EllaOne (uliprystal 30 mg) - tabletka po do 120 h, skuteczność, BMI
EllaOne to antykoncepcja awaryjna nowej generacji zawierająca 30 mg octanu uliprystalu (UPA) - selektywny modulator receptora progesteronowego (SPRM). Jest skuteczna do 120 godzin (5 dni) od stosunku bez zabezpieczenia, czyli znacznie dłużej niż Escapelle (72 h, lewonorgestrel). Mechanizm: opóźnia owulację nawet w fazie tuż przed wyrzutem LH (gdy Escapelle już nie działa) i częściowo zmienia endometrium. W Polsce wymaga recepty od 2017 (zmiana z OTC). Skuteczność: do 24 h 2,1% ciąż (vs niezbędne ~5,6% bez antykoncepcji); do 72 h 0,9%; 72-120 h 2,1%. Lepsza niż Escapelle u kobiet z BMI > 26 - lewonorgestrel traci skuteczność u kobiet z większą masą ciała. Więcej kontekstu: tabletka dzień po wszystko co musisz wiedzieć.
- Substancja czynna
- Octan uliprystalu (UPA) 30 mg
- Producent
- HRA Pharma / Perrigo Polska
- Grupa
- SPRM (Selective Progesterone Receptor Modulator)
- Mechanizm
- Opóźnienie owulacji (działa nawet w fazie pre-LH), zmiana endometrium
- Okno skuteczności
- Do 120 godzin (5 dni) po stosunku - najdłuższe okno wśród doustnych
- Skuteczność
- do 24h: 2,1% ciąż; do 72h: 0,9%; 72-120h: 2,1% (vs 5-8% bez)
- Vs Escapelle
- Skuteczniejsza u BMI > 26, dłuższe okno, bezstronność na fazę cyklu
- Status w PL
- Na receptę (od 2017 - wcześniej OTC; powrót do OTC w UE poza PL)
- Cena
- 115-145 zł za 1 tabletkę 30 mg
- Refundacja
- BRAK refundacji NFZ
Zobacz wszystkie: Antykoncepcja online
Jak uzyskać receptę na EllaOne online?
Receptę na EllaOne można uzyskać przez e-konsultację (59,00 zł) — kod e-recepty trafia na e-mail zwykle w 15 minut, 24/7:
- Wypełnij formularz medyczny — wskaż EllaOne jako potrzebny lek i opisz dotychczasowe leczenie lub objawy.
- Opłać e-konsultację (59,00 zł) — BLIK lub kartą płatniczą.
- Lekarz (PWZ 3211301) weryfikuje wywiad medyczny — o wystawieniu recepty zawsze decyduje lekarz.
- Odbierz 4-cyfrowy kod PIN e-recepty e-mailem, zwykle w 15 minut.
- Zrealizuj e-receptę w dowolnej aptece w Polsce — podaj kod PIN i PESEL (albo pokaż receptę w aplikacji mojeIKP).
Jeśli lekarz uzna, że lek nie jest dla Ciebie bezpieczny, nie wystawi recepty — otrzymasz wtedy zwrot opłaty.
EllaOne - co to jest i kiedy ją wybrać zamiast Escapelle
EllaOne to najnowsza generacja antykoncepcji awaryjnej zawierająca uliprystal (UPA - Ulipristal Acetate) 30 mg. Jest fundamentalnie różna od Escapelle (lewonorgestrel 1,5 mg) pod względem mechanizmu i skuteczności.
Mechanizm działania - uliprystal jest selektywnym modulatorem receptora progesteronowego (SPRM) - wiąże się z receptorami progesteronowymi w jajniku i endometrium:
1. Opóźnia owulację - kluczowy mechanizm; działa nawet w fazie tuż przed wyrzutem LH (gdy poziom LH już rośnie, a Escapelle jest już bezsilna) 2. Częściowo zmienia endometrium - utrudnia zagnieżdżenie zarodka (efekt mniej ważny niż opóźnienie owulacji) 3. Nie działa po implantacji - to nie jest "pigułka aborcyjna" (mifepriston RU-486 to inny lek)
Kluczowa różnica EllaOne vs Escapelle:
| Cecha | EllaOne (uliprystal 30 mg) | Escapelle (lewonorgestrel 1,5 mg) | |---|---|---| | Substancja | Uliprystal (SPRM) | Lewonorgestrel (progestagen) | | Okno skuteczności | Do 120 h (5 dni) | Do 72 h (3 dni) | | Mechanizm w fazie pre-LH | Działa (opóźnia owulację) | Nie działa (LH już wyrzucone) | | Skuteczność w fazie folikularnej | Wysoka | Wysoka | | Skuteczność w fazie pre-owulacyjnej | Wysoka | Niska | | Skuteczność w fazie lutealnej | Niska (nie blokuje implantacji) | Niska | | Skuteczność BMI > 26 | Zachowana | Wyraźnie spada | | Skuteczność BMI > 30 | Zmniejszona | Bardzo niska | | Cena | 115-145 zł | 45-60 zł | | Wpływ na bieżącą hormonalną antykoncepcję | Zmniejsza skuteczność POP/COC przez 5 dni | Brak | | Karmienie piersią | Przerwa 1 tydzień | Można | | Status w PL | Na receptę | Na receptę (od 2017, wcześniej OTC) |
Kiedy EllaOne jest bezdyskusyjnie lepsza niż Escapelle:
✅ Czas od stosunku > 72 godziny (3-5 dni) - Escapelle już nieskuteczna ✅ BMI > 26 - Escapelle traci skuteczność u kobiet z większą masą ciała; uliprystal jest mniej dotknięty tym efektem (badania potwierdzają) ✅ Wcześniejsza ekspozycja w tym cyklu na ryzykowny stosunek - wyższa szansa, że fazę pre-LH lub LH-rośnie już rozpoczęta ✅ Nieregularny cykl - gdy nie wiemy, w której fazie się znajdujemy, EllaOne ma szerszą skuteczność ✅ Nawracające potrzeby antykoncepcji awaryjnej w jednym cyklu (mimo że nie jest do tego zarejestrowana) - EllaOne ma większą "rezerwę"
- Kiedy Escapelle jest wystarczająca*:
- Czas od stosunku < 24 godziny i jasna faza folikularna
- BMI < 26
- Brak innych komplikacji
- Niższy koszt (45-60 zł vs 115-145 zł)
Co absolutnie nie jest EllaOne (mit do obalenia): - nie jest tabletką aborcyjną - nie powoduje aborcji, nie szkodzi już zaistniałej ciąży - nie chroni przed STD/HIV - nie zastępuje prezerwatywy - nie działa regularnie - to lek "ratunkowy", nie regularna metoda antykoncepcji - nie wpływa na płodność - po odstawieniu kobieta jest natychmiast płodna (właściwie owulacja może wrócić w tym samym cyklu) - nie działa jako antykoncepcja regularna - to jednorazowa interwencja po niezabezpieczonym stosunku
Co zrobić przed wzięciem EllaOne:
1. Wyklucz ciążę - jeśli jest opóźnienie miesiączki lub był wcześniejszy ryzykowny stosunek, zrób test ciążowy. EllaOne nie działa na zaistniałą ciążę, ale uliprystal w teorii może być teratogenny w wyższych dawkach - w praktyce małe ilości z tabletki nie wpływają na płód, ale to bezpieczniejsze 2. Określ czas od stosunku - jeśli < 72 h i nie ma czynników BMI/cyklu - Escapelle wystarczy i jest tańsza 3. Sprawdź leki - niektóre antybiotyki, leki przeciwpadaczkowe i dziurawiec znacznie zmniejszają skuteczność uliprystalu 4. Zaplanuj kontynuację antykoncepcji - po EllaOne potrzebna przerwa 5 dni przed wznowieniem hormonalnej antykoncepcji (POP, COC, ring); w tym czasie prezerwatywa
Jak zamówić EllaOne online: konsultacja na ereceptaonline24.pl/uslugi/e-recepta kosztuje 59 zł. Wypełnij formularz (czas od stosunku, faza cyklu, BMI, choroby, leki). Lekarz oceni czy EllaOne jest właściwym wyborem (w wielu przypadkach Escapelle wystarczy) i wystawi e-receptę w maksymalnie 1 godzinie (priorytetowe wskazanie). Tabletkę kupisz w dowolnej aptece w Polsce - jest dostępna stockowo (czasem trzeba zamówić - wówczas wybierz aptekę z lekiem w stock).
Jak wziąć EllaOne - instrukcja, wymioty, antybiotyki
Schemat przyjmowania - proste, jednorazowe podanie:
1. Weź 1 tabletkę 30 mg uliprystalu jak najszybciej po stosunku bez zabezpieczenia (lub po wypadku z prezerwatywą, pominięciu pigułki itp.) 2. Nie rozgryzaj, nie kruszy, nie żuć - połknij w całości i popij wodą 3. Można brać z posiłkiem lub bez - pokarm nie wpływa na wchłanianie 4. Pora dnia bez znaczenia - działaj jak najszybciej
Im wcześniej, tym skuteczniej:
- | Czas od stosunku | Ryzyko ciąży po EllaOne | Skuteczność |
- |---|---|---|
- | 0-24 h | 0,9-2,1% | Najwyższa |
- | 24-48 h | 1,4-1,8% | Wysoka |
- | 48-72 h | 1,2-2,1% | Wysoka |
- | 72-96 h | 1,8-2,5% | Średnia |
- | 96-120 h | 2,1-3,0% | Skuteczna, ale spada |
- | > 120 h | nie STOSOWAĆ | Brak skuteczności udokumentowanej |
Co zrobić, gdy zwymiotujesz:
- Wymioty < 3 godziny po tabletce: weź drugą tabletkę EllaOne natychmiast (nową receptę od lekarza online jeśli potrzebna) - uliprystal nie zdążył się wchłonąć
- Wymioty > 3 godziny: nie ma potrzeby drugiej tabletki - lek już wchłonięty
- Co zrobić, gdy bardzo silna biegunka* w pierwszych 24 godzinach po tabletce:
- Skuteczność może być zmniejszona - rozważ drugą tabletkę lub IUD pilną
- Skonsultuj się z ginekologiem
Po wzięciu EllaOne - co dalej?:
1. Antykoncepcja na 5 dni - nie wznawiaj POP/COC/ring/plaster przez 5 dni; w tym okresie używaj wyłącznie prezerwatywy. Po 5 dniach można wznowić hormonalną antykoncepcję, ale + prezerwatywa przez kolejne 7-9 dni (do końca okna skuteczności hormonalnej) 2. Sprawdź miesiączkę - powinna pojawić się w prawidłowym terminie ± 7 dni. Jeśli opóźnienie > 7 dni - zrób test ciążowy 3. Jeśli zaszłaś w ciążę pomimo EllaOne (mała szansa, ale możliwa) - kontynuacja ciąży jest bezpieczna (EllaOne nie powoduje wad płodu) 4. Plan B na przyszłość - rozważ regularną antykoncepcję; EllaOne nie jest do regularnego stosowania
Cykl po EllaOne - czego się spodziewać:
- Miesiączka w terminie ± 7 dni (najczęściej kilka dni opóźnienia)
- Plamienia/bóle podbrzusza w dniach 3-7 po tabletce - normalne
- Krótszy / dłuższy okres w tym cyklu - możliwe
- Następny cykl zazwyczaj normalny
Skuteczność EllaOne - co o niej decyduje:
1. Czas od stosunku - im wcześniej, tym lepiej 2. Faza cyklu - najwyższa w fazie pre-owulacyjnej (uliprystal opóźnia owulację); niższa po owulacji (gdy ciałko żółte jest aktywne) 3. BMI - wyższa skuteczność niż Escapelle u kobiet z BMI > 26, ale i tu spada przy BMI > 35 4. Interakcje lekowe - niektóre leki mogą znacząco zmniejszyć skuteczność (poniżej)
Leki zmniejszające skuteczność EllaOne - stosuj IUD miedziane zamiast EllaOne lub Escapelle:
| Lek/grupa | Mechanizm | Co zrobić | |---|---|---| | Ryfampicyna, ryfabutyna (gruźlica) | Induktor CYP3A4 | IUD miedziane lub podwójna dawka EllaOne (off-label) | | Fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, prymidon (padaczka) | Induktory CYP3A4 | IUD miedziane | | Dziurawiec (Hypericum perforatum) | Induktor CYP3A4 | IUD miedziane lub odstawienie dziurawca na 2 tyg. | | Modafinil, efavirenz, newirapina | Induktory CYP3A4 | IUD miedziane | | Antagoniści histaminy H2 (ranitydyna, famotydyna), IPP (omeprazol, pantoprazol, esomeprazol) | Wzrost pH żołądka → spadek wchłaniania uliprystalu | Możliwe zmniejszenie skuteczności - preferuj EllaOne 2h przed IPP lub IUD |
Leki zwiększające stężenie EllaOne (zazwyczaj bezpieczne, ale nasilenie skutków ubocznych): - Erytromycyna, klarytromycyna, ketokonazol, itrakonazol, sok grejpfrutowy
- Przeciwwskazania*:
- Ciąża potwierdzona - EllaOne nie działa na zaistniałą ciążę i nie jest rekomendowana
- Nadwrażliwość na uliprystal lub składniki tabletki
- Niewydolność wątroby ciężka - uliprystal metabolizowany przez wątrobę
- Astma niekontrolowana - ostrożność (rzadkie przypadki nasilenia astmy)
- Karmienie piersią a EllaOne*:
- Uliprystal przenika do mleka
- Wstrzymaj karmienie przez 1 tydzień (7 dni) po wzięciu EllaOne
- W tym okresie odciągaj i wylewaj mleko, by utrzymać produkcję
- Alternatywa: Escapelle - kompatybilna z karmieniem (po jednej dawce można karmić natychmiast)
Niepełnoletnie pacjentki (od pierwszej miesiączki do 18 r.ż.): - EllaOne jest bezpieczna i skuteczna u nastolatek - W Polsce wymagana recepta od ginekologa lub lekarza online; nie jest wymagana zgoda rodzica dla wystawienia recepty (zgodnie z prawem polskim - pacjent ma autonomię w zakresie zdrowia seksualnego od pierwszej miesiączki) - Po stosunku < 72 h - można wybrać Escapelle (tańsza), 72-120 h - tylko EllaOne lub IUD
Skutki uboczne, ciąża, alternatywy, IUD awaryjne
Najczęstsze działania niepożądane (5-20%):
- Bóle głowy (~20%) - najczęstszy efekt uboczny
- Nudności (5-10%)
- Bóle podbrzusza (~10%) - często z plamieniami w 3-7 dniu
- Zaburzenia miesiączkowania - wcześniejsza lub opóźniona miesiączka, plamienia międzymiesiączkowe (10-20%)
- Zmęczenie
- Zawroty głowy
- Tkliwość piersi
- Wahania nastroju
- Rzadkie*:
- Wymioty (<5%)
- Wysypka, reakcje alergiczne (rzadko)
- Zaostrzenie astmy (rzadko)
- Krwawienie maciczne obfite (rzadko)
EllaOne a ciąża - szczegółowo:
Co jeśli zaszłaś w ciążę pomimo EllaOne (występuje w ~1-2% przypadków):
1. Kontynuacja ciąży jest bezpieczna - nie ma udokumentowanych wad rozwojowych po EllaOne 2. Rejestr ciąż HRA Pharma (od 2009): tysiące ciąż po EllaOne, brak wzrostu wad 3. Mechanistycznie: uliprystal opóźnia owulację, nie blokuje implantacji w sposób kliniczny, więc nie szkodzi już istniejącej ciąży 4. Nie jest pigułką aborcyjną - to mifepriston (RU-486) w wysokich dawkach jest aborcyjny, nie EllaOne 30 mg
EllaOne a karmienie piersią: - Uliprystal przenika do mleka (do 5% dawki matki) - EMA zaleca wstrzymanie karmienia przez 1 tydzień (7 dni) - w tym okresie odciągaj i wylewaj mleko - Alternatywa: Escapelle (lewonorgestrel) - kompatybilna z karmieniem natychmiast po jednej dawce
Skuteczność EllaOne u kobiet z BMI > 30 (otyłość):
- Badania (2014, Glasier i wsp.): skuteczność EllaOne nieco spada u kobiet z BMI > 30, ale mniej niż Escapelle (lewonorgestrel)
- BMI > 35: rozważ IUD miedziane zamiast tabletek (najbardziej niezależne od masy ciała)
- Niektóre wytyczne sugerują podwojenie dawki EllaOne (2 tabletki = 60 mg) u BMI > 35 - off-label, omów z lekarzem
Alternatywy do EllaOne:
| Metoda | Okno | Skuteczność | Komentarz | |---|---|---|---| | EllaOne (UPA 30 mg) | 120 h | 98% | Najlepsza doustna | | Escapelle (lewonorgestrel 1,5 mg) | 72 h | 95% (mniej u BMI > 26) | Tańsza, bezpieczna w karmieniu | | IUD miedziana (T380A) założona < 120 h | 120 h | >99% (najlepsza ogółem) | Wymaga wizyty u ginekologa; długoterminowa antykoncepcja na 10 lat | | IUD lewonorgestrel (Mirena) awaryjne | 120 h (nowe badania) | 99% (równa Cu-IUD) | Wymaga wizyty u ginekologa | | "Yuzpe regimen" (4 tabl. Dwuskładnikowych) | 72 h | 75% | Historyczna metoda, rzadko stosowana - wiele wymiotów |
IUD miedziana jako antykoncepcja awaryjna - najlepsze rozwiązanie w wybranych sytuacjach:
- ✅ Skuteczność >99% (niezależna od BMI, fazy cyklu, interakcji lekowych)
- ✅ Długoterminowa antykoncepcja na 10 lat po założeniu
- ✅ Bez hormonów (idealne dla osób, które ich unikają)
- ❌ Wymaga wizyty u ginekologa < 120 h (szybkie umówienie wymagane)
- ❌ Procedura inwazyjna (założenie do macicy)
- ❌ Może powodować obfitsze i bolesniejsze miesiączki
- Wskazania do IUD miedzianej zamiast EllaOne*:
- BMI > 30 (lub > 35)
- Stosowanie leków zmniejszających skuteczność EllaOne (ryfampicyna, padaczki, dziurawiec)
- Wielokrotne ryzykowne stosunki w jednym cyklu
- Potrzeba długoterminowej antykoncepcji + awaryjnej w jednym zabiegu
- Niezdolność tolerowania hormonów (np. Ciężka migrena hormonalna)
Częste mity o EllaOne - odsiać prawdę:
❌ Mit: "EllaOne to aborcja" ✅ Fakt: EllaOne opóźnia owulację, nie wpływa na zaistniałą ciążę. To nie jest mifepriston.
❌ Mit: "EllaOne uszkadza płód jeśli zajdę w ciążę" ✅ Fakt: Tysiące zarejestrowanych ciąż po EllaOne - brak wzrostu wad. Kontynuacja jest bezpieczna.
❌ Mit: "EllaOne uzależnia / robi się oporność" ✅ Fakt: To jednorazowa interwencja, nie ma uzależnienia ani oporności. Można brać wielokrotnie (każdy cykl), ale to nie jest regularna metoda - niższa skuteczność i wyższy koszt niż regularna pigułka.
❌ Mit: "EllaOne zmniejsza płodność długoterminowo" ✅ Fakt: Płodność wraca natychmiast po cyklu. Owulacja w tym samym cyklu może być opóźniona, ale nie zniknie.
❌ Mit: "EllaOne jest darmowa / refundowana" ✅ Fakt: W Polsce brak refundacji NFZ. Cena 115-145 zł.
❌ Mit: "EllaOne działa 100%" ✅ Fakt: Skuteczność ~98% w optymalnym scenariuszu. Może zawieść - wtedy IUD miedziane > 99%.
Zgłaszanie działań niepożądanych - URPL (smz.ezdrowie.gov.pl) lub producent (HRA Pharma / Perrigo).