Klacid (klarytromycyna) - pełen przewodnik 2026

Klacid - co to za antybiotyk

**Klacid (klarytromycyna)** to antybiotyk z grupy **makrolidów** (jak erytromycyna, azytromycyna).

**Mechanizm działania:**

• Wiąże się z podjednostką 50S rybosomu bakteryjnego → blokuje syntezę białek bakteryjnych.
• **Działanie bakteriostatyczne** (hamuje wzrost) - czasem bakteriobójcze w wysokich stężeniach.

**Spektrum działania:**

• **Gram-dodatnie**: Streptococcus pneumoniae, S. Pyogenes, większość S. Aureus (NIE MRSA).
• **Gram-ujemne**: Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Bordetella pertussis (krztusiec).
• **Atypowe**: **Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Legionella pneumophila** - kluczowa zaleta makrolidów.
• **H. Pylori** - używany w eradykacji.
• **Mycobacterium avium complex (MAC)** - u HIV+ z immunosupresją.

**Oporność w Polsce:**

• S. Pneumoniae oporność na makrolidy: **20-30%** (wzrastająca).
• M. Catarrhalis: < 5%.
• H. Influenzae: 5-10%.

Wysoka oporność S. Pneumoniae sprawia, że **Klacid nie jest pierwszym wyborem** w typowym zapaleniu zatok lub anginie - preferowana **amoksycylina** (lub Augmentin).

**Wskazania zarejestrowane:**

1. **Zapalenie zatok bakteryjne** (alternatywa dla amoksycyliny przy uczuleniu). 2. **Ostre zapalenie ucha środkowego**. 3. **Zapalenie gardła paciorkowcowe** (przy uczuleniu na penicyliny). 4. **Zapalenie oskrzeli** z zaostrzeniem POChP. 5. **Pozaszpitalne zapalenie płuc** (CAP) - szczególnie podejrzane o atypowe patogeny. 6. **Mykoplazmoza, chlamydioza** (układ oddechowy). 7. **Krztusiec** (alternatywa dla erytromycyny). 8. **Infekcje skóry i tkanek miękkich**. 9. **Eradykacja H. Pylori** (w schemacie potrójnym z amoksycyliną + IPP - zalecane gdy lokalna oporność < 15%, w PL już > 20% → unikać). 10. **MAC** u pacjentów z HIV/AIDS.

**Generyki klarytromycyny w PL:**

• **Fromilid** (Krka).
• **Lekoklar** (Lek).
• **Klabion** (Polpharma).
• **Taclar** (Tabuk).
• **Klabax** (Ranbaxy).

**Patrz**: [[recepta-na-antybiotyk-online]], [[antybiotyk-na-anginę]], [[antybiotyk-na-zapalenie-zatok]].

Dawkowanie Klacid

**Dawki dla dorosłych:**

• | Wskazanie | Dawka standardowa | Klacid SR |
• | --- | --- | --- |
• | **Zapalenie zatok, ucha, oskrzeli** | 250-500 mg co 12 h | 500 mg raz dziennie |
• | **Angina paciorkowcowa** (alergia na penicyliny) | 250 mg co 12 h przez 10 dni | 500 mg/dzień |
• | **Zapalenie płuc** | 500 mg co 12 h | 500 mg/dzień |
• | **Eradykacja H. Pylori** | 500 mg co 12 h | nie |
• | **MAC** | 500 mg co 12 h | nie |
• | **Infekcje skóry** | 250 mg co 12 h | 500 mg/dzień |

**Czas leczenia: 7-14 dni** (zależnie od wskazania).

**Klacid SR (slow release):**

• **500 mg raz dziennie** z głównym posiłkiem.
• Lepsza tolerancja (mniej nudności), wygoda 1×/dzień.
• Tylko w niektórych wskazaniach (zatoki, oskrzela, skóra) - nie w eradykacji H. Pylori.

**Jak przyjmować:**

• **Klacid standardowy**: z jedzeniem lub bez (z jedzeniem mniej nudności).
• **Klacid SR**: **zawsze z jedzeniem** (poprawia wchłanianie).
• **Połykać w całości** - nie rozkruszać.
• **Co 12 h** (regularne odstępy - ustaw budzik).
• **Pij dużo wody**.

**Dawki dla dzieci (zawiesina):**

• **15 mg/kg/dobę** podzielone na 2 dawki, max 500 mg/dobę.
• Dzieci > 12 kg: zawiesina **125 mg/5 ml**.
• Czas leczenia: 5-10 dni.

**Pominięta dawka:**

• < 6 h od planowanej → weź teraz.
• > 6 h → pomiń, kontynuuj normalnie.

**Niewydolność nerek:**

- **eGFR < 30** → **redukcja dawki o 50%**.

**Niewydolność wątroby:**

- Ostrożność, monitor ALT/AST.

**U starszych:**

- Bez modyfikacji dawki, ale więcej interakcji (polifarmacja).

**Najczęstsze błędy:**

• Łączenie ze statynami (atorwastatyna, simwastatyna) - bezwzględnie unikaj.
• Przerwanie kuracji za wcześnie.
• Pomijanie odstępów co 12 h.

Skutki uboczne, interakcje, alkohol, ciąża

**Częste (1-10%):**

• **Nudności** (10-15%) - najczęstsze.
• **Biegunka** (10-15%).
• **Bóle brzucha**.
• **Wymioty**.
• **Niesmak metaliczny w ustach** - charakterystyczny dla klarytromycyny.
• **Bóle głowy**.

**Niezbyt częste (0,1-1%):**

• Wzrost ALT/AST.
• Kandydoza.
• Reakcje skórne.
• Bezsenność, niepokój.

**Rzadkie ale ważne:**

• **Wydłużenie QT** w EKG → ryzyko Torsade de Pointes (arytmia). Szczególnie u pacjentów z innymi lekami wydłużającymi QT, niewyrównanymi elektrolitami.
• **Hepatotoksyczność** - zapalenie wątroby polekowe. Wzrost ALT/AST > 3× ULN → odstaw.
• **Reakcje skórne ciężkie** (Stevens-Johnson, TEN).
• **Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego** (C. Difficile).
• **Sercowo-naczyniowe**: niektóre badania sugerują wzrost ryzyka zawału przy długotrwałym stosowaniu (kontrowersyjne).

**Interakcje (DUŻO - klarytromycyna silny inhibitor CYP3A4):**

**Bezwzględnie unikać:**

• **Statyny**: simwastatyna, lowastatyna (ryzyko rabdomiolizy). Atorwastatyna - odstaw na czas kuracji lub zmień na rosuwastatynę/prawastatynę.
• **Kolchicyna** (dna moczanowa) - ciężka toksyczność.
• **Cyzapryd, pimozyd** - wydłużenie QT.
• **Ergotaminy** (np. Cafergot w migrenie) - ergotyzm.
• **Lovastyna, simwastatyna** - wycofać.

**Ostrożność, monitorowanie:**

• **Warfaryna** - zwiększa INR (kontroluj co 3-4 dni).
• **Digoksyna** - zwiększa stężenie (objawy: nudności, arytmia).
• **Karbamazepina, fenytoina** - zwiększa stężenie.
• **Cyklosporyna, takrolimus** - toksyczność.
• **Klopidogrel** - zmniejsza skuteczność.
• **Doustna antykoncepcja** - minimalny wpływ (kontrowersyjny).
• **Benzodiazepiny** (midazolam, alprazolam) - przedłużone działanie.
• **Inhibitory PDE5** (sildenafil, tadalafil) - zwiększone stężenie.

**Klacid a alkohol:**

• Brak silnej interakcji.
• Alkohol może nasilać nudności i hepatotoksyczność.
• Mała ilość okazjonalnie OK. Większe - niezalecane.

**Klacid a ciąża:**

• **Kategoria C (FDA)** - ostrożność.
• W ciąży preferowana **azytromycyna** (kategoria B) lub amoksycylina.
• Klarytromycyna w I trymestrze - unikać (sygnały o ryzyku poronień i wad).
• II-III trymestr: tylko ze wskazań.

**Karmienie piersią:**

• Przenika do mleka w niewielkich ilościach.
• Większość ekspertów uznaje za bezpieczny.
• Możliwe łagodne objawy u niemowlęcia: biegunka, kandydoza.

**Klacid a żywność:**

• **Sok grejpfrutowy** - unikać (zwiększa stężenie klarytromycyny).
• **Mleko, jogurt** - bez problemu (vs niektóre antybiotyki).
• **Z jedzeniem** - zmniejsza nudności, nie wpływa istotnie na wchłanianie (oprócz Klacid SR - z jedzeniem lepiej).

**Pora dnia:**

- Bez znaczenia, ale stała godzina dla regularnych odstępów.

**Alternatywy dla Klacid:**

• **Azytromycyna (Sumamed, Azitrox)** - krótsza kuracja (3-5 dni), mniej interakcji, kat. B w ciąży.
• **Erytromycyna** - starsza, więcej skutków żołądkowych.
• **Doksycyklina** - alternatywa w niektórych infekcjach (NIE w ciąży i u dzieci < 8 r.ż.).
• **Cefuroksym (Zinnat)** - cefalosporyna, też alternatywa przy alergii na penicyliny.

**Patrz**: [[antybiotyk-na-zapalenie-zatok]], [[antybiotyk-na-anginę]], [[recepta-na-antybiotyk-online]].