Amotaks (amoksycylina) – antybiotyk na infekcje bakteryjne: na co, dawkowanie, dzieci
Amotaks (amoksycylina) to najczęściej przepisywany antybiotyk w Polsce - penicylina półsyntetyczna I rzutu w angina paciorkowcowej, zapaleniu zatok, zapaleniu ucha środkowego, zapaleniu oskrzeli bakteryjnym, niepowikłanym ZUM u kobiet i eradykacji H. Pylori. Produkowana przez polską Polfę Tarchomin od dziesięcioleci. Aktywna wobec większości paciorkowców (S. Pneumoniae, S. Pyogenes), niektórych pneumokoków, H. Influenzae (oporność rośnie), E. Coli (oporność ~30%). Mechanizm: hamuje syntezę peptydoglikanu w ścianie bakteryjnej (wiązanie z PBP - penicillin binding proteins). Wskazania zatwierdzone: infekcje górnych i dolnych dróg oddechowych, ucha, zatok, dróg moczowych, skóry, profilaktyka endokardytu. Dawkowanie: dorośli 500-1000 mg co 8 h (5-10 dni); dzieci 40-90 mg/kg/d w 2-3 dawkach. Bezpieczna w ciąży (kat. B). Refundacja: 30% w PL. Więcej: antybiotyk na anginę · antybiotyk na zapalenie zatok · recepta na antybiotyk online.
- Substancja czynna
- Amoksycylina (sól potasowa lub trójwodna) 250/500/750/1000 mg
- Producent
- Polfa Tarchomin (Polska); generyki: Duomox (Astellas), Hiconcil, Ospamox, Amoksiklav (z klawulanianem)
- Grupa
- Antybiotyk β-laktamowy - aminopenicylina (kod ATC J01CA04)
- Mechanizm
- Hamowanie syntezy peptydoglikanu - wiązanie z PBP w ścianie bakteryjnej, bakteriobójcza
- Spektrum
- Paciorkowce (S. Pneumoniae, S. Pyogenes), enterokoki, Listeria, H. Influenzae, E. Coli (oporność ~30%), H. Pylori
- I rzut w PL
- Angina paciorkowcowa, zapalenie zatok, zapalenie ucha, eradykacja H. Pylori
- Dawka u dorosłych
- 500-1000 mg co 8 h przez 5-10 dni; max 6 g/d w ciężkich zakażeniach
- Dawka u dzieci
- 40-90 mg/kg/d w 2-3 dawkach (zazwyczaj 25 mg/kg co 12 h)
- Cena
- 12-25 zł za 16 kapsułek; ryczałt 3,20 zł z refundacją
- Ciąża/karmienie
- Kategoria B FDA - bezpieczna we wszystkich trymestrach i w karmieniu
Zobacz wszystkie: Antybiotyki na receptę online
Jak uzyskać receptę na Amotaks online?
Receptę na Amotaks można uzyskać przez e-konsultację (59,00 zł) — kod e-recepty trafia na e-mail zwykle w 15 minut, 24/7:
- Wypełnij formularz medyczny — wskaż Amotaks jako potrzebny lek i opisz dotychczasowe leczenie lub objawy.
- Opłać e-konsultację (59,00 zł) — BLIK lub kartą płatniczą.
- Lekarz (PWZ 3211301) weryfikuje wywiad medyczny — o wystawieniu recepty zawsze decyduje lekarz.
- Odbierz 4-cyfrowy kod PIN e-recepty e-mailem, zwykle w 15 minut.
- Zrealizuj e-receptę w dowolnej aptece w Polsce — podaj kod PIN i PESEL (albo pokaż receptę w aplikacji mojeIKP).
Jeśli lekarz uzna, że lek nie jest dla Ciebie bezpieczny, nie wystawi recepty — otrzymasz wtedy zwrot opłaty.
Amotaks - na co stosować i kiedy go wybrać
Amotaks to handlowa nazwa amoksycyliny firmy Polfa Tarchomin - polskiego producenta. W Polsce dostępne są generyki:
- | Lek | Producent | Postać | Cena |
- |---|---|---|---|
- | Amotaks | Polfa Tarchomin | Kapsułki 250/500 mg, zawiesina, tabletki 750/1000 mg | 12-25 zł |
- | Duomox | Astellas | Tabletki dyspergowalne (rozpuszczalne) | 14-30 zł |
- | Hiconcil | Sandoz | Kapsułki | 12-22 zł |
- | Ospamox | Sandoz | Tabletki, zawiesina | 12-22 zł |
- | Amoksiklav, Augmentin | różni | + kwas klawulanowy (rozszerzone spektrum) | 18-30 zł |
Wszystkie zawierają tę samą substancję (amoksycylina) - zarejestrowana bioequivalence.
Mechanizm działania:
1. Wiązanie z PBP (Penicillin Binding Proteins) w ścianie komórkowej bakterii 2. Hamowanie transpeptydazy - enzymu sieciującego peptydoglikan 3. Słabe sieciowanie peptydoglikanu → niestabilna ściana komórkowa 4. Autoliza bakterii (osmolaryczne pęknięcie) - działanie bakteriobójcze (różnica vs makrolidy bakteriostatyczne) 5. β-laktamy są najsilniejsze w fazie podziału bakterii - dlatego antybiotyki działają w okresie aktywnych infekcji
Spektrum działania:
Skuteczna wobec: - Streptococcus pneumoniae (paciorkowiec zapalenia płuc) - w PL ok. 80% wrażliwych - Streptococcus pyogenes (paciorkowiec ropny grupy A - angina) - >99% wrażliwych, nie ma penicylinooporności - Enterococcus faecalis - Listeria monocytogenes - Haemophilus influenzae (BLNAR - non-β-lactamase) - wrażliwy - Escherichia coli (uropatogenne) - oporność w PL ~30%, sprawdzaj antybiogram - Helicobacter pylori (eradykacja)
- Nieskuteczna wobec*:
- Staphylococcus aureus (większość - β-laktamazy)
- Klebsiella pneumoniae (β-laktamazy)
- Pseudomonas aeruginosa
- Mycoplasma, Chlamydia (brak ściany komórkowej)
- Beztlenowce (większość)
Wskazania zatwierdzone - wytyczne polskie (PTChI 2024):
1. Angina paciorkowcowa (zapalenie gardła i migdałków): - Streptococcus pyogenes - >99% wrażliwych - Dawka: 500-1000 mg co 8 h przez 7-10 dni (krytyczne dokończenie kursu - profilaktyka gorączki reumatycznej)
- 2. Zapalenie zatok przynosowych:
- I rzut: amoksycylina 1000 mg co 8 h przez 7-10 dni
- II rzut (gdy podejrzenie β-laktamaz): Amoksiklav/Augmentin (z kwasem klawulanowym)
- 3. Zapalenie ucha środkowego (otitis media):
- I rzut: amoksycylina 80-90 mg/kg/d u dzieci, 1000 mg co 8 h u dorosłych
- II rzut: Amoksiklav (gdy oporność)
- 4. Bakteriaryjne zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc community-acquired (CAP):
- Dawka: 1000 mg co 8 h przez 5-7 dni (skala CRB-65, NICE)
- Alternatywy: makrolid (klarytromycyna - Klacid), doksycyklina
- 5. Niepowikłany ZUM u kobiet (drugi rzut po furaginie/Monuralu):
- Sprawdź antybiogram (oporność E. Coli ~30%)
- Dawka: 500 mg co 8 h przez 5-7 dni
6. Eradykacja Helicobacter pylori (choroba wrzodowa): - Schemat trójlekowy: amoksycylina 1000 mg co 12 h + klarytromycyna 500 mg co 12 h + IPP (omeprazol, pantoprazol) przez 14 dni
7. Profilaktyka endokardytu przy zabiegach stomatologicznych u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka: - Dawka: 2 g jednorazowo 30-60 min przed zabiegiem
8. Borelioza wczesne (rumień wędrujący): - Dawka: 500 mg co 8 h przez 14-21 dni
Amotaks vs Augmentin (Amoksiklav) - kluczowa różnica:
- | Cecha | Amotaks (amoksycylina) | Augmentin (amoksycylina + klawulanian) |
- |---|---|---|
- | Skuteczność wobec β-laktamaz | NIE | TAK (klawulanian inhibuje β-laktamazy) |
- | Spektrum | Wąskie | Rozszerzone (Staph, Klebsiella, beztlenowce) |
- | Skutki uboczne GI | Średnie | Większe (klawulanian) |
- | Cena | Tańszy (12-25 zł) | Droższy (18-30 zł) |
- | I rzut w PL | Angina, eradykacja H. Pylori | Zapalenie zatok oporne, ZUM, zakażenia mieszane |
- Wybierz Amotaks* gdy:
- Angina paciorkowcowa (S. Pyogenes 100% wrażliwy)
- Eradykacja H. Pylori (część schematu trójlekowego)
- Borelioza wczesna
- Niepowikłane zapalenie zatok
- Profilaktyka endokardytu
- Wybierz Augmentin* gdy:
- Oporne zapalenie zatok (powyżej 7 dni objawów, brak poprawy po amoksycylinie)
- Zakażenia po ukąszeniu zwierzęcia (Pasteurella, S. Aureus, beztlenowce)
- Powikłany ZUM u kobiet, prostatitis (z fluorochinolonem)
- Zaostrzenie POChP
Czego Amotaks nie leczy:
❌ Infekcje wirusowe (przeziębienie, grypa, COVID) - antybiotyki nie działają na wirusy ❌ Anginalia "biała" wirusowa (mononukleoza) - U PACJENTÓW Z MONONUKLEOZĄ AMOKSYCYLINA WYWOŁUJE WYSYPKĘ U 90% (charakterystyczna "morbillaria amoxicillin rash") - wykonaj test EBV przed leczeniem ❌ Infekcje gronkowcowe (S. Aureus, MRSA) - wymagają inne antybiotyki ❌ Mycoplasma, Chlamydia (atypowe zapalenia płuc) - wymagają makrolidy lub doksycyklinę ❌ Zakażenia oporne na penicyliny
Jak zamówić Amotaks online: konsultacja na ereceptaonline24.pl/uslugi/e-recepta kosztuje 59 zł. Wypełnij formularz medyczny (objawy infekcji, dotychczasowe leczenie, alergie, choroby, leki, ciąża/karmienie). Lekarz w 1-2 godziny oceni czy Amotaks jest właściwym wyborem i wystawi e-receptę. Refundacja 30% - ryczałt 3,20 zł.
Dawkowanie Amotaks - dorośli, dzieci, ciąża, H. Pylori
Dawkowanie u dorosłych zależy od wskazania:
1) Angina paciorkowcowa (S. Pyogenes):
- 500-1000 mg co 8 h przez 7-10 dni
- nie skracać kursu - niedokończenie zwiększa ryzyko gorączki reumatycznej
- Alternatywa u uczulonych na penicyliny: makrolid (klarytromycyna, azytromycyna) 5 dni
2) Zapalenie zatok przynosowych ostre:
- 1000 mg co 8 h przez 7-10 dni
- Jeśli brak poprawy po 48-72 h - przejście na Amoksiklav (rozszerzone spektrum)
3) Zapalenie ucha środkowego:
- Dorośli: 1000 mg co 8 h przez 5-7 dni
- Dzieci: 80-90 mg/kg/d w 2 dawkach (wysoka dawka - przeciwdziała pneumokokowi opornemu)
4) Zapalenie oskrzeli bakteryjne, CAP:
- 1000 mg co 8 h przez 5-7 dni
- Skala CRB-65 do decyzji o hospitalizacji
5) Niepowikłany ZUM u kobiet (II rzut po furaginie/Monuralu):
- 500 mg co 8 h przez 5-7 dni
- Wymaga sprawdzenia antybiogramu (oporność E. Coli ~30%)
6) Eradykacja H. Pylori (terapia trójlekowa, 14 dni):
- Amoksycylina 1000 mg co 12 h + klarytromycyna 500 mg co 12 h + IPP (pantoprazol 40 mg, omeprazol 20 mg, lansoprazol 30 mg) co 12 h
- Wskaźnik eradykacji ~80-85%
- Po 4-6 tyg. - test oddechowy lub antygen w kale (sprawdzenie skuteczności)
7) Borelioza wczesna (rumień wędrujący):
- 500 mg co 8 h przez 14-21 dni
- Alternatywa: doksycyklina 100 mg co 12 h (preferowana u dorosłych, ale przeciwwskazana w ciąży i u dzieci < 8 lat)
8) Profilaktyka endokardytu (przed zabiegiem stomatologicznym):
- 2 g jednorazowo 30-60 min przed zabiegiem (u pacjentów z wszczepionymi zastawkami, wcześniejszym IZW)
Dawkowanie u dzieci (zawiesina lub kapsułki):
- | Wiek | Masa ciała | Dawka |
- |---|---|---|
- | < 1 mies. | - | Nie zalecane bez specjalistycznej opieki |
- | 1-12 mies. | 4-10 kg | 20-30 mg/kg co 8 h lub 25 mg/kg co 12 h |
- | 1-5 lat | 10-20 kg | 40 mg/kg/d w 2-3 dawkach (max 90 mg/kg/d w otitis media) |
- | 5-12 lat | 20-40 kg | 40-90 mg/kg/d w zależności od ciężkości |
- | > 12 lat lub > 40 kg | - | Dawka dorosłego (500-1000 mg co 8 h) |
Zasady stosowania:
- Z posiłkiem lub bez - pokarm nieznacznie wpływa na wchłanianie (zazwyczaj bez znaczenia)
- Co 8 godzin (rano, popołudnie, wieczór) lub co 12 h (rzadziej, dla niektórych form)
- Popijaj wodą (nie sokiem)
- Tabletki rozpuszczalne (Duomox): rozpuść w wodzie, wypij od razu
- Kapsułki: nie kruszyć (smak nieprzyjemny)
- Zawiesina dla dzieci: wstrząsnąć przed użyciem, odmierzyć łyżką lub strzykawką dawkowniczą
Pełen kurs leczenia - kluczowe:
- NIGDY nie skracaj kursu antybiotyku, nawet jeśli objawy ustąpią po 2-3 dniach
- Przedwczesne przerwanie = ryzyko nawrotu + rozwoju oporności bakterii
- Czas trwania: 5-10 dni (zazwyczaj 7 dni); angina 10 dni; borelioza 14-21 dni; eradykacja H. Pylori 14 dni
U pacjentów z niewydolnością nerek:
- | Klirens (ml/min) | Dawka |
- |---|---|
- | > 30 | Pełna dawka |
- | 10-30 | 500 mg co 12 h (zmniejszona o 50%) |
- | < 10 | 500 mg co 24 h |
- | Dializa | 500 mg po dializie + 500 mg co 24 h |
Co zrobić, gdy zapomnisz dawkę:
- Spóźnienie < 4 h: weź natychmiast, kolejną w normalnym czasie
- Spóźnienie > 4 h: pomiń, weź następną o normalnej porze (nie podwajaj!)
- Pominięcie > 1 dnia: skontaktuj się z lekarzem - może wymagać przedłużenia kursu
Co zrobić, gdy zwymiotujesz:
- Wymioty < 1 h: weź drugą tabletkę (lek nie zdążył się wchłonąć)
- Wymioty > 1 h: nie powtarzaj - wchłonięty
- Częste wymioty: bierz z posiłkiem, możliwe zmniejszenie dawki, konsultacja z lekarzem
Co zrobić, gdy pojawi się biegunka:
- Łagodna biegunka: kontynuuj kurs, pij dużo wody, możliwe probiotyki (Sanprobi, Trilac, Enterol)
- Ciężka biegunka, krwawa, z gorączką: PRZERWIJ ANTYBIOTYK, idź na SOR - możliwe Clostridium difficile (rzekomobłoniaste zapalenie jelit), wymaga metronidazolu lub wankomycyny
Probiotyki podczas antybiotykoterapii:
- Saccharomyces boulardii (Enterol 250 mg 2-3×/d) - najsilniejsze dowody
- Lactobacillus rhamnosus GG (Dicoflor, Sanprobi)
- Lactobacillus + Bifidobacterium kombinacje (Trilac)
- 2 h odstępu od antybiotyku - by probiotyki nie zostały zniszczone
- Stosować przez okres antybiotyku + 1-2 tyg. po
Skutki uboczne, alergia, ciąża, alkohol, interakcje
Najczęstsze działania niepożądane (5-15%):
- Biegunka (5-15%) - najczęstszy efekt, zwykle łagodna
- Nudności, wymioty (3-8%)
- Bóle brzucha (3-5%)
- Wysypka skórna (1-5%) - często łagodna, ale uwaga na alergię (poniżej)
- Świąd
- Suchość w jamie ustnej
- Zmęczenie
- Bóle głowy
Rzadkie, ale poważne:
- Reakcje alergiczne: pokrzywka, świąd, obrzęk Quinckego, anafilaksja (rzadko 1/10 000)
- Wysypka morbiliformowa u 90% pacjentów z mononukleozą (EBV) - przed leczeniem anginy wykonaj test EBV, szczególnie u młodzieży!
- Rzekomobłoniaste zapalenie jelit (C. Difficile) - biegunka krwawa z gorączką po antybiotyku; wymaga metronidazolu/wankomycyny
- Cholestatyczne zapalenie wątroby (rzadko, częściej w połączeniu z klawulanianem - Augmentin)
- Niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna (test Coombsa dodatni; rzadko)
- Trombocytopenia, leukopenia (rzadko)
- Drgawki (przy wysokich dawkach u pacjentów z niewydolnością nerek)
- Stevens-Johnson syndrome, TEN (ekstremalnie rzadko)
- Krystalizacja w moczu (krystaluria) - przy dużych dawkach, niedostatecznej hydratacji
Amotaks a alergia na penicyliny - bardzo ważne:
Częstość: ~10% pacjentów zgłasza alergię na penicyliny, ale tylko 5-10% z nich (czyli ~0,5-1% populacji) ma rzeczywistą IgE-zależną alergię potwierdzoną w testach.
Rodzaje reakcji:
- 1. IgE-zależna anafilaksja (bezpośrednia, w 5-60 min):
- Pokrzywka, obrzęk Quinckego, skurcz oskrzeli, hipotensja, wstrząs
- przeciwwskazanie BEZWZGLĘDNE dla amoksycyliny i wszystkich penicylin
- Możliwa reakcja krzyżowa z cefalosporynami (~2% z penicylinami)
- 2. Późna wysypka morbilliformowa (po 5-10 dniach):
- Zazwyczaj nie jest IgE-zależna
- Może być spowodowana wirusem (EBV - mononukleoza) - wykonaj test
- Niekoniecznie wykluczenie penicylin w przyszłości (testy alergologiczne mogą wykluczyć)
3. Reakcje opóźnione (Stevens-Johnson, TEN - ekstremalnie rzadko): - przeciwwskazanie BEZWZGLĘDNE dla penicylin do końca życia
Co zrobić przy historii alergii: - Konsultacja alergologa, testy skórne, testy prowokacyjne - Alternatywy: makrolidy (klarytromycyna - Klacid, azytromycyna), klindamycyna (Dalacin C), w ciężkich infekcjach - fluorochinolony
Amotaks a alkohol:
- BRAK bezpośredniej interakcji (różnica vs metronidazol, który ma reakcję disulfiramową)
- Umiarkowane spożycie zazwyczaj bezpieczne
- Duże ilości mogą nasilać objawy infekcji, pogarszać sen, drażnić żołądek
- Wniosek: można pić umiarkowanie, ale nie nasilaj infekcji alkoholem
Amotaks a ciąża i karmienie piersią:
- Kategoria B FDA - bezpieczna we wszystkich trymestrach (jedna z najbezpieczniejszych antybiotyków w ciąży)
- Karmienie piersią: małe ilości przenikają do mleka (~3% dawki), zazwyczaj bezpieczne; obserwuj niemowlę pod kątem biegunki, wysypki
- Wybór w ciąży w PL: amoksycylina, cefaleksyna, fosfomycyna (Monural), penicylina G
Amotaks a antykoncepcja:
- Tradycyjnie uważano, że antybiotyki zmniejszają skuteczność tabletek antykoncepcyjnych (przez wpływ na florę jelitową i krążenie wątrobowo-jelitowe estrogenów)
- Obecne badania (Cochrane 2024): tylko ryfampicyna i ryfabutyna rzeczywiście zmniejszają skuteczność tabletek; amoksycylina i większość antybiotyków NIE
- Wniosek: można brać Amotaks bez dodatkowej ochrony, ale przy biegunce > 24 h - zaleca się prezerwatywę przez 7 dni po (biegunka zmniejsza wchłanianie tabletek)
Interakcje z innymi lekami:
| Lek | Mechanizm | Co zrobić | |---|---|---| | Probenecyd | Hamowanie wydalania nerkowego → wyższe stężenia amoksycyliny | Mogą być wykorzystywane razem (synergia w niektórych zakażeniach) | | Allopurynol | Wzrost ryzyka wysypki (3-4×) | Ostrożnie | | Warfaryna | Zmiana INR (zazwyczaj wzrost) | Monitoruj INR | | Metotreksat | Spadek wydalania → toksyczność | Unikaj długoterminowo | | Antykoncepcja hormonalna | Dawniej obawa zmniejszenia skuteczności; obecnie dane nie potwierdzają | Bez ograniczeń (poza ryfampicyną) | | Inne β-laktamy | Sumowanie efektów, nie ma korzyści | Nie łączyć | | Aminoglikozydy (gentamycyna) | Synergia w niektórych zakażeniach (np. Enterokoki) | Łączone w niektórych wskazaniach pod nadzorem | | Tetracykliny, makrolidy | Antagonizm (penicyliny działają w fazie podziału; bakteriostatyczne hamują podział) | Nie łączyć w infekcjach paciorkowcowych | | Doustne szczepionki (BCG, tyfusu, dur brzuszny - Vivotif) | Amoksycylina niszczy żywe atenuowane bakterie | Odstęp 3 dni przed/po |
Amotaks a prowadzenie pojazdów: zazwyczaj brak wpływu, chyba że wystąpią silne efekty uboczne (zawroty głowy, senność).
Alternatywy do Amotaks:
| Sytuacja | Alternatywa | |---|---| | Alergia na penicyliny | Klarytromycyna (Klacid), azytromycyna (Sumamed), klindamycyna (Dalacin C) | | Oporność na amoksycylinę | Amoksiklav/Augmentin (z klawulanianem), cefuroksym (Zinnat) | | Mycoplasma, Chlamydia, atypowe | Makrolid lub doksycyklina | | ZUM u kobiet (I rzut) | Furagina, nitrofurantoina, Monural (fosfomycyna) - nie Amotaks | | Powikłany ZUM, prostatitis | Cipronex (cyprofloksacyna) - sprawdź antybiogram | | Zakażenia gronkowcowe | Cefaleksyna, klindamycyna; MRSA - wankomycyna | | W ciąży | Amotaks bezpieczny we wszystkich trymestrach (kat. B) |
Zgłaszanie działań niepożądanych - URPL (smz.ezdrowie.gov.pl) lub Polfa Tarchomin.