Lek na cukrzycę i do kontroli masy ciała

Mounjaro (tirzepatyd): na co jest, jak działa i jak stosować

Mounjaro to lek na receptę z tirzepatydem, wstrzykiwany podskórnie raz w tygodniu. Według Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) jest wskazany w niedostatecznie kontrolowanej cukrzycy typu 2 u dorosłych oraz dzieci i młodzieży od 10 lat, a także w kontroli masy ciała u dorosłych z otyłością albo z nadwagą i chorobą związaną z masą ciała.

Mounjaro: najważniejsze informacje

Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem ani ulotki dołączonej do opakowania.

Zobacz wszystkie: Leki na odchudzanie

Mounjaro: na co jest stosowany?

Mounjaro ma w ChPL dwa wskazania: niedostatecznie kontrolowaną cukrzycę typu 2 oraz kontrolę masy ciała u dorosłych.

Cukrzyca typu 2: Mounjaro jest wskazany u dorosłych oraz u dzieci i młodzieży w wieku 10 lat i starszych, jako uzupełnienie diety i ćwiczeń fizycznych. Stosuje się go w monoterapii (samym lekiem), gdy metformina jest niewłaściwa z powodu nietolerancji lub przeciwwskazań, albo razem z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Jakie są leki na cukrzycę?

Kontrola masy ciała: Mounjaro jest wskazany u dorosłych w celu kontroli masy ciała, w tym utraty i utrzymania masy ciała, jako uzupełnienie diety o obniżonej wartości kalorycznej i zwiększonej aktywności fizycznej. Kryterium to początkowe BMI (wskaźnik masy ciała) co najmniej 30 kg/m2 (otyłość) albo od 27 do poniżej 30 kg/m2 (nadwaga), jeśli współistnieje co najmniej jedna choroba związana z nieprawidłową masą ciała, np. nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia (zaburzenia tłuszczów we krwi), obturacyjny bezdech senny, choroba układu sercowo-naczyniowego, stan przedcukrzycowy lub cukrzyca typu 2. Jakie leki stosuje się w kontroli masy ciała?

Poniżej 18 lat w kontroli masy ciała i poniżej 10 lat w cukrzycy typu 2 nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności. Obturacyjny bezdech senny i niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową nie są osobnymi wskazaniami: punkt 4.1 tylko odsyła do wyników badań w punkcie 5.1.

Jak działa Mounjaro?

Tirzepatyd w Mounjaro jest długo działającym agonistą dwóch receptorów, GIP i GLP-1, czyli wiąże się z nimi i je aktywuje. Receptory te występują w obszarach mózgu regulujących łaknienie: w badaniach tirzepatyd zwiększał uczucie sytości i zmniejszał głód, a masę ciała obniżał głównie przez zmniejszenie masy tkanki tłuszczowej. W cukrzycy typu 2 obniża stężenie glukozy na czczo i po posiłku.

Dawkowanie Mounjaro: jak zwiększa się dawkę?

Leczenie Mounjaro zaczyna się od dawki 2,5 mg raz w tygodniu; po 4 tygodniach dawkę należy zwiększyć do 5 mg raz w tygodniu. Dalej, jeśli zajdzie potrzeba, zwiększa się ją o 2,5 mg, ale dopiero po co najmniej 4 tygodniach stosowania dotychczasowej dawki.

U dorosłych zalecane dawki podtrzymujące to 5 mg, 10 mg i 15 mg, a dawka maksymalna wynosi 15 mg raz w tygodniu; ChPL nie wymienia mocy 7,5 mg i 12,5 mg wśród zalecanych dawek podtrzymujących. U dzieci i młodzieży od 10 lat z cukrzycą typu 2 zalecane dawki podtrzymujące to 5 mg i 10 mg, a dawka maksymalna wynosi 10 mg raz w tygodniu.

Mounjaro wstrzykuje się podskórnie w brzuch lub w udo, o dowolnej porze dnia, podczas posiłku lub między posiłkami, zmieniając miejsce przy każdej dawce; w tylną powierzchnię górnej części ramienia wstrzyknięcie powinna wykonać inna osoba. Dzień tygodnia można zmienić, jeśli między dwiema kolejnymi dawkami miną co najmniej 3 dni. Przed użyciem trzeba przeczytać instrukcję w ulotce, a fiolka wymaga wcześniejszego przeszkolenia w wykonywaniu wstrzyknięć podskórnych.

Co zrobić, gdy pominę dawkę Mounjaro?

Pominiętą dawkę Mounjaro należy podać jak najszybciej, w ciągu 4 dni od planowanego terminu. Po ponad 4 dniach pomija się ją i podaje następną w zwykłym dniu; potem w każdym przypadku wraca się do schematu raz w tygodniu.

Postacie i moce Mounjaro

Mounjaro ma trzy postacie, każdą w mocach 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 12,5 mg i 15 mg tirzepatydu na dawkę:

Nie wszystkie wielkości opakowań muszą być w obrocie. Mounjaro nie ma mocy 1,7 mg ani 20 mg.

Skutki uboczne Mounjaro

Najczęstsze skutki uboczne Mounjaro to zaburzenia żołądka i jelit, przeważnie o nasileniu łagodnym lub umiarkowanym. Nudności, biegunka i wymioty występowały częściej w okresie zwiększania dawki i z czasem stawały się rzadsze.

Kategoria części objawów zależy od badania: wymioty, ból brzucha i zaparcie są „częste” w badaniach cukrzycy typu 2 u dorosłych (poza SURPASS-CVOT), a zmniejszenie łaknienia i uczucie zmęczenia są „bardzo częste” tylko w badaniu SURPASS-CVOT (w pozostałych „częste”).

W badaniach zaburzenia żołądkowo-jelitowe wystąpiły u 37,1-43,6% osób z cukrzycą typu 2 (placebo: 20,4%) i u 55,6-60,8% osób bez cukrzycy w badaniu kontroli masy ciała (placebo: 30,3%), zależnie od dawki (5, 10 lub 15 mg).

Czy Mounjaro może prowadzić do odwodnienia?

Tak, nudności, wymioty i biegunka po Mounjaro mogą prowadzić do odwodnienia, a ono do pogorszenia czynności nerek, łącznie z ostrą niewydolnością nerek. Trzeba chronić się przed nadmierną utratą płynów, zwłaszcza u osób starszych.

Czy Mounjaro może powodować zapalenie trzustki albo kamicę żółciową?

Tak, ostre zapalenie trzustki, kamica żółciowa i zapalenie pęcherzyka żółciowego występują niezbyt często. Przy podejrzeniu zapalenia trzustki należy przerwać leczenie, a po potwierdzeniu rozpoznania nie wznawiać go; ChPL nie wylicza objawów ostrego zapalenia trzustki. W badaniach kontroli masy ciała ostre zdarzenia dotyczące pęcherzyka żółciowego były związane z redukcją masy ciała.

Czego można się spodziewać podczas leczenia Mounjaro?

ChPL nie opisuje, jak zareaguje konkretna osoba; podaje średnie wyniki badań klinicznych i nie zawiera opinii pacjentów. Dawkę zwiększa się stopniowo, a stały poziom leku we krwi osiąga się po 4 tygodniach stosowania raz w tygodniu.

W pięciu badaniach SURPASS (cukrzyca typu 2) tirzepatyd istotnie obniżał HbA1c (hemoglobinę glikowaną, miarę kontroli cukrzycy) w porównaniu z placebo lub lekami porównawczymi, a istotny spadek stężenia glukozy na czczo widać było już po 2 tygodniach.

Jakiej utraty masy ciała można się spodziewać po Mounjaro?

W badaniu SURMOUNT-1 (72 tygodnie, 2539 dorosłych z otyłością lub nadwagą i chorobą współistniejącą, bez cukrzycy typu 2, korzystających z porad dotyczących diety o obniżonej kaloryczności i większej aktywności fizycznej) masa ciała zmniejszyła się średnio o 16,0%, 21,4% i 22,5% przy dawce 5 mg, 10 mg i 15 mg wobec 2,4% przy placebo.

Co dzieje się po przerwaniu leczenia Mounjaro?

ChPL Mounjaro nie opisuje objawów odstawienia. W badaniu SURMOUNT-4 osoby po 36 tygodniach leczenia tirzepatydem przydzielono na 52 tygodnie do dalszego leczenia albo do placebo: przy kontynuacji masa ciała spadała dalej (średnio o 6,7%), a po zamianie na placebo wzrosła średnio o 14,8%, choć w 88. tygodniu była nadal niższa niż na początku leczenia.

Bezdech senny i niewydolność serca: wyniki badań

To wyniki badań, nie wskazania. W dwóch 52-tygodniowych badaniach u 469 dorosłych z otyłością i umiarkowanym do ciężkiego obturacyjnym bezdechem sennym, bez cukrzycy typu 2, tirzepatyd istotnie zmniejszał wskaźnik bezdechów i spłyceń oddechu (AHI) w porównaniu z placebo. W badaniu SUMMIT (731 dorosłych z otyłością i niewydolnością serca z zachowaną frakcją wyrzutową) zmniejszał w porównaniu z placebo ryzyko pogorszenia niewydolności serca oraz poprawiał objawy i wydolność wysiłkową.

Mounjaro a antykoncepcja doustna, ciąża i karmienie piersią

Według ChPL nie jest konieczna zmiana dawki doustnych środków antykoncepcyjnych. Kobietom w wieku rozrodczym ChPL zaleca stosowanie antykoncepcji w czasie leczenia, a w ciąży stosowania tirzepatydu nie zaleca; podczas karmienia piersią pozwala ogólnie rozważyć jego stosowanie.

Czy Mounjaro osłabia działanie tabletek antykoncepcyjnych?

Według ChPL zmniejszenie ekspozycji na składniki złożonej tabletki antykoncepcyjnej po pojedynczej dawce 5 mg tirzepatydu nie jest uważane za znaczące klinicznie. W badaniu stężenie maksymalne (Cmax) etynyloestradiolu zmniejszyło się o 59%, a całkowita ekspozycja (AUC) o 20%. ChPL nie mówi o potrzebie zmiany metody antykoncepcji.

Czy Mounjaro można stosować w ciąży?

Nie zaleca się stosowania tirzepatydu w ciąży ani u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują antykoncepcji. Danych o stosowaniu w ciąży brak lub są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję. Jeśli pacjentka chce zajść w ciążę albo zaszła w ciążę, należy przerwać leczenie; tirzepatyd trzeba odstawić co najmniej 1 miesiąc przed planowaną ciążą, bo ma długi okres półtrwania.

Czy Mounjaro można stosować podczas karmienia piersią?

Według ChPL ogólnie można rozważyć stosowanie tirzepatydu podczas karmienia piersią. Po pojedynczej dawce 5 mg stężenie tirzepatydu w mleku matki było niewykrywalne lub bardzo niskie w porównaniu ze stężeniem w osoczu krwi. Nie wiadomo, czy mniejsze jedzenie przez matkę z powodu leczenia zmienia skład mleka.

Przeciwwskazania, ostrzeżenia i interakcje Mounjaro

Jedynym przeciwwskazaniem w ChPL Mounjaro jest nadwrażliwość na tirzepatyd lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Pozostałe ograniczenia to ostrzeżenia z punktu 4.4 i interakcje z punktu 4.5.

Punkt 4.4 ChPL wymienia m.in.:

• zapalenie trzustki w przeszłości i ciężką chorobę układu pokarmowego, w tym ciężkie porażenie żołądka: nie badano tirzepatydu u tych osób, więc należy zachować ostrożność;
• hipoglikemię: przy łączeniu z lekiem pobudzającym wydzielanie insuliny (np. pochodną sulfonylomocznika) lub z insuliną ryzyko może wzrosnąć, a można je obniżyć, zmniejszając dawkę tego leku lub insuliny;
• retinopatię cukrzycową (uszkodzenie siatkówki w cukrzycy): szybka poprawa kontroli glukozy wiąże się z jej przejściowym nasileniem, więc takie osoby wymagają ścisłego monitorowania;
• zachłyśnięcie podczas znieczulenia ogólnego lub głębokiej sedacji: u osób przyjmujących agonistów receptora GLP-1 i poddanych takiemu znieczuleniu lub sedacji występowały przypadki zachłystowego zapalenia płuc (po zachłyśnięciu się treścią żołądka), więc przed zabiegiem trzeba uwzględnić większe ryzyko zalegania treści w żołądku z powodu opóźnionego opróżniania żołądka; ChPL nie podaje, czy i kiedy przerwać lek przed zabiegiem.

W 2-letnim badaniu na szczurach tirzepatyd zwiększał częstość nowotworów tarczycy z komórek C przy wszystkich dawkach (znaczenie tego dla ludzi jest nieznane), a w 6-miesięcznym badaniu na myszach rasH2 nie zwiększał częstości przerostu ani transformacji nowotworowej tych komórek.

Czy Mounjaro wchodzi w interakcje z innymi lekami?

Tak, tirzepatyd opóźnia opróżnianie żołądka, więc może zmieniać tempo wchłaniania leków przyjmowanych jednocześnie doustnie, najsilniej na początku leczenia. Przewiduje się, że dawek większości leków doustnych nie trzeba będzie zmieniać, ale osoby przyjmujące doustne leki o wąskim indeksie terapeutycznym (mała różnica między dawką skuteczną a szkodliwą, np. warfaryna, digoksyna) należy monitorować, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Trzeba też brać pod uwagę możliwe opóźnienie działania leków doustnych, przy których ważny jest szybki początek działania.

Czy Mounjaro jest na receptę? Jak uzyskać receptę

Tak. Mounjaro jest lekiem na receptę: w Rejestrze Produktów Leczniczych Mounjaro i Mounjaro KwikPen mają kategorię dostępności Rp, więc w aptece wydaje się je wyłącznie na podstawie recepty. Mounjaro nie jest dostępny bez recepty, a innych produktów z tirzepatydem (tirzepatide) niż Mounjaro i Mounjaro KwikPen w rejestrze nie ma.

Receptę wystawia lekarz po konsultacji, która może odbyć się zdalnie, także w naszym serwisie. To lekarz ocenia wskazania, przeciwwskazania i ostrzeżenia opisane wyżej i decyduje, czy receptę wystawić; samo odbycie konsultacji nie oznacza wystawienia recepty. Wystawiona e-recepta ma kod, który realizuje się w aptece. Jak wygląda konsultacja w sprawie leczenia otyłości?

Cena Mounjaro i refundacja

Według wykazu leków refundowanych na 1 października 2026 (załącznik A1 obwieszczenia Ministra Zdrowia z 16 września 2026 r.) Mounjaro nie jest lekiem refundowanym, w żadnej mocy ani postaci, także jako Mounjaro KwikPen. Pacjent płaci więc pełną cenę, która może się różnić między aptekami; kwot na tej stronie nie podajemy.

Mounjaro czy Ozempic: czym się różnią?

Mounjaro zawiera tirzepatyd, agonistę dwóch receptorów (GIP i GLP-1), a Ozempic semaglutyd, agonistę receptora GLP-1; oba wstrzykuje się podskórnie raz w tygodniu i oba są na receptę. Semaglutyd zawiera też Wegovy.

ChPL Mounjaro nie wymienia nazwy Ozempic: porównuje tirzepatyd z substancją semaglutydem, więc nie wynika z niej, że badania dotyczyły Ozempicu. W badaniu SURPASS 2 (cukrzyca typu 2 z metforminą, 40 tygodni, 1879 osób) tirzepatyd 5 mg, 10 mg i 15 mg porównano z semaglutydem 1 mg (taką moc ma też Ozempic): HbA1c (%) zmieniła się średnio o -2,09, -2,37 i -2,46 wobec -1,86, a masa ciała zmniejszyła się o 7,8 kg, 10,3 kg i 12,4 kg wobec 6,2 kg.

W badaniu SURMOUNT-5 (otyłość lub nadwaga z chorobą współistniejącą, 72 tygodnie, 751 dorosłych) tirzepatyd 15 mg porównano z semaglutydem 2,4 mg (przy nietolerancji 10 mg i 1,7 mg): masa ciała zmniejszyła się średnio o 21,6% wobec 15,4%. Dawka 2,4 mg jest większa niż najwyższa zalecana dawka Ozempic. To średnie wyniki badań; o wyborze leku decyduje lekarz.

Skład i ulotka Mounjaro

Substancją czynną Mounjaro jest tirzepatyd, a podmiotem odpowiedzialnym Eli Lilly Nederland B.V. Pełną ChPL po polsku publikuje Europejska Agencja Leków (EMA) w informacji o produkcie, a ulotka z instrukcją użycia jest dołączona do opakowania. Mounjaro jest objęty dodatkowym monitorowaniem bezpieczeństwa.

Substancje pomocnicze wstrzykiwacza jednodawkowego i fiolki to disodu wodorofosforan siedmiowodny (E339), sodu chlorek, kwas solny, sodu wodorotlenek i woda do wstrzykiwań. KwikPen zawiera dodatkowo alkohol benzylowy (E1519), glicerol i fenol; alkoholu benzylowego jest w nim 5,4 mg w każdej dawce 0,6 ml. O piciu alkoholu podczas leczenia ChPL nic nie mówi.

Mounjaro przechowuje się w lodówce (2-8°C), bez zamrażania. Wstrzykiwacz jednodawkowy i fiolkę można trzymać poza lodówką łącznie najwyżej 21 dni w temperaturze poniżej 30°C.

Mounjaro: najczęściej zadawane pytania

Powiązane artykuły

• Bloker apetytu - co to jest, jak działa i czy naprawdę hamuje głód
• Deficyt kaloryczny - co to jest, jak liczyć i jakie daje efekty
• WHR - co to jest wskaźnik talia-biodra, norma i interpretacja. Kompletny przewodnik
• Kalkulator BMI - jak obliczyć i interpretować

Powiązane leki

• Ozempic
• Wegovy
• Saxenda
• Rybelsus

Źródła

• Charakterystyka Produktu Leczniczego Mounjaro (informacja o produkcie; w Polsce lek na receptę - Rp) - Europejska Agencja Leków (EMA)
• Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozempic (informacja o produkcie, porównanie; w Polsce lek na receptę - Rp) - Europejska Agencja Leków (EMA)
• Obwieszczenie Ministra Zdrowia z 16 września 2026 r. w sprawie wykazu refundowanych leków na 1 października 2026 r. - Ministerstwo Zdrowia (gov.pl)
• Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) i ulotka - Rejestr Produktów Leczniczych, URPL
• Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych - organ dopuszczający lek do obrotu - urpl.gov.pl
• Jak działa e-recepta i jak ją zrealizować - pacjent.gov.pl