Antykoncepcja awaryjna
Escapelle (lewonorgestrel): na co jest, jak działa i jak stosować
Escapelle to tabletka do antykoncepcji awaryjnej (tzw. tabletka „dzień po”) zawierająca 1500 mikrogramów (1,5 mg) lewonorgestrelu. Przyjmuje się ją jak najszybciej po stosunku bez skutecznego zabezpieczenia, najlepiej w ciągu 12 godzin, nie później niż 72 godziny. Escapelle jest lekiem na receptę (kategoria Rp).
Recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301) · Publikacja:
Autor: Redakcja MEDINOW Sp. z o.o. · Wytyczne redakcyjne
Escapelle: najważniejsze informacje
| Substancja czynna | lewonorgestrel |
|---|---|
| Grupa leków | Antykoncepcja w przypadkach nagłych (hormony płciowe, ATC G03AD01) |
| Postać | Tabletka do stosowania doustnego |
| Dostępne dawki | 1500 mikrogramów (1,5 mg) lewonorgestrelu w tabletce |
| Kategoria dostępności | Rp - lek wydawany na receptę |
| Podmiot odpowiedzialny | Gedeon Richter Plc. (Węgry) |
| Refundacja | Nie (brak w wykazie leków refundowanych na 1 października 2026) |
| Opakowania | 1 tabletka w blistrze |
| Stan danych | Rejestr Produktów Leczniczych: 26 września 2026; wykaz leków refundowanych MZ na 1 października 2026 |
Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem ani ulotki dołączonej do opakowania.
Zobacz wszystkie: Antykoncepcja online
Escapelle: na co jest stosowany?
Escapelle służy do antykoncepcji awaryjnej, w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) nazywanej antykoncepcją w przypadkach nagłych: w ciągu 72 godzin po stosunku bez skutecznego zabezpieczenia albo gdy zawiodła zastosowana metoda antykoncepcji. Potocznie to tabletka „dzień po”, choć ChPL tego określenia nie używa.
Escapelle jest metodą do stosowania sporadycznego, mniej skuteczną niż regularna antykoncepcja, i nie powinien jej zastępować. Escapelle nie ma właściwego zastosowania u dzieci przed okresem dojrzewania.
Jak działa Escapelle?
Uważa się, że lewonorgestrel z Escapelle działa głównie przez zapobieganie owulacji (uwolnieniu komórki jajowej z jajnika) i zapłodnieniu, o ile do stosunku doszło przed owulacją, kiedy prawdopodobieństwo zapłodnienia jest największe. Escapelle nie jest skuteczny, jeśli rozpoczęła się już implantacja (zagnieżdżenie zarodka w macicy), i nie przerywa istniejącej ciąży.
Stosowany zgodnie z zaleceniami lewonorgestrel nie wpływa znacząco na czynniki krzepnięcia krwi ani na metabolizm tłuszczów i węglowodanów.
Jak stosować Escapelle: do kiedy przyjąć tabletkę?
Jedną tabletkę Escapelle przyjmuje się doustnie jak najszybciej: najlepiej w ciągu 12 godzin, nie później niż 72 godziny po stosunku bez skutecznego zabezpieczenia. Tabletkę można przyjąć w dowolnym dniu cyklu, pod warunkiem że miesiączka nie jest opóźniona. Jeśli w ciągu 3 godzin od przyjęcia tabletki wystąpią wymioty, trzeba natychmiast przyjąć jeszcze jedną.
Jaka jest skuteczność Escapelle?
W badaniach z pojedynczą dawką 1,5 mg lewonorgestrelu, taką jak w Escapelle, w ciążę zaszło 1,34% i 0,40% kobiet, a odsetek zapobiegania ciąży wynosił 84% i 96,7% (ChPL, tabela 1). W metaanalizie trzech badań WHO ciąża po lewonorgestrelu wystąpiła u 1,01% kobiet (59 z 5863), wobec około 8% oczekiwanych bez antykoncepcji awaryjnej. Skuteczność wydaje się maleć z czasem od stosunku; jest największa przy przyjęciu w ciągu 24 godzin.
Escapelle nie zawsze zapobiega ciąży: jeśli nie ma pewności co do czasu stosunku albo od wcześniejszego stosunku bez zabezpieczenia w tym samym cyklu minęło ponad 72 godziny, mogło już dojść do zapłodnienia.
Escapelle a leki indukujące enzymy
Kobietom, które w ciągu ostatnich 4 tygodni stosowały leki indukujące enzymy wątrobowe, ChPL zaleca niehormonalną antykoncepcję awaryjną, np. wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią (Cu-IUD). Kobiecie, która nie może lub nie chce z niej skorzystać, ChPL proponuje 2 tabletki Escapelle naraz (3000 mikrogramów lewonorgestrelu), choć takiego połączenia nie badano.
Co dalej z antykoncepcją po Escapelle?
Po Escapelle regularną metodę antykoncepcji należy jak najszybciej kontynuować albo rozpocząć, bo płodność wraca szybko. Escapelle nie jest przeciwwskazaniem do dalszej antykoncepcji hormonalnej, a do następnej miesiączki ChPL zaleca dodatkowo miejscową metodę barierową, np. prezerwatywę. Jakie leki antykoncepcyjne są na receptę?
Skutki uboczne Escapelle
Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym Escapelle są nudności; bardzo często występują też bóle głowy, bóle podbrzusza, krwawienie niezwiązane z miesiączką i uczucie zmęczenia.
| Częstość (ChPL, punkt 4.8) | Działania niepożądane |
|---|---|
| Bardzo często: częściej niż u 1 na 10 kobiet | bóle głowy, nudności, bóle podbrzusza, krwawienie niezwiązane z miesiączką, uczucie zmęczenia |
| Często: u 1 do 10 na 100 kobiet | zawroty głowy, biegunka, wymioty, opóźnienie miesiączki o ponad 7 dni, nieregularne krwawienia miesiączkowe, tkliwość piersi |
| Bardzo rzadko: rzadziej niż u 1 na 10 000 kobiet (zgłoszenia po wprowadzeniu do obrotu) | ból brzucha, wysypka, pokrzywka, świąd, ból miednicy, bolesne miesiączki, obrzęk twarzy |
Mogą wystąpić przemijające zaburzenia cyklu, ale u większości kobiet kolejna miesiączka pojawia się w ciągu 5-7 dni od przewidywanego terminu. ChPL nie opisuje osobno skutków ubocznych Escapelle po 2 tygodniach.
Kiedy zrobić test ciążowy po Escapelle?
Ciążę trzeba wykluczyć, gdy po przyjęciu Escapelle miesiączka spóźnia się o ponad 5 dni, gdy w dniu spodziewanej miesiączki pojawi się nietypowe krwawienie albo przy innym podejrzeniu ciąży (ChPL nie wymienia wprost testu ciążowego). Kobieta stosująca tabletki antykoncepcyjne powinna wykluczyć ciążę także wtedy, gdy w najbliższej przerwie w ich przyjmowaniu nie wystąpi krwawienie z odstawienia.
Czego można się spodziewać po przyjęciu Escapelle?
Po przyjęciu Escapelle miesiączka jest zwykle prawidłowa i pojawia się w przewidzianym terminie, choć niekiedy kilka dni wcześniej lub później; wtedy lekarz może zalecić rozpoczęcie albo zmianę regularnej metody antykoncepcji. Bardzo często pojawia się krwawienie niezwiązane z miesiączką.
Nie publikujemy opinii pacjentek ani ginekologów. Według ChPL lewonorgestrel zwiększa możliwość zaburzeń cyklu, co czasem przesuwa owulację na wcześniej lub później i zmienia okres płodny.
Escapelle a karmienie piersią
Lewonorgestrel z Escapelle przenika do mleka matki: do niemowlęcia może przenikać około 0,1% dawki. Według ChPL narażenie niemowlęcia można zmniejszyć, jeśli kobieta karmiąca przyjmie tabletkę Escapelle bezpośrednio po karmieniu i będzie unikała karmienia piersią co najmniej przez 8 godzin po jej przyjęciu.
Escapelle a masa ciała
Ograniczone i niejednoznaczne dane wskazują, że skuteczność Escapelle może zmniejszać się wraz ze wzrostem masy ciała lub BMI (wskaźnika masy ciała). ChPL zaleca jednak, by niezależnie od masy ciała i BMI zastosować antykoncepcję awaryjną jak najszybciej po stosunku, i nie przewiduje innej dawki Escapelle.
W trzech badaniach WHO spadku skuteczności wraz ze wzrostem BMI nie zaobserwowano, a w dwóch innych badaniach tak (odsetek ciąż według ChPL):
| BMI (kg/m²) | Badania WHO | Creinin 2006 i Glasier 2010 |
|---|---|---|
| 0-18,5 (niedowaga) | 1,83% (11 z 600) | 1,56% (1 z 64) |
| 18,5-25 (norma) | 0,99% (39 z 3952) | 0,96% (9 z 933) |
| 25-30 (nadwaga) | 0,57% (6 z 1051) | 2,36% (8 z 339) |
| 30 i więcej (otyłość) | 1,17% (3 z 256) | 5,19% (11 z 212) |
Analizy nie obejmowały przyjęcia tabletki później niż 72 godziny po stosunku ani kolejnych stosunków bez zabezpieczenia.
Przeciwwskazania i interakcje Escapelle
Jedynym przeciwwskazaniem do stosowania Escapelle wymienionym w ChPL jest nadwrażliwość (uczulenie) na lewonorgestrel lub którąkolwiek substancję pomocniczą. Lewonorgestrelu nie należy podawać kobietom w ciąży, a ChPL nie zaleca Escapelle przy ciężkich zaburzeniach czynności wątroby ani przy ryzyku ciąży pozamacicznej (rozwijającej się poza jamą macicy), czyli po zapaleniu jajowodu lub z ciążą pozamaciczną w wywiadzie. Gdy mimo przyjęcia tabletki dojdzie do ciąży, trzeba brać pod uwagę ciążę pozamaciczną, choć jej bezwzględne ryzyko jest prawdopodobnie małe.
Z powodu laktozy Escapelle nie powinien być stosowany przy rzadkiej dziedzicznej nietolerancji galaktozy, braku laktazy lub zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Ciężkie zespoły złego wchłaniania, np. w chorobie Leśniowskiego-Crohna, mogą zmniejszać skuteczność Escapelle.
Nie zaleca się przyjmowania Escapelle więcej niż raz w tym samym cyklu, a kobietom, które wielokrotnie zgłaszają się po antykoncepcję awaryjną, lekarz powinien zaproponować metody długoterminowe. Antykoncepcja awaryjna nie zastępuje środków ostrożności chroniących przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.
Interakcje Escapelle z innymi lekami
Leki pobudzające enzymy wątrobowe, głównie CYP3A4, przyspieszają rozkład lewonorgestrelu z Escapelle: przy efawirenzie całkowite stężenie lewonorgestrelu we krwi zmniejszało się o około 50%. Podobnie działają prawdopodobnie barbiturany (w tym prymidon), fenytoina, karbamazepina, preparaty ziołowe z dziurawcem zwyczajnym, ryfampicyna, rytonawir, ryfabutyna i gryzeofulwina. Lewonorgestrel może też zwiększać ryzyko toksycznego działania cyklosporyny.
ChPL Escapelle nie zawiera informacji o alkoholu. Nie badano też wpływu Escapelle na prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn.
Czy Escapelle jest na receptę? Jak uzyskać receptę
Tak, Escapelle jest lekiem na receptę: w Rejestrze Produktów Leczniczych ma kategorię dostępności Rp, więc nie jest dostępny bez recepty. Receptę na Escapelle wystawia lekarz po konsultacji w gabinecie albo zdalnie jako teleporada, także w naszym serwisie. O tym, czy recepta zostanie wystawiona, decyduje lekarz. E-recepta ma kod, który realizuje się w aptece. Jak wygląda konsultacja w sprawie tabletki „dzień po”?
Cena Escapelle i refundacja
Escapelle nie jest refundowany: nie ma go w wykazie leków refundowanych na 1 października 2026 (załącznik A1 obwieszczenia Ministra Zdrowia), więc pacjent płaci pełną cenę, która może się różnić między aptekami. Urzędowy wykaz nie podaje cen leków nierefundowanych, dlatego nie podajemy kwoty. Livopill i Nopregy też nie mają refundowanych opakowań.
Escapelle czy ellaOne: czym się różnią?
Escapelle zawiera lewonorgestrel i przyjmuje się go do 72 godzin po stosunku, a ellaOne (octan uliprystalu) według swojej ChPL można przyjąć do 120 godzin (5 dni).
| Cecha | Escapelle | ellaOne |
|---|---|---|
| Substancja czynna i dawka | lewonorgestrel 1,5 mg | octan uliprystalu 30 mg |
| Kiedy przyjąć | jak najszybciej, najlepiej do 12 godzin, najpóźniej do 72 godzin | jak najszybciej, najpóźniej do 120 godzin |
| Karmienie piersią | tabletka tuż po karmieniu, potem co najmniej 8 godzin przerwy | karmienie niezalecane przez tydzień, mleko odciągać i odrzucać |
| Leki indukujące enzymy w ostatnich 4 tygodniach | zalecana wkładka z miedzią albo 2 tabletki naraz | niezalecana, rozważyć wkładkę z miedzią |
| Antykoncepcja hormonalna | można kontynuować; do miesiączki dodatkowo metoda barierowa | można zacząć od razu, ale może działać słabiej; do kolejnego cyklu metoda mechaniczna |
| Masa ciała i BMI | ograniczone dane: skuteczność może być mniejsza | to samo zastrzeżenie |
| Kategoria i refundacja | Rp, nierefundowany | Rp, nierefundowana |
W dwóch badaniach opisanych w ChPL ellaOne skuteczność octanu uliprystalu przyjętego w ciągu 72 godzin była równoważna skuteczności lewonorgestrelu; w łącznej analizie ciąża wystąpiła u 1,36% kobiet po octanie uliprystalu i u 2,15% po lewonorgestrelu. ChPL ellaOne nie zaleca stosowania obu leków jednocześnie. Żadna z ChPL nie wskazuje, który lek wybrać: decyzję podejmuje lekarz.
Escapelle czy Livopill: czym się różnią?
Escapelle i Livopill zawierają tę samą substancję w tej samej dawce, 1500 mikrogramów lewonorgestrelu w tabletce, i mają w ChPL to samo wskazanie oraz ten sam kod ATC (G03AD01). Różnią się m.in. podmiotem odpowiedzialnym, wyglądem tabletki i ilością laktozy.
| Cecha | Escapelle | Livopill |
|---|---|---|
| Podmiot odpowiedzialny | Gedeon Richter Plc. | Exeltis Poland Sp. z o.o. |
| Wygląd tabletki | prawie biała, płaska, około 8 mm, napis „G00” | okrągła, biała, około 6 mm, oznakowanie „C” i „1” |
| Laktoza jednowodna w tabletce | 142,5 mg | 43,3 mg |
| Kategoria dostępności | Rp | Rp |
W Rejestrze Produktów Leczniczych jest też Nopregy (Medreg s.r.o., 1500 mikrogramów lewonorgestrelu, kategoria Rp) oraz import równoległy Escapelle, np. firmy Delfarma Sp. z o.o. Zamiennik to lek z tą samą substancją i mocą; o zamianie decyduje lekarz lub farmaceuta.
Skład i ulotka Escapelle
Tabletka Escapelle zawiera 1500 mikrogramów lewonorgestrelu oraz substancje pomocnicze: skrobię ziemniaczaną, skrobię kukurydzianą, krzemionkę koloidalną bezwodną, stearynian magnezu, talk i laktozę jednowodną (142,5 mg w tabletce). Okres ważności Escapelle wynosi 5 lat; lek przechowuje się w oryginalnym opakowaniu, aby chronić go przed światłem.
Gdzie znaleźć ChPL Escapelle?
ChPL Escapelle udostępnia Rejestr Produktów Leczniczych. Ta strona opiera się na ChPL zatwierdzonej 02.07.2021 (pozwolenie nr 12048); ulotki nie przytaczamy.
Escapelle: najczęściej zadawane pytania
Na co jest Escapelle?
Escapelle to antykoncepcja awaryjna. Tabletkę Escapelle stosuje się w ciągu 72 godzin po stosunku płciowym bez skutecznego zabezpieczenia albo wtedy, gdy zawiodła metoda antykoncepcji. Każda tabletka zawiera 1500 mikrogramów lewonorgestrelu. Escapelle służy do stosowania sporadycznego i nie powinien zastępować regularnej antykoncepcji.
Do ilu godzin po stosunku można przyjąć Escapelle?
Escapelle należy przyjąć jak najszybciej, najlepiej w ciągu 12 godzin, nie później niż 72 godziny po stosunku. Skuteczność jest największa przy przyjęciu w ciągu 24 godzin i wydaje się maleć z czasem. Przyjęcie po 72 godzinach ChPL nazywa stosowaniem poza wskazaniami.
Jakie są skutki uboczne Escapelle?
Bardzo często (częściej niż u 1 na 10 kobiet) po Escapelle występują nudności, bóle głowy, bóle podbrzusza, krwawienie niezwiązane z miesiączką i zmęczenie, a często (u 1 do 10 na 100 kobiet) m.in. zawroty głowy, biegunka, wymioty, tkliwość piersi i opóźnienie miesiączki o ponad 7 dni.
Czy Escapelle jest na receptę?
Tak. Escapelle ma w Rejestrze Produktów Leczniczych kategorię dostępności Rp, czyli jest lekiem wydawanym na receptę, a nie lekiem bez recepty. Receptę na Escapelle wystawia lekarz po konsultacji w gabinecie albo zdalnie, także w naszym serwisie. O wystawieniu recepty decyduje lekarz.
Ile kosztuje Escapelle i czy jest refundowany?
Escapelle nie jest refundowany według wykazu leków refundowanych na 1 października 2026, więc pacjent płaci pełną cenę, która może się różnić między aptekami. Urzędowy wykaz nie podaje ceny Escapelle, dlatego nie podajemy kwoty. Opakowanie Escapelle zawiera jedną tabletkę z 1500 mikrogramami lewonorgestrelu.
Czy można karmić piersią po przyjęciu Escapelle?
Lewonorgestrel z Escapelle przenika do mleka matki; do niemowlęcia może przenikać około 0,1% dawki. Według ChPL narażenie dziecka można zmniejszyć, przyjmując tabletkę bezpośrednio po karmieniu i unikając karmienia piersią co najmniej przez 8 godzin. Karmienie piersią nie jest przeciwwskazaniem wymienionym w ChPL.
Co zrobić, jeśli po Escapelle wystąpią wymioty?
Jeśli w ciągu 3 godzin od przyjęcia tabletki Escapelle wystąpią wymioty, według ChPL trzeba natychmiast przyjąć jeszcze jedną tabletkę. Wymioty należą do częstych działań niepożądanych Escapelle (u 1 do 10 na 100 kobiet). Postępowania przy wymiotach po 3 godzinach ChPL nie opisuje.
Czy Escapelle działa u osób z wyższą masą ciała?
Ograniczone i niejednoznaczne dane wskazują, że skuteczność Escapelle może zmniejszać się ze wzrostem masy ciała lub BMI: w trzech badaniach WHO tego nie zaobserwowano, w dwóch innych tak. ChPL zaleca zastosować antykoncepcję awaryjną jak najszybciej, niezależnie od masy ciała, i nie przewiduje innej dawki.
Powiązane artykuły
Powiązane leki
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle 1500 mikrogramów - Rejestr Produktów Leczniczych (URPL)
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Livopill 1500 mikrogramów (porównanie) - Rejestr Produktów Leczniczych (URPL)
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg (porównanie; w Polsce lek na receptę - Rp) - Europejska Agencja Leków (EMA)
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z 16 września 2026 r. w sprawie wykazu refundowanych leków na 1 października 2026 r. - Ministerstwo Zdrowia (gov.pl)
- Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) i ulotka - Rejestr Produktów Leczniczych, URPL
- Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych - organ dopuszczający lek do obrotu - urpl.gov.pl
- Jak działa e-recepta i jak ją zrealizować - pacjent.gov.pl