Acard 75 mg (kwas acetylosalicylowy) - dawkowanie, skutki uboczne, alkohol
Acard to mała dawka kwasu acetylosalicylowego (ASA) 75 mg - tzw. Aspiryna kardiologiczna - przyjmowana dożywotnio w profilaktyce wtórnej incydentów sercowo-naczyniowych: po zawale serca, po udarze niedokrwiennym, po TIA (przejściowym napadzie niedokrwiennym), po pomostach aortalno-wieńcowych (CABG), w stabilnej chorobie wieńcowej, po wszczepieniu stentu (w skojarzeniu z klopidogrelem przez pierwsze 12 mies. - DAPT). Mechanizm: nieodwracalna acetylacja COX-1 w płytkach krwi → hamowanie wytwarzania tromboksanu A2 → redukcja agregacji płytek przez cały okres życia płytki (7-10 dni) - dlatego efekt utrzymuje się tygodniami po odstawieniu. Postać dojelitowa (osłonka enteric-coated) chroni żołądek - ASA uwalniany dopiero w dwunastnicy. WAŻNE rozróżnienie: Acard 75 mg = profilaktyka CV; Polopiryna S 500 mg lub aspiryna 500-1000 mg = lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy. NIE STOSOWAĆ w profilaktyce pierwotnej u zdrowych osób bez choroby CV (wytyczne ESC 2024, ASCEND, ARRIVE). Więcej: nadciśnienie objawy i leczenie.
- Substancja czynna
- Kwas acetylosalicylowy (ASA) 75 mg lub 150 mg
- Producent
- USP Zdrowie (Polska); inne: Polopiryna S kardiologiczna, Aspirin Cardio (Bayer), Bestpirin
- Grupa
- Lek przeciwpłytkowy - inhibitor COX-1 (kod ATC B01AC06)
- Mechanizm
- Nieodwracalna acetylacja COX-1 w płytkach → spadek tromboksanu A2 → spadek agregacji płytek
- Wskazania (TYLKO profilaktyka wtórna)
- Po zawale, po udarze, po TIA, po CABG, po stencie, stabilna ChNS
- Standardowa dawka
- 75 mg 1×/d wieczorem (dożywotnio); po świeżym zawale 150 mg krótkoterminowo
- Profilaktyka pierwotna
- NIE STOSUJEMY u zdrowych osób bez choroby CV (ESC/ASCVD 2024)
- Cena
- 5-12 zł za 60 tabl. 75 mg; bez recepty, ale zazwyczaj przepisywany na e-recepcie
- Czas działania
- Nieodwracalny przez 7-10 dni (cały okres życia płytki krwi)
- Ciąża
- Małe dawki (75 mg) bezpieczne w wskazaniach kardio + przedrzucawka
Zobacz wszystkie: Leki na cholesterol
Jak uzyskać receptę na Acard online?
Receptę na Acard można uzyskać przez e-konsultację (59,00 zł) — kod e-recepty trafia na e-mail zwykle w 15 minut, 24/7:
- Wypełnij formularz medyczny — wskaż Acard jako potrzebny lek i opisz dotychczasowe leczenie lub objawy.
- Opłać e-konsultację (59,00 zł) — BLIK lub kartą płatniczą.
- Lekarz (PWZ 3211301) weryfikuje wywiad medyczny — o wystawieniu recepty zawsze decyduje lekarz.
- Odbierz 4-cyfrowy kod PIN e-recepty e-mailem, zwykle w 15 minut.
- Zrealizuj e-receptę w dowolnej aptece w Polsce — podaj kod PIN i PESEL (albo pokaż receptę w aplikacji mojeIKP).
Jeśli lekarz uzna, że lek nie jest dla Ciebie bezpieczny, nie wystawi recepty — otrzymasz wtedy zwrot opłaty.
Acard - co to jest, kiedy stosować i kiedy NIE
Acard to handlowa nazwa kwasu acetylosalicylowego 75 mg firmy USP Zdrowie. W Polsce dostępne są też Polopiryna S kardiologiczna 75 mg, Aspirin Cardio 100 mg (Bayer), Bestpirin 75 mg - wszystkie zawierają tę samą substancję w niskiej "kardiologicznej" dawce.
Bardzo ważne rozróżnienie:
| Lek | Dawka | Wskazanie | |---|---|---| | Acard, Aspirin Cardio, Polopiryna S kardiologiczna | 75-100 mg | Profilaktyka CV (przeciwpłytkowa) | | Polopiryna S, Aspirin | 300-500 mg | Ból, gorączka (przeciwzapalna NLPZ) | | Aspirin dorośli | 500-1000 mg | Bóle silne |
Acard 75 mg nie jest lekiem na ból ani gorączkę - to lek profilaktyczny CV. Dla bólu/gorączki używaj paracetamolu (Apap) lub ibuprofenu (Ibuprom).
Mechanizm działania:
1. Nieodwracalna acetylacja Ser-529 enzymu COX-1 w płytkach krwi 2. Blokada produkcji tromboksanu A2 (TXA2) - silnego prokoagulanta 3. Spadek agregacji płytek - krew mniej krzepliwa, mniejsze ryzyko skrzepów w naczyniach 4. Efekt nieodwracalny - płytki nie mogą syntetyzować nowych enzymów, więc działanie trwa przez cały okres ich życia (7-10 dni) 5. Dopiero nowe płytki (produkowane przez szpik) mają funkcjonalny COX-1 - pełna regeneracja po 7-10 dniach od odstawienia
Dlaczego dawka 75 mg, a nie 500 mg:
- 75-100 mg ASA wystarcza do hamowania COX-1 w płytkach (selektywne hamowanie 95%+)
- Wyższe dawki (300-500 mg) hamują też COX-2 (przeciwzapalne, analgezyjne) ale nie zwiększają efektu przeciwpłytkowego
- Niskie dawki = mniej skutków ubocznych GI, podobny efekt CV
Wskazania zatwierdzone w PROFILAKTYCE WTÓRNEJ (po istniejącej chorobie CV):
- 1. Po zawale serca (STEMI, NSTEMI):
- Dożywotnio 75-100 mg/d
- W pierwszych 12 mies. + klopidogrel (Plavix) lub tikagrelor (DAPT - dual antiplatelet therapy)
2. Po wszczepieniu stentu wieńcowego (PCI): - Dożywotnio Acard 75 mg - + drugi lek przeciwpłytkowy (klopidogrel/tikagrelor/prasugrel) przez 6-12 mies. zależnie od typu stentu i ryzyka krwawień
3. Po pomostach aortalno-wieńcowych (CABG): - Dożywotnio 75-100 mg/d
- 4. Po udarze niedokrwiennym lub TIA:
- Dożywotnio 75-100 mg/d
- Alternatywa: klopidogrel 75 mg/d, dipirydamol + ASA
5. Stabilna choroba niedokrwienna serca (ChNS): - Dożywotnio 75-100 mg/d (przy braku DOAC z innych wskazań)
6. Choroba tętnic obwodowych (PAD): - Dożywotnio 75-100 mg/d
7. Migotanie przedsionków (AF) tylko gdy DOAC/warfaryna przeciwwskazane: - Acard jako "lepsze niż nic", ale gorsze niż antykoagulant (badanie ACTIVE-A)
8. Stan zagrażającego zawału (STEMI w trakcie): - 300 mg ASA jednorazowo (rozgryźć) - natychmiastowe działanie ratujące życie
Wskazanie w POŁOŻNICTWIE:
9. Profilaktyka przedrzucawki w ciąży: - 150 mg/d od 12. tygodnia ciąży do 36. tygodnia - Dla kobiet z czynnikami ryzyka (poprzednia przedrzucawka, nadciśnienie, cukrzyca, BMI > 35, wiek > 40 lat) - Redukuje ryzyko przedrzucawki o ~50%
Czego Acard nie zaleca się - profilaktyka pierwotna:
Do 2018 r. Uważano że Acard 75-100 mg powinien być przyjmowany profilaktycznie u wszystkich osób > 50 r.ż. lub z czynnikami ryzyka CV bez istniejącej choroby. Trzy duże badania zmieniły praktykę:
- ASCEND (15 480 cukrzyków bez choroby CV, 2018): ASA redukował zawały o 12% ale zwiększał krwawienia o 29% → bilans neutralny lub negatywny
- ARRIVE (12 546 osób umiarkowanego ryzyka CV, 2018): ASA nie redukował zdarzeń CV, zwiększał krwawienia
- ASPREE (19 114 osób > 70 lat, 2018): ASA zwiększał śmiertelność z powodu raka, krwawień, bez korzyści CV
Obecnie wytyczne ESC/ESH/PTNT/USPSTF (2022-2024):
- Profilaktyka pierwotna u zdrowych: NIE zaleca się ASA
- Profilaktyka pierwotna u wysokiego ryzyka CV (10-y ASCVD > 20%): rozważ indywidualnie, ale nie standard
- Profilaktyka wtórna (po incydencie CV): Tak, dożywotnio**
Wnioski praktyczne: - Masz > 50-60 lat, dobre zdrowie, BP < 140/90, cholesterol OK, nie palisz, BMI OK: nie bierz Acard - ryzyko krwawienia przekracza korzyść - Masz cukrzycę, nadciśnienie, ale BEZ zawału/udaru: nie bierz Acard (badanie ASCEND) - Po zawale, udarze, stencie: Tak, dożywotnio Acard**
Kiedy Acard nie jest najlepszym wyborem:
❌ Czynne krwawienie GI (wrzód, krew w stolcu) - przeciwwskazane bezwzględnie ❌ Skaza krwotoczna, hemofilia, trombocytopenia ❌ Ciężka niewydolność wątroby/nerek ❌ Alergia na NLPZ (zespół Vogt-Koyanagi-Harada, astma aspirynowa) ❌ Dzieci < 16 lat - zespół Reye'a (zagrażające życiu zapalenie wątroby i mózgu po wirusowych infekcjach) ❌ Czynna choroba wrzodowa
Jak zamówić Acard online: konsultacja na ereceptaonline24.pl/uslugi/e-recepta kosztuje 59 zł. Acard jest dostępny bez recepty, ale konsultacja online jest wartościowa gdy: nie jesteś pewien czy potrzebujesz Acard, chcesz potwierdzić bezpieczeństwo przed wprowadzeniem (sprawdzenie kontrindykacji), masz krwawienia, niedokrwistość, wrzody. Lekarz w 1-2 godziny oceni i wystawi e-receptę lub zaleci alternatywę.
Dawkowanie Acard - kardiologia, ciąża, kombinacja z innymi
Dawkowanie u dorosłych zależy od wskazania:
- 1) Profilaktyka wtórna CV (po zawale, udarze, stencie, CABG)*:
- 75 mg 1×/d wieczorem (z kolacją lub po kolacji)
- Dożywotnio - nie przerywaj bez konsultacji
- W pierwszych 4-6 tyg. po zawale/stencie: 100-150 mg (czasem)
- 2) Świeży zawał STEMI (na ostrym dyżurze)*:
- 300 mg jednorazowo - rozgryźć tabletkę (przyspieszenie wchłaniania)
- Następnie 75-100 mg/d dożywotnio
3) Profilaktyka przedrzucawki w ciąży: - 150 mg 1×/d wieczorem od 12. do 36. tygodnia ciąży - Wskazania: poprzednia przedrzucawka, nadciśnienie przewlekłe, cukrzyca, choroby autoimmunologiczne (SLE, APS), BMI > 35, ciąża wielopłodowa, wiek > 40 lat
- 4) DAPT (dual antiplatelet therapy) po PCI ze stentem*:
- Acard 75 mg + klopidogrel 75 mg (Plavix) przez 6-12 mies. Zależnie od typu stentu
- Po DAPT: kontynuacja samego Acard dożywotnio
5) Migotanie przedsionków (gdy DOAC/warfaryna przeciwwskazane): - Acard 75 mg/d (gorsze niż DOAC, ale lepsze niż nic)
Zasady stosowania:
- Z posiłkiem (kolacja) lub po posiłku - minimalizuje drażnienie żołądka
- Wieczorem - niektóre badania sugerują lepszy efekt CV (chronoterapia)
- Tabletki dojelitowe - połknij w całości, nie kruszyć i nie rozgryzać (rozgryziona w żołądku zwiększa ryzyko podrażnienia)
- Wyjątek: w ostrym zawale na SOR - wtedy ROZGRYŹĆ dla szybszego wchłaniania
- Codziennie o tej samej porze
- Co zrobić, gdy zapomnisz dawkę*:
- Spóźnienie < 12 h: weź natychmiast
- Spóźnienie > 12 h: pomiń, weź następną o normalnej porze
- NIGDY nie podwajaj (efekt już jest nieodwracalny przez 7 dni)
- 1-2 dni przerwy: minimalna utrata efektu (płytki dożywotnio zablokowane)
Acard przed operacjami:
- Generalnie kontynuujemy Acard przed małymi i średnimi zabiegami - ryzyko zawału przy odstawieniu często większe niż ryzyko krwawienia
- Odstawiamy 5-7 dni przed dużymi operacjami (kardiochirurgia, neurochirurgia, biopsja prostaty, urologia)
- W stomatologii - kontynuujemy (małe ryzyko krwawienia)
- Decyzja: konsultacja z kardiologiem + chirurgiem
Kombinacje skuteczne:
| Acard + | Wskazanie | Komentarz | |---|---|---| | Klopidogrel (Plavix) | DAPT po PCI ze stentem, świeży zawał | 6-12 mies. po stencie | | Tikagrelor (Brilique), prasugrel | DAPT - silniejsza inhibicja płytek | Świeży zawał, wysoka ryzyko stentu | | Statyna (atorwastatyna - Atoris) | Profilaktyka CV - "polypill" | Standard | | Beta-bloker (Concor, Betaloc) | Po zawale | Standard | | ACE-inhibitor/sartan | Po zawale, niewydolność serca | Standard | | IPP (omeprazol, pantoprazol - Nolpaza, Controloc) | Osłona żołądka u pacjentów wysokiego ryzyka GI | Zalecane > 75 r.ż., wrzody w wywiadzie |
Czego unikać w kombinacji:
❌ Inne NLPZ (ibuprofen, naproksen, diklofenak, ketonal, dexak) - sumowanie ryzyka GI, antagonizm efektu kardio (ibuprofen) - Unikaj ❌ Doustne antykoagulanty (warfaryna, Xarelto, Eliquis, Pradaxa) - wzrost krwawień, łączymy tylko w wybranych wskazaniach (np. AF + świeży stent - z dużą ostrożnością, krótko) ❌ SSRI/SNRI (sertralina, escytalopram, wenlafaksyna) - wzrost krwawień GI; jeśli niezbędne - IPP profilaktycznie ❌ Glikokortykosteroidy systemowe - wzrost krwawień GI ❌ Spironolakton w wysokich dawkach - wzrost K + ASA może zmniejszać działanie diuretyku
Monitorowanie podczas leczenia:
- Morfologia, hemoglobina co 6-12 mies. (wczesne wykrycie anemii z mikrokrwawienia)
- Próby wątrobowe co 1 rok
- Kreatynina, eGFR co 1 rok
- Obserwuj objawy krwawienia: ciemny smolisty stolec (melena), krew w stolcu, krwiomocz, wybroczyny, krwawienia z nosa
- W razie krwawienia GI/mózgowego - pilna konsultacja, możliwe odstawienie
Czy mogę odstawić Acard, jeśli czuję się dobrze?
Nie. Acard jest profilaktyczny, nie leczy objawowo. Po odstawieniu w pierwszych 4-12 tygodniach gwałtowny wzrost ryzyka zawału/udaru (rebound prozakrzepowy). Pacjenci po zawale, którzy odstawili ASA: 3-4× wyższe ryzyko nawrotu w pierwszym roku.
- Wyjątki - kiedy można rozważyć odstawienie* (po konsultacji z kardiologiem):
- Ciężkie krwawienie z przewodu pokarmowego niereagujące na IPP
- Anemia hemolityczna autoimmunologiczna
- Krwawienie wewnątrzczaszkowe
- Planowana duża operacja (5-7 dni przed)
- Niezgodność z antykoagulantem (wybór jednego z dwóch)
Wskazówki praktyczne:
- Nigdy nie odstawiaj nagle bez konsultacji
- Trzymaj zapas - nie kończ przed wakacjami/podróżą
- W razie ekstrakcji zęba - zazwyczaj kontynuuj (krwawienie miejscowe niegroźne)
- Sprawdzaj morfologię raz w roku (hemoglobina, MCV)
- Jeśli stolce smołowate, krwawienie z odbytu - natychmiast SOR
Skutki uboczne, krwawienia, alkohol, ciąża, interakcje
Najczęstsze działania niepożądane (1-10%):
- Krwawienia z nosa, dziąseł (3-7%) - szczególnie w pierwszych miesiącach
- Siniaki (5-10%) - na rękach, nogach przy lekkich urazach
- Dyspepsja, zgaga, ból brzucha (3-7%)
- Nudności
- Wydłużone krwawienie po skaleczeniu
Rzadkie, ale poważne:
- Krwawienie z przewodu pokarmowego (1-2%/rok) - owrzodzenie żołądka/dwunastnicy, krwawe wymioty (krwiste lub fusowate), smołowate stolce (melena), krew w stolcu (hematochezia)
- Krwawienie wewnątrzczaszkowe (~0,2%/rok) - udar krwotoczny; ryzyko 2× wyższe vs placebo
- Anemia z chronicznego mikrokrwawienia - często niezauważona, wymaga monitorowania morfologii
- Reakcje alergiczne: astma aspirynowa (AERD), pokrzywka, obrzęk Quinckego, anafilaksja
- Hepatotoksyczność (rzadko)
- Trombocytopenia (rzadko)
- Zespół Reye'a u dzieci < 16 lat - zagrażające życiu zapalenie wątroby + encefalopatia po wirusowych infekcjach; bezwzględne przeciwwskazanie ASA u dzieci
Acard a krwawienia - co robić:
- Małe krwawienia* (z nosa, dziąseł, drobne siniaki):
- Zazwyczaj kontynuuj Acard (przerwa zwiększa ryzyko zawału)
- Ucisk miejscowy, lód
- Jeśli częste - skonsultuj się z lekarzem o dawkowaniu
Duże krwawienia (krwawe wymioty, smołowate stolce, krwiomocz, masywne z nosa > 30 min, bóle głowy + zaburzenia neurologiczne): - natychmiast SOR - Przerwij Acard - W szpitalu: transfuzja, masowane wlewy płytek (gdy bardzo małe), endoskopia, kontrola źródła krwawienia - Decyzja o wznowieniu: kardiolog + gastrolog wspólnie
Acard a astma aspirynowa (AERD - Aspirin Exacerbated Respiratory Disease):
Występuje u 10-20% astmatyków. Po dawce ASA - gwałtowny atak astmy w ciągu 30-120 min, czasem z polipami nosa, eozynofilią. BEZWZGLĘDNE przeciwwskazanie do wszystkich NLPZ. Alternatywy w profilaktyce CV: klopidogrel 75 mg/d.
Acard a alkohol:
- Umiarkowane spożycie - zazwyczaj akceptowalne
- Duże ilości lub codzienne picie - 3-5× wzrost ryzyka krwawienia GI
- Alkohol drażni błonę żołądka + ASA hamuje płytki → niebezpieczna kombinacja
- Bezwzględne unikanie: alkoholizm, codzienne picie + Acard
Acard a ciąża:
- W małych dawkach (75-150 mg) bezpieczny w profilaktyce przedrzucawki (od 12. do 36. tygodnia)
- W dawkach > 150 mg w III trymestrze: ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego Botala płodu, przedłużenia porodu, krwawienia okołoporodowego
- W I-II trymestrze: rosnące dane bezpieczeństwa małych dawek
- Karmienie piersią: małe ilości przenikają, akceptowalne w dawkach kardiologicznych
Acard a operacje stomatologiczne:
- Zazwyczaj kontynuujemy (małe ryzyko krwawienia, większe ryzyko zawału przy odstawieniu)
- Stomatolog stosuje miejscowe środki hemostatyczne (gąbki, szwy)
- Tylko przed bardzo dużymi zabiegami w jamie ustnej (rekonstrukcja, implantologia z augmentacją) - konsultacja kardiologa
Interakcje z innymi lekami:
| Lek | Mechanizm | Co zrobić | |---|---|---| | Inne NLPZ (ibuprofen, naproksen, diklofenak, ketonal, dexak) | Antagonizm efektu kardio (ibuprofen!), sumowanie GI | Unikaj; ibuprofen 2 h po Acard, jeśli niezbędny | | Antykoagulanty (warfaryna, Xarelto, Eliquis, Pradaxa) | Wzrost krwawień | Łącz tylko w wybranych wskazaniach pod nadzorem | | Klopidogrel, tikagrelor | Synergia (DAPT) | Standardowo łączone po stencie 6-12 mies. | | SSRI/SNRI (sertralina, escytalopram) | Wzrost krwawień GI | IPP profilaktycznie | | Glikokortykosteroidy systemowe | Wzrost ryzyka wrzodów | IPP profilaktycznie | | Metotreksat | Wzrost stężenia, toksyczność | Unikaj | | Inhibitory ACE/sartany | Mniejsze działanie antynadciśnieniowe, AKI | Krótkotrwale OK; długoterminowo ostrożność | | Diuretyki | Mniejsza skuteczność, AKI | Krótkotrwale OK | | Spironolakton | ASA zmniejsza diurezę | Klinicznie nieistotne w małych dawkach ASA | | Litem | Wzrost litemii | Monitoruj | | Hipoglikemizujące (insulina, sulfonylomoczniki) | ASA potęguje efekt hipoglikemii | Monitoruj glukozę | | Probenecyd, sulfinpirazon | ASA zmniejsza efekt urikosuryczny | Unikaj | | Sok grejpfrutowy, dziurawiec | Brak istotnego wpływu na ASA | Bez ograniczeń |
Acard a prowadzenie pojazdów: brak istotnego wpływu na koncentrację.
Alternatywy do Acard w profilaktyce CV (przy przeciwwskazaniach):
| Sytuacja | Alternatywa | |---|---| | Alergia / astma aspirynowa | Klopidogrel 75 mg/d (Plavix) - równie skuteczny | | Krwawienia GI mimo IPP | Klopidogrel + IPP, lub odstawienie ASA z konsultacją kardiologa | | Migotanie przedsionków | DOAC (Xarelto, Eliquis, Pradaxa) lub warfaryna - silniejsze | | Przedrzucawka w ciąży | Acard 150 mg/d jest standardem (alternatyw niewiele) | | Profilaktyka pierwotna u zdrowych | Nie. Żaden lek nie jest zalecany.; styl życia (dieta, sport, kontrola BP/cholesterolu) |
Zgłaszanie działań niepożądanych - URPL (smz.ezdrowie.gov.pl) lub USP Zdrowie.