Evra (plaster antykoncepcyjny) - recepta online 2026
**Evra** to **plaster antykoncepcyjny transdermalny** uwalniający **norelgestromin 150 µg + etynyloestradiol 20 µg dziennie**. Wygodna alternatywa dla doustnych tabletek - **1 plaster tygodniowo × 3 tygodnie + 1 tydzień przerwy**. Skuteczność **99%** (indeks Pearla 0,3-1). Idealny dla osób zapominających o codziennej dawce. E-recepta od 59 zł.
- Nazwa handlowa
- **Evra** (Janssen-Cilag)
- Substancje czynne
- **Norelgestromin** (progestagen) + **etynyloestradiol** (estrogen)
- Forma
- Plaster transdermalny 20 cm² do naklejenia na skórę
- Schemat
- **1 plaster/tydzień × 3 tygodnie** + 1 tydzień przerwy (krwawienie odstawienne)
- Skuteczność
- **99% (typowe użycie 91%)** - porównywalna z COC doustnymi
- Cena
- **50-80 zł / opakowanie 3 plastrów** (1 cykl), nie refundowany
- Gdzie naklejać
- Pośladek, brzuch, zewnętrzna powierzchnia ramienia, plecy (NIE piersi!)
- Ryzyko VTE
- **Wyższe niż COC doustne** (1,5-2×) - wymaga oceny ryzyka!
- Ograniczenie wagowe
- **Zmniejszona skuteczność u kobiet >90 kg** - rozważ alternatywę
Co to jest Evra i jak działa
**Evra** to **transdermalny system antykoncepcyjny** - plaster przyklejany do skóry, uwalniający przez 7 dni: - **150 µg norelgestrominu** (aktywny metabolit norgestimatu, progestagen) - **20 µg etynyloestradiolu** (estrogen)
dziennie do krwiobiegu, omijając wątrobę (efekt "first-pass"). Mechanizm identyczny z **doustnymi tabletkami COC**: hamowanie owulacji (FSH/LH↓), zagęszczanie śluzu szyjkowego, niekorzystne zmiany endometrium.
- *Schemat 21+7:**
- **Tydzień 1**: nakleja plaster 1, nosi 7 dni
- **Tydzień 2**: zmienia plaster (plaster 2)
- **Tydzień 3**: zmienia plaster (plaster 3)
- **Tydzień 4**: **bez plastra** - krwawienie odstawienne (2-4 dni)
- **Dzień 29**: nowy plaster 1 - nowy cykl
- *Gdzie naklejać:**
- Pośladek (najczęściej preferowany)
- Brzuch (poniżej talii)
- Zewnętrzna powierzchnia ramienia
- Górna część pleców
- *nie naklejać na:**
- Piersi (estrogen w skórze!)
- Skórę zaczerwienioną, podrażnioną, z biżuterią
- Tę samą lokalizację 2 cykle z rzędu (rotacja)
- Skórę wcześniej posmarowaną kremem, balsamem, perfumami
**Skuteczność:** - **Indeks Pearla 0,3-1** (idealne stosowanie) - **Indeks Pearla ~9** (typowe stosowanie z błędami) - **OGRANICZENIE:** kobiety **>90 kg** - zmniejszona skuteczność! Wytyczne FDA wskazują, aby rozważyć alternatywę dla kobiet z BMI ≥30.
- *Zalety vs tabletki:**
- 1× tydzień zamiast codziennie - łatwiejsza adherencja
- Brak utraty skuteczności przy wymiotach/biegunce
- Stałe stężenie hormonów w surowicy
- Dobre dla osób z chorobami żołądkowymi (gastropareza)
- *Wady vs tabletki:**
- Plaster widoczny (chociaż dyskretny)
- Możliwa lokalna podrażnienie skóry (10-20%)
- **Wyższe ryzyko VTE** (1,5-2×) niż COC doustne z lewonorgestrelem
- Wyższa cena (50-80 zł/cykl vs 15-30 zł COC doustne)
Więcej: [[yasmin]], [[krazek-antykoncepcyjny-nuvaring]], [[plaster-antykoncepcyjny-evra]].
Jak prawidłowo stosować plaster Evra
**Krok po kroku:**
- *1. Naklejanie pierwszego plastra:**
- W **1. dzień miesiączki** - pełna ochrona od razu (preferowany start)
- W dowolny dzień ("Quick Start") - wymagana dodatkowa metoda (prezerwatywa) przez 7 dni
- **Po porodzie** - od 4 tygodnia (nie wcześniej - ryzyko VTE!)
- **Po poronieniu**: od razu lub do 5 dni
- *2. Procedura naklejania:**
- 1. Otwórz saszetkę, oderwij zabezpieczenie
- 2. Aplikuj na **czystą, suchą skórę** (nie na świeżo umyte miejsce!)
- 3. Przyciśnij dłonią przez 10 sekund
- 4. Sprawdź brzegi - muszą być dokładnie przyklejone
- 5. Zapisz dzień zmiany (np. "wymiana w niedzielę")
- *3. Wymiana plastra:**
- **Tego samego dnia tygodnia** co naklejenie (np. Każdą niedzielę)
- O dowolnej porze dnia
- Nowy plaster w **innym miejscu** (rotacja!)
- Stary plaster: zegnij na pół (lepka strona do środka), wyrzuć
**4. Co jeśli plaster odpadł?**
| Czas odpadnięcia | Co zrobić | |---|---| | **<24 h** | Spróbuj ponownie nakleić; jeśli nie trzyma - nowy plaster, ale zachowaj dotychczasowy "dzień zmiany"; ochrona zachowana | | **>24 h** | Nowy plaster od razu + **nowy dzień zmiany** (przesunięcie schematu) + **dodatkowa metoda 7 dni** | | **Plaster przyklejony pod prysznicem/w morzu** - sprawdź brzegi! | Jeśli odkleił się - patrz powyżej |
**5. Co jeśli zapomnę zmienić plaster?**
| Spóźnienie zmiany | Co zrobić | |---|---| | **<48 h** (tydzień 1 lub 2) | Zmień jak najszybciej + zachowaj normalny harmonogram. Ochrona zachowana. | | **>48 h** (tydzień 1 lub 2) | Zmień, **NOWY dzień zmiany** + dodatkowa metoda 7 dni. Jeśli był stosunek w ostatnich 5 dniach → awaryjna antykoncepcja ([[escapelle]], [[ellaone]]). | | **Zapomnienie zdjąć w tydzień 4** | Zdejmij, naklej nowy w normalnym terminie - ochrona zachowana. |
**Pływanie/sauna/wanna:** - Plaster wytrzymuje wodę, ciepło, prysznic, basen - **Bardzo gorąca kąpiel/sauna >40°C** może zwiększać uwalnianie hormonu - w teorii nie ma wpływu klinicznego - Mocowanie sportowymi taśmami (jeśli odkleja się) - bezpieczne
- *Co nie robić:**
- Nie smaruj plastra kremem, balsamem, oliwką
- Nie naklejaj 2 razy w to samo miejsce (rotacja!)
- Nie tnij plastra
- Nie naklejaj na chorą skórę
Więcej: [[plaster-antykoncepcyjny-evra]].
Skutki uboczne i bezpieczeństwo
- *Częste skutki uboczne (>5%):**
- **Reakcje skórne w miejscu plastra** (15-20%) - zaczerwienienie, świąd, podrażnienie
- **Tkliwość piersi**, obrzęk
- **Bóle głowy**
- **Plamienia międzymiesiączkowe** (pierwsze 3 cykle)
- **Nudności, ból brzucha**
- **Wzdęcia, biegunka**
- **Zmiany nastroju**
- *Niezbyt częste (1-5%):**
- Obrzęk obwodowy
- Spadek libido
- Drobne wzrosty masy ciała (1-2 kg)
- Wahania apetytu
- Trądzik (lub poprawa trądziku - zależy od pacjentki)
- *Rzadkie ale POWAŻNE - STOP + SOR/112:**
- **Bóle/obrzęk jednej nogi** (DVT - zakrzepica żył głębokich!)
- **Nagły ból w klatce piersiowej + duszność** (PE - zatorowość płucna!)
- **Bardzo silny ból głowy z aurą** (migrena → zwiększone ryzyko udaru!)
- **Zaburzenia widzenia, drętwienie połowy ciała** (udar)
- **Żółtaczka, ciemny mocz** (uszkodzenie wątroby)
- **Wyczuwalny guzek piersi**
- *Ryzyko VTE (zakrzepicy):**
- | Grupa | Ryzyko / 10 000 kobiet/rok |
- |---|---|
- | Kobiety nie stosujące COC | 2 |
- | **Evra** | **8-11** (~4-5× wyższe!) |
- | COC z lewonorgestrelem | 5-7 |
- | Ciąża | 29 |
- *Bezwzględne przeciwwskazania:**
- Aktualna/przebyta zakrzepica
- Migrena z aurą
- Trombofilia genetyczna (Leiden V, prothrombin G20210A)
- Nowotwór hormonozależny
- Ciężkie HT, choroba sercowo-naczyniowa
- Palenie >15 papierosów/d po 35 r.ż.
- Cukrzyca z powikłaniami
- Ciężka niewydolność wątroby
- Krwawienia nieustalonego pochodzenia
- *Względne:**
- Wiek >35 r.ż.
- BMI ≥30 (waga >90 kg - zmniejszona skuteczność!)
- Łagodne HT
- Migrena bez aury
**Interakcje:** - Rifampicyna, ryfabutyna, antyepileptyki (fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, topiramat) - zmniejszają skuteczność - Ziele dziurawca (Hypericum) - zmniejsza skuteczność - Lamotrygina - Evra zmniejsza stężenie
**Alkohol + Evra:** Brak farmakologicznej interakcji. Nie ma wpływu wymiotów na skuteczność (plaster działa transdermalnie!).
**Antybiotyki + Evra:** **MIT - większość antybiotyków nie zmniejsza skuteczności COC**. Wyjątek: rifampicyna (rzadko stosowana), antybiotyki na gruźlicę. Reszta (amoksycylina, makrolidy, tetracyklina) - bezpieczna.
Więcej: [[zakrzepica-zylna-leczenie]].