrowych
  • Pomiar BP, masy ciała
  • Badania krwi raz/rok (jeśli na hormonach)
  • Konsultacja stacjonarna u ginekologa* zalecana przy:
  • Pierwsza antykoncepcja w życiu (zwłaszcza nastolatki)
  • Choroby przewlekłe (PCOS, endometrioza, choroby autoimmunologiczne)
  • Wybór IUD lub implantu (wymaga założenia)
  • Nieregularne krwawienia, bóle
  • Niepłodność, problem z poczęciem
  • Planowanie ciąży (preconception care)

Leki w tej kategorii

Najczęściej zadawane pytania

Tabletki dwuskładnikowe czy mini-pigułki?
Dwuskładnikowe (Yasmin, Microgynon): regulują cykl, łagodzą miesiączkę, pomagają w trądziku/PCOS - jednak ryzyko zakrzepicy 2-5×. Przeciwwskazane przy migrenie z aurą, paleniu > 35 r.ż., otyłości, zakrzepicy. Mini-pigułki (Slinda, Cerazette): bezpieczne przy migrenie, paleniu, otyłości, karmieniu piersią - jednak często nieregularne krwawienia (40-50%), brak regulacji cyklu. Slinda lepsza niż Cerazette: tolerancja ±24 h (vs Cerazette ±3 h).
Czy mogę dostać antykoncepcję online?
Tak. Przy kontynuacji. Istniejącej kuracji oraz dla typowych przypadków pierwszej recepty. Konsultacja online na ereceptaonline24.pl od 59 zł. Lekarz weryfikuje formularz (wiek, BMI, palenie, choroby, migrena, zakrzepica w wywiadzie), wystawia e-receptę na 3-12 mies. Pierwsza recepta nastolatkom lub przy chorobach - wymaga stacjonarnej konsultacji ginekologicznej.
Tabletka dzień po - Escapelle czy ellaOne?
0-72 h po stosunku + budżet ograniczonyEscapelle (lewonorgestrel 1.5 mg, 25-40 zł). 72-120 hTYLKO ellaOne (uliprystal 30 mg, 110-150 zł). BMI > 30 → ellaOne preferowana (Escapelle mniej skuteczna u otyłych kobiet). Karmienie piersią → Escapelle bezpieczna (ellaOne wymaga 7-dniowej przerwy). JAK NAJSZYBCIEJ - skuteczność spada z każdą godziną. NIE jest tabletką aborcyjną, opóźnia owulację.
Czy antybiotyki obniżają skuteczność antykoncepcji?
Większość nie - to mit z lat 70.. Amoksycylina, doksycyklina, klacid, ciprofloksacyna, augmentin - bezpieczne z antykoncepcją. WYJĄTEK: rifampicyna i ryfabutyna (gruźlica) - silne induktory CYP3A4, dramatyczny spadek skuteczności → dodatkowa antykoncepcja barierowa + 28 dni po. Dla pewności: dodatkowa metoda barierowa (prezerwatywa) w trakcie + 7 dni po antybiotykoterapii - to konserwatywne podejście.
Co zrobić jak zapomnę tabletki?
Tabletka dwuskładnikowa (Yasmin) zapomniana < 24 h: weź jak najszybciej, normalna ochrona. 24-48 h: weź pominiętą + kontynuuj, dodatkowa ochrona przez 7 dni. > 48 h: jak wyżej + jeśli to ostatnie 7 dni opakowania → pomiń przerwę, zacznij nowe opakowanie. Mini-pigułka Slinda zapomniana < 24 h: weź jak najszybciej, OK. > 24 h: weź + dodatkowa antykoncepcja barierowa 7 dni. Cerazette (klasyczne mini-pigułki) ±3 h - bardzo restrykcyjne, dlatego Slinda preferowana.
IUD (Mirena, Cu-IUD) - czy warto?
Tak, dla większości kobiet - najwyższa skuteczność (0.1-0.5 Pearl Index), 5-8 lat bez myślenia, brak codziennych dawek. Mirena (hormonalna): zmniejsza miesiączkę 80-90%, leczy obfite krwawienia, endometriozę, mioma. Cu-IUD (miedziana): bez hormonów, ale bardziej obfite, bolesne miesiączki. Zakładanie: wizyta u ginekologa, ~30 min, dyskomfort jak silny ból menstruacyjny przez 30 sek. Cena**: Mirena 800-1500 zł + wizyta 200-400 zł, łącznie ~1000-1900 zł na 5-8 lat = bardzo tania per miesiąc.
Diane 35 - kto to powinien brać?
Diane 35 (cyproteron + EE 35 μg) ma specjalne wskazania off-label: trądzik średnio-ciężki (skuteczniejsza niż Yasmin), hirsutyzm (nadmierne owłosienie), PCOS (efekt anty-androgenowy), łysienie typu androgenowego u kobiet. NIE I rzut w antykoncepcji - wyższe dawki estrogenu niż współczesne pigułki, wyższe ryzyko DVT 4× (Yasmin 2×). Maksymalnie 6-12 mies. Leczenia trądziku, potem zmiana na inną metodę. Przeciwwskazania jak Yasmin + szczególna ostrożność.
Antykoncepcja a palenie papierosów?
Palenie + tabletki dwuskładnikowe = wysokie ryzyko: zakrzepica, zawał, udar. Wiek > 35 r.ż. + palenie > 15 papierosów/d = BEZWZGLĘDNE przeciwwskazanie do dwuskładnikowych. Bezpieczne dla palących: Slinda, Cerazette (mini-pigułki), IUD (Mirena, Cu-IUD), implant (Implanon), wkładka miedziana. Najlepszy pomysł: rzuć palenie (NRT, Champix, bupropion) i wybierz dowolną metodę.
Czy antykoncepcja powoduje tycie?
Mit, ale częściowo prawda. Większość pigułek nie powoduje tycia > 1-2 kg. Jednak: niektóre preparaty bardziej (drospirenon - Yasmin/Slinda mogą powodować retencję wody), niektóre mniej (mini-pigułki neutralne). Real winowajcy: medroksyprogesteron depot (Depo-Provera) - przyrost 2-5 kg/rok, niektóre implanty. Wpływ na metabolizm: minimalny. Apetyt: niektóre kobiety odczuwają wzrost. Rozwiązanie: monitorowanie wagi, dietetyk, sport, ewentualna zmiana metody.
Antykoncepcja a ciąża - kiedy planować?
Większość pigułek: płodność wraca w ciągu 1-3 miesięcy po odstawieniu. Mini-pigułki Slinda/Cerazette: szybciej, czasem od razu. Plaster Evra, NuvaRing: szybkie odzyskanie płodności. Depo-Provera (zastrzyk): 3-12 mies. Opóźnienia! Najdłuższy efekt rezydualny. IUD/Implanon: płodność wraca od razu po usunięciu. Rekomendacja: odstaw 3 mies. Przed planowaną ciążą, zacznij kwas foliowy 400 μg/d profilaktycznie 1-3 mies. Przed konceptem.
Endometrioza i antykoncepcja?
Tabletki dwuskładnikowe stosowane PRZEWLEKLE BEZ PRZERWY ("skip periods") są I rzutem leczenia endometriozy. Mechanizm: hamowanie owulacji + ścieńczenie endometrium = redukcja bólu, bólów miesiączkowych, krwawień. Yasmin, Yaz preferowane. Alternatywa: Mirena (LNG-IUD) - leczy endometriozę 8 lat, bez codziennej dawki. Brak ulgi po 3 mies.: konsultacja ginekologa, GnRH analogi (Zoladex, leuprolid), chirurgia laparoskopowa.
Jak rozpoznać zakrzepicę po pigułkach?
OBJAWY ALARMOWE - natychmiast SOR: DVT (zakrzepica żył głębokich) - jednostronny obrzęk + ból łydki, ciepło, zaczerwienienie, ból przy ucisku/zgięciu stopy. Zatorowość płucna (PE) - nagły ból w klatce + duszność, kaszel (czasem z krwią), tachykardia, omdlenie. Udar - nagłe drętwienie połowy ciała, zaburzenia mowy, widzenia, ból głowy, splątanie. Zawał - ból w klatce promieniujący do ramienia/żuchwy, duszność, pocenie. Czas reakcji KRYTYCZNY: zatorowość/udar nieleczone w ciągu 4 h → trwałe uszkodzenie lub śmierć.