Dexak (deksketoprofen 25 mg) - dawkowanie, ból zęba, ból głowy
Dexak (deksketoprofen 25 mg) to silny NLPZ (niesteroidowy lek przeciwzapalny) z grupy pochodnych kwasu propionowego - aktywny enancjomer ketoprofenu o dwukrotnie silniejszym działaniu przeciwbólowym od racemicznego ketoprofenu, przy mniejszej dawce. Najczęściej przepisywany w Polsce do leczenia ostrego bólu: zęba, głowy, kręgosłupa, pourazowego, pooperacyjnego, bolesnych miesiączek. Działa szybko: efekt po 30 min, szczyt 1-2 h, czas działania 6-8 h. Dwie postacie: tabletki 25 mg (3-6×/dobę, max 75 mg) i saszetki 25 mg z granulatem do roztworu (wchłaniają się szybciej, lepsze w ostrym bólu). OTC do 5 dni, na recepcie dłużej. Mechanizm: nieselektywne hamowanie COX-1/COX-2 → spadek prostaglandyn → analgezja + redukcja zapalenia. Ważne: maksymalnie 5 dni ciągłego stosowania (powyżej rośnie ryzyko owrzodzenia żołądka, niewydolności nerek, zawału). Więcej: ból głowy migrenowy · ból zęba silne leki przeciwbólowe.
- Substancja czynna
- Deksketoprofen trometamol 25 mg
- Producent
- Menarini Polska (inne marki: Ketesse, Aldoron, Sympal, Eraka)
- Grupa
- NLPZ - pochodne kwasu propionowego (kod ATC M01AE17)
- Mechanizm
- Nieselektywne hamowanie COX-1 i COX-2 → spadek prostaglandyn (PGE2)
- Wskazania
- Ostry ból (zęba, głowy, kręgosłupa, pourazowy), bolesne miesiączki, ból pooperacyjny
- Standardowa dawka
- 25 mg co 8 h (3×/d), max 75 mg/d; po posiłku
- Czas działania
- Efekt po 30 min, szczyt 1-2 h, działanie 6-8 h; T½ 1,65 h
- Max czas stosowania
- 5 dni ciągłego stosowania OTC; na recepcie do 7-10 dni
- Cena
- 12-26 zł za 10 tabl./saszetek; bez refundacji
- Postać saszetki vs tabletki
- Saszetki szybsze działanie (15-20 min vs 30 min); tabletki wygodniejsze
Zobacz wszystkie: Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne
Jak uzyskać receptę na Dexak online?
Receptę na Dexak można uzyskać przez e-konsultację (59,00 zł) — kod e-recepty trafia na e-mail zwykle w 15 minut, 24/7:
- Wypełnij formularz medyczny — wskaż Dexak jako potrzebny lek i opisz dotychczasowe leczenie lub objawy.
- Opłać e-konsultację (59,00 zł) — BLIK lub kartą płatniczą.
- Lekarz (PWZ 3211301) weryfikuje wywiad medyczny — o wystawieniu recepty zawsze decyduje lekarz.
- Odbierz 4-cyfrowy kod PIN e-recepty e-mailem, zwykle w 15 minut.
- Zrealizuj e-receptę w dowolnej aptece w Polsce — podaj kod PIN i PESEL (albo pokaż receptę w aplikacji mojeIKP).
Jeśli lekarz uzna, że lek nie jest dla Ciebie bezpieczny, nie wystawi recepty — otrzymasz wtedy zwrot opłaty.
Dexak - co to jest, jak działa, kiedy stosować
Dexak to handlowa nazwa deksketoprofenu trometamolu firmy Menarini Polska. Substancja czynna deksketoprofen to prawoskrętny (S+) enancjomer ketoprofenu - czyli "aktywna połowa" klasycznego ketoprofenu (Ketonal):
- Ketoprofen = mieszanina racemiczna 50% S+ (aktywny) + 50% R- (nieaktywny)
- Deksketoprofen = czysto S+ → 2× silniejszy przy tej samej dawce, lub połowa dawki dla tego samego efektu
- Mniej obciąża żołądek i nerki (eliminacja R-, który był głównie balastem)
Mechanizm działania:
1. Nieselektywne hamowanie COX-1 i COX-2 (cyklooksygenazy) 2. Spadek prostaglandyn (PGE2) w miejscu zapalenia → analgezja + spadek temperatury + redukcja zapalenia 3. Działanie obwodowe i ośrodkowe (przekracza barierę krew-mózg → silne działanie przeciwbólowe centralne) 4. Trometamol (sól) zwiększa szybkość wchłaniania → dlaczego saszetki działają już po 15-20 min
Wskazania zatwierdzone przez URPL:
1. Ostry ból od łagodnego do umiarkowanego: - Ból zęba (40,500/mc wyszukiwań "dexak" w Polsce!) - szczególnie po ekstrakcji, w zapaleniu miazgi - Ból głowy - w tym migreny (ale paracetamol/triptany lepsze w klasycznej migrenie) - Bóle mięśniowo-szkieletowe: bóle kręgosłupa, mięśni, stawów - Bóle pourazowe: stłuczenia, skręcenia, zwichnięcia - Bolesne miesiączki (dysmenorrhea) - bardzo skuteczny w pierwszym dniu - Ból pooperacyjny - w stomatologii, ortopedii, ginekologii
Postacie dostępne w PL:
| Postać | Dawka | Czas do działania | Wskazanie | |---|---|---|---| | Tabletki 25 mg | 25 mg co 8 h (3×/d) | 30 min | Stałe leczenie bólu, dłuższe stosowanie | | Saszetki 25 mg z granulatem | 25 mg co 8 h | 15-20 min (szybsze) | Ostry ból (zęba, miesiączka, migrena) | | Ampułki 50 mg/2 ml (im./iv.) | Tylko szpital | 15 min | Pooperacyjnie, w pogotowiu |
Saszetki są zazwyczaj wybierane w ostrym bólu - rozpuszczasz granulat w pół szklanki wody, wypijasz, działanie po 15-20 min. Tabletki potrzebują 30 min na rozpad.
Dexak vs inne NLPZ - porównanie:
| Lek | Substancja | Dawka | Czas do dział. | Siła | Żołądek | |---|---|---|---|---|---| | Dexak | Deksketoprofen 25 mg | 25 mg 3×/d | 15-30 min | ⭐⭐⭐⭐ | Średnia | | Ketonal | Ketoprofen 50-100 mg | 100 mg 2-3×/d | 30 min | ⭐⭐⭐ | Średnia | | Ibuprom/Nurofen | Ibuprofen 200-400 mg | 400 mg 3-4×/d | 30-45 min | ⭐⭐⭐ | Najmniej obciąża | | Diclofenac/Voltaren | Diklofenak 50 mg | 50 mg 3×/d | 30 min | ⭐⭐⭐⭐ | Duże ryzyko | | Nimesil | Nimesulid 100 mg | 100 mg 2×/d | 45-60 min | ⭐⭐⭐⭐ | Średnia, ryzyko wątroby | | Naproxen | Naproksen 250-500 mg | 500 mg 2×/d | 60 min | ⭐⭐⭐ | Średnia, długi T½ | | Apap/Panadol | Paracetamol 500 mg | 500 mg 3-4×/d | 30 min | ⭐⭐ (słabszy) | Najbezpieczniejszy dla żołądka |
- Wybierz Dexak* gdy:
- Bardzo silny ostry ból (po ekstrakcji zęba, miesiączka 1-2 dzień, ostre stłuczenie)
- Potrzeba szybkiego działania (saszetki - 15-20 min)
- Krótkotrwałe leczenie (max 5 dni)
- Migrena doraźna (alternatywa do tryptanów)
- Wybierz inny lek* gdy:
- Łagodny ból → paracetamol (Apap) - bezpieczniejszy
- Przewlekły ból > 5 dni → konsultacja z lekarzem, alternatywa NLPZ z osłoną IPP
- Choroba wrzodowa, krwawienia GI → paracetamol lub COX-2 selektywny (Celebrex)
- Ciąża → paracetamol; III trymestr NLPZ przeciwwskazane
- Niewydolność serca, zawał, udar w wywiadzie → paracetamol; NLPZ zwiększają ryzyko CV
Dexak na receptę vs OTC:
- Bez recepty (OTC): 10 tabletek lub saszetek; do 5 dni ciągłego stosowania
- Na receptę: większe opakowania, możliwe dłuższe stosowanie (7-10 dni) pod nadzorem lekarza, refundacja w określonych wskazaniach (rzadko)
Jak zamówić Dexak online: konsultacja na ereceptaonline24.pl/uslugi/e-recepta kosztuje 59 zł. Wypełnij formularz (rodzaj bólu, czas trwania, dotychczasowe leczenie, choroby, leki). Lekarz w 1-2 godziny wystawi e-receptę. Większe opakowanie: 30-60 tabletek lub saszetek. Cel: leczenie ostrego bólu max 5-10 dni.
WAŻNE OSTRZEŻENIE - krótkie stosowanie:
Dexak (jak wszystkie NLPZ) nie jest do długoterminowego stosowania. Po 5-7 dniach ciągłego użytkowania rośnie ryzyko:
- Owrzodzenie żołądka i krwawienie GI (5-10× wzrost ryzyka po > 7 dniach)
- Niewydolność nerek (głównie u seniorów, w odwodnieniu)
- Zawał serca, udar - szczególnie u osób z chorobą wieńcową, nadciśnieniem
- Niewydolność wątroby (rzadko)
Po 5 dniach bólu - konsultacja z lekarzem o przyczynie (RTG, USG, krew, oceń źródło bólu), nie zwiększaj sam dawki.
Dawkowanie Dexak - ostry ból, miesiączka, ząb, NLPZ-osłona
Dawkowanie u dorosłych zależy od formy i nasilenia bólu:
1) Tabletki 25 mg:
- Dawka standardowa: 25 mg co 8 h (3×/d) - łącznie 75 mg/d max
- U seniorów > 75 lat: max 50 mg/d (2 tabl./d)
- Niewydolność wątroby/nerek lekka-umiarkowana: max 50 mg/d
- Niewydolność ciężka: Przeciwwskazany
2) Saszetki 25 mg z granulatem:
- Identyczne dawkowanie: 25 mg co 8 h, max 75 mg/d
- Rozpuść w pół szklanki wody (100 ml)
- Wypij od razu, nie zostawiać
- Szybsze działanie (15-20 min vs 30 min dla tabletek)
- Wskazanie: ostry ból wymagający szybkiego efektu (ból zęba, migrena, bolesna miesiączka)
3) Postać iniekcyjna 50 mg/2 ml (im./iv.):
- Tylko w szpitalu, po operacji
- 50 mg co 8-12 h, max 150 mg/d
Zasady stosowania:
- Po posiłku lub z nim - kluczowe dla minimalizacji efektów GI
- Popijaj dużą ilością wody (zmniejsza drażnienie żołądka)
- nie łącz z innymi NLPZ (ibuprofen, naproksen, aspiryna w dawkach przeciwzapalnych)
- OK z paracetamolem (Apap) - synergia, różne mechanizmy → wzmocnienie efektu bez wzrostu ryzyka GI
- Nie kruszyć tabletek w celu przyspieszenia (granulat saszetek już to spełnia)
Wskazania dawkowania w konkretnych sytuacjach:
A) Ból zęba (najczęstsze wskazanie w PL, 40,500/mc szukań):
- Pierwsza dawka: 25 mg saszetka (lub tabletka)
- Co 8 h: kolejna dawka
- Maximum 5 dni - w tym czasie obowiązkowa wizyta u dentysty (Dexak maskuje ból, nie leczy przyczyny)
- Synergia: dodaj paracetamol 1000 mg co 6 h (do 4 g/d) → 2× silniejszy efekt
B) Migrena, ból głowy:
- Saszetka 25 mg od razu przy pierwszych objawach
- W lżejszej migrenie: alternatywa paracetamol 1000 mg + kofeina
- W ciężkiej migrenie: triptan (sumatriptan, ryzatriptan) jest skuteczniejszy
- Profilaktyka migreny: NIE stosować Dexak (NLPZ na przewlekłe codzienne stosowanie powoduje "medication-overuse headache")
C) Bolesne miesiączki (dysmenorrhea):
- 1-2 dzień miesiączki: 25 mg saszetka co 8 h przez 2-3 dni
- Synergia z paracetamolem (na zmianę co 4 h)
- Alternatywa: ibuprofen 400 mg co 6 h, naproksen 500 mg co 12 h (długi efekt, dobry na noc)
D) Bóle kręgosłupa, mięśni, stłuczenia:
- 25 mg co 8 h przez 3-5 dni
- Synergia z rehabilitacją, ciepłem/zimnem, leżeniem
- Jeśli ból > 7 dni → konsultacja lekarska (możliwe inne przyczyny, np. Dyskopatia)
E) Ból pooperacyjny:
- Schemat indywidualny zazwyczaj iniekcje pierwsze dni, potem przejście na p.o.
- W stomatologii: 25 mg co 8 h przez 2-5 dni po ekstrakcji
Dexak + IPP (osłona żołądka):
Przy stosowaniu > 3-5 dni lub u pacjentów z grupy ryzyka (wiek > 65, choroba wrzodowa, stosowanie aspiryny/antykoagulantów) zaleca się równoległe IPP:
- Omeprazol 20 mg 1×/d rano
- Pantoprazol 20 mg 1×/d rano (Controloc, Nolpaza)
- Esomeprazol 20 mg 1×/d (Mesopral, Helides)
IPP nie kompensują wszystkich efektów ubocznych NLPZ (nie chronią nerek, serca), ale redukują ryzyko owrzodzenia żołądka o 70-80%.
Co zrobić, gdy zapomnisz dawkę:
- Spóźnienie < 4 h: weź natychmiast
- Spóźnienie > 4 h: pomiń, weź następną o normalnej porze
- NIGDY nie podwajaj dawki (max 75 mg/d!)
Co zrobić, gdy ból nie ustępuje po 24-48 h:
- nie zwiększaj dawki powyżej 75 mg/d
- Dodaj paracetamol 1000 mg co 6 h (do 4 g/d) - synergia
- Konsultacja - może być inna przyczyna bólu wymagająca diagnostyki
- W ostrym bólu zęba: dentysta (Dexak nie leczy, tylko maskuje)
- W migrenie: triptan (sumatriptan 50-100 mg)
Skutki uboczne, alkohol, ciąża, interakcje, alternatywy
Najczęstsze działania niepożądane (1-10%):
- Niestrawność, ból brzucha, nudności (3-10%)
- Biegunka, zaparcia
- Bóle głowy
- Zawroty głowy, senność
- Wysypka (rzadziej niż przy ibuprofenie)
- Świąd
- Zwiększone enzymy wątrobowe (AlAT, AspAT)
Rzadkie, ale poważne:
- Krwawienie z przewodu pokarmowego (owrzodzenie żołądka/dwunastnicy) - szczególnie po > 5 dniach
- Niewydolność nerek - głównie u seniorów, w odwodnieniu
- Wzrost ciśnienia tętniczego, obrzęki (zatrzymywanie sodu i wody)
- Zawał serca, udar - wzrost ryzyka CV (NLPZ jako klasa)
- Reakcje alergiczne: obrzęk Quinckego, skurcz oskrzeli, anafilaksja (rzadko)
- Astma "aspirynowa" (AERD) - może wywołać atak astmy u wrażliwych
- Stevens-Johnson syndrome, TEN (ekstremalnie rzadko)
- Cholestatyczne zapalenie wątroby (rzadko)
Dexak a alkohol:
- nie łącz - alkohol drażni żołądek i wzmacnia ryzyko krwawienia GI
- Alkohol obciąża wątrobę → wzrost ryzyka hepatotoksyczności
- Wzmocnienie sedacji, zawrotów głowy
- Bezwzględne unikanie: chroniczne nadużywanie, codzienne picie + Dexak
Dexak a ciąża:
- I-II trymestr: NLPZ tradycyjnie unikane (ryzyko poronienia, wad płodu)
- III trymestr: bezwzględnie przeciwwskazane - ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego Botala, uszkodzenia nerek płodu, przedłużenia porodu
- Alternatywa w ciąży: paracetamol (Apap, Panadol) we wszystkich trymestrach - kategoria B
- Karmienie piersią: małe ilości przenikają; krótkotrwałe stosowanie akceptowalne (1-3 dni), długoterminowe - unikaj
Dexak a operacje / zabiegi:
- Odstaw 24-48 h przed zabiegiem ze względu na ryzyko krwawienia (zaburzenie funkcji płytek)
- W operacjach mniejszych (ekstrakcja zęba) zazwyczaj bezpieczny
Dexak - interakcje z innymi lekami:
| Lek | Mechanizm | Co zrobić | |---|---|---| | Inne NLPZ (ibuprofen, naproksen, ketoprofen, diklofenak, nimesulid, aspiryna) | Sumowanie ryzyka GI, AKI | nie łącz | | Aspiryna 75-100 mg (kardio) | Wzrost ryzyka GI; antagonizm kardio-protekcji | Ostrożnie, IPP profilaktycznie | | Antykoagulanty (Xarelto, Eliquis, Pradaxa, warfaryna) | Wzrost ryzyka krwawienia | Unikaj długoterminowo; krótkotrwale ostrożnie | | SSRI/SNRI (sertralina, escytalopram, wenlafaksyna) | Wzrost ryzyka krwawienia GI | Ostrożnie, IPP | | Glikokortykosteroidy | Wzrost ryzyka owrzodzenia | IPP profilaktycznie | | Diuretyki (furosemid, indapamid, hydrochlorotiazyd) | Zmniejszenie skuteczności, ryzyko AKI | Monitoruj kreatyninę | | Inhibitory ACE (Prestarium), sartany (Lorista) | Zmniejszenie skuteczności antynadciśnieniowej, AKI | Krótkotrwałe stosowanie OK; długoterminowo unikaj ("triple whammy") | | Litem | Wzrost litu, ryzyko toksyczności | Monitoruj litemię | | Metotreksat | Wzrost stężenia, toksyczność | Unikaj | | Cyklosporyna, takrolimus | Wzrost nefrotoksyczności | Ostrożnie | | Beta-blokery (Concor, Betaloc) | Zmniejszenie efektu antynadciśnieniowego | Krótkotrwale OK | | Pentoksyfilina | Wzrost ryzyka krwawienia | Unikaj | | Paracetamol | Synergia analgezyjna, bez interakcji farmakokinetycznej | DOBRA kombinacja |
Dexak a prowadzenie pojazdów: rzadko powoduje istotną senność lub zawroty głowy w terapeutycznych dawkach. Sprawdź własną tolerancję.
Alternatywy do Dexak:
| Sytuacja | Alternatywa | |---|---| | Łagodny ból | Paracetamol 500-1000 mg co 6 h (do 4 g/d) - bezpieczniejszy | | Umiarkowany ból, krótkotrwale | Ibuprofen (Ibuprom, Nurofen) 200-400 mg co 6 h - najmniej obciąża żołądek | | Bóle przewlekłe NLPZ + osłona | Celebrex (celekoksyb) - selektywny COX-2, mniej GI; lub NLPZ + IPP | | Migrena | Paracetamol 1000 mg + kofeina; triptany (sumatriptan, ryzatriptan) | | Bóle neuropatyczne | Gabapentyna, pregabalina; amitryptylina | | Bóle silne (po operacji) | Tramadol (Tramal) - opioid słaby; lub NLPZ + paracetamol w schemacie naprzemiennym | | W ciąży | Paracetamol we wszystkich trymestrach; III trymestr NLPZ przeciwwskazane |
Zgłaszanie działań niepożądanych - URPL (smz.ezdrowie.gov.pl) lub Menarini.