Silne leki przeciwbólowe na receptę - przewodnik 2026
Silne leki przeciwbólowe na e-receptę: Skudexa (deksketoprofen + tramadol), Doreta (tramadol + paracetamol), Nimesil, Ketonal, Dexak. WHO drabina analgetyczna I-III stopnia. Konsultacja online od 59 zł.
WHO drabina analgetyczna - 3 stopnie leczenia bólu
Wybór leku przeciwbólowego opiera się na WHO drabinie analgetycznej + skali bólu NRS 0-10:
| Stopień | Skala bólu | Leki | Przykłady | |---|---|---|---| | I - łagodny | NRS 1-3 | Paracetamol, NLPZ | Apap, ibuprofen, ketonal, dexak, nimesil | | II - umiarkowany | NRS 4-6 | Słabe opioidy + I stopień | doreta (tramadol+paracetamol), skudexa (tramadol+deksketoprofen) | | III - silny | NRS 7-10 | Silne opioidy | Morfina, oksykodon, fentanyl (TYLKO hospicjum/specjalista) |
Najważniejsze zasady: 1. Zacznij od I stopnia - paracetamol 1 g 3-4×/d (max 4 g/d) lub NLPZ (ketonal, dexak, ibuprofen) 2. Dodaj słaby opioid (skudexa, doreta, tramadol) gdy I stopień niewystarczający 3. NLPZ + opioid synergistycznie - niższe dawki, mniej skutków ubocznych 4. Nie łącz 2 NLPZ (np. Ibuprofen + ketoprofen) - TYLKO ryzyko, brak korzyści 5. Ograniczenie czasowe - NLPZ max 5-7 dni systemicznie, tramadol max 4-6 tygodni
Więcej: ból głowy migrenowy, ból zęba silne leki przeciwbólowe.
Uwaga: Ta kategoria jest pokrewna [[kategoria/ból-i-zapalenie]] - podobne leki, więcej szczegółów medycznych tam.
5 głównych leków przeciwbólowych na receptę 2026
1. skudexa (deksketoprofen 25 mg + tramadol 75 mg) - kombinacja NLPZ + opioid, idealna na ból kręgosłupa, pooperacyjny, miesiączkowy. Dawka 1 tabl 3×/d (max), max 5 dni. Cena 20-30 zł/op.
2. doreta (tramadol 37,5 mg + paracetamol 325 mg) - łagodniejsza niż Skudexa, do bólu przewlekłego (ChZS, ból krzyża). Dawka 1-2 tabl co 6 h, max 8 tabl/d. Cena 12-25 zł.
3. nimesil (nimesulid 100 mg granulat) - silny NLPZ COX-2 preferencyjny, szybkie działanie (~30 min), max 15 dni Ostrzeżenie EMA o ryzyku wątrobowym. Cena 15-25 zł.
4. ketonal (ketoprofen 50-100 mg) - wszechstronny NLPZ - tabletki, żel, zastrzyki, kapsułki SR. Bardzo skuteczny w bólu mięśniowo-stawowym. Cena 10-25 zł.
5. dexak (deksketoprofen 25 mg) - czysty enancjomer ketoprofenu, 2× silniejszy w równej dawce. Szybkie działanie. Cena 12-20 zł.
Tramadol sam w sobie - substancja kontrolowana (Wykaz N), e-recepta z większymi rygorami. Nie łącz z SSRI (Asertin, fluoksetyna, Lexapro) - ryzyko zespołu serotoninowego.
Kiedy nie stosować NLPZ przeciwbólowych
Bezwzględne przeciwwskazania NLPZ (ketonal, dexak, nimesil, Skudexa NLPZ component): - Czynna choroba wrzodowa żołądka/dwunastnicy lub krwawienie z PP w wywiadzie - Ciężka niewydolność serca NYHA III-IV - Ciężka niewydolność nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m²) - Ciężka niewydolność wątroby - Trzeci trymestr ciąży (ryzyko zamknięcia przewodu Botalla u płodu) - Astma aspirynowa (3-5% astmatyków) - Skaza krwotoczna, hemofilia - Wiek <12 r.ż. (Nimesil, dexak), <1 r.ż. (większość NLPZ)
- Względne przeciwwskazania (ostrożność, IPP, krótka terapia):*
- HT niekontrolowane
- Choroba sercowo-naczyniowa stabilna
- Wiek >65 r.ż. → dodaj IPP (omeprazol 20 mg)
- Cukrzyca z nefropatią
Bezpieczniejsza alternatywa: paracetamol 1 g 3-4×/d (max 4 g/d) - bezpieczny w ciąży, niewydolności serca, większości stanów. Mniej skuteczny niż NLPZ, ale brak ryzyka GI.
NLPZ w ciąży: I-II trymestr - krótkookresowo OK, nie w III trymestrze. Paracetamol bezpieczny w całej ciąży.
Tramadol - co warto wiedzieć
Tramadol to syntetyczny słaby opioid + inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny. Kluczowy lek w bólu umiarkowanym-silnym.
- Formy w Polsce:*
- Tramal (kapsułki 50 mg, IR - natychmiastowe uwalnianie)
- Tramal Retard / Tramadol Retard (100/150/200 mg, SR - przedłużone uwalnianie 1-2×/d)
- Tramal krople 100 mg/mL (dla pediatrii, geriatrii)
- Skudexa (z deksketoprofenem)
- Doreta (z paracetamolem)
- Zaldiar (z paracetamolem - zamiennik Dorety)
Dawkowanie: 50-100 mg co 6 h (IR) lub 100-200 mg co 12 h (SR), max 400 mg/d.
Skutki uboczne (>5%): nudności, zaparcia, zawroty głowy, senność, suchość w ustach, pocenie się.
Krytyczne interakcje: - SSRI/SNRI (fluoksetyna, sertralina, wenlafaksyna, duloksetyna, paroksetyna) - zespół serotoninowy (drgawki, hipertermia, śmiertelny!) - MAOI - bezwzględne przeciwwskazanie - Warfaryna - wzrost INR - Karbamazepina - zmniejszenie skuteczności - Alkohol - depresja oddechowa
Uzależnienie: Tramadol uważany za "łagodny" opioid, ale uzależnia Według badań 7-12% pacjentów rozwija zależność po >3 mc. Stopniowa redukcja przy odstawianiu (10% co 7 dni).
Genetyka: CYP2D6 ultrarapid metabolizers (1-2% Europejczyków) - przekształcają tramadol w O-desmetyltramadol szybciej → silniejsze działanie + większe ryzyko depresji oddechowej. W przypadku silnych skutków ubocznych - zmień na buprenorfinę.
Bóle specyficzne - który lek wybrać
Ból zęba ostry - skudexa 1 tabl co 8 h, max 5 dni → pilnie do dentysty. Alt: dexak 25 mg co 8 h.
Ból kręgosłupa (lumbago) - ketonal 100 mg 1-2×/d + paracetamol 1 g 3×/d, max 7 dni. Dodaj rozkurczowy (tizanidyna, tolperyzon). Cięższe - doreta 1-2 tabl co 6 h.
Ból miesiączkowy (dysmenorrhoea) - nimesil 1 saszetka 1-2×/d (max 15 dni!), dexak 25 mg co 8 h, lub ibuprofen 400 mg. Start 1-2 dni PRZED miesiączką = większa skuteczność.
Migrena - paracetamol 1 g + kofeina 65 mg (Apap Extra), lub dexak 25 mg + leki specyficzne migrenowe: tryptany (sumatryptan 50-100 mg, eletryptan 40-80 mg) - wymaga osobnej recepty.
Ból pooperacyjny - drabina: paracetamol IV/PO → +ibuprofen/NLPZ → +tramadol (Doreta, Skudexa) → silne opioidy (morfina, oksykodon).
Ból przewlekły mięśniowo-szkieletowy (ChZS, fibromialgia) - paracetamol 4 g/d podstawa, doreta długoterminowo (ostrożnie), piascledine 300 specyficzne w ChZS, fizjoterapia, schudnięcie.
Ból neuropatyczny - gabapentyna 300-3600 mg/d, pregabalina (Lyrica) 150-600 mg/d, duloksetyna (dulsevia) 30-120 mg/d, nie klasyczne NLPZ ani opioidy
Migrena z aurą >2×/mc - profilaktyka: topiramat, propranolol (Bisocard), amitryptylina, lub nowoczesne CGRP (erenumab, fremanezumab) - refundowane od 2023.
E-recepta na silne leki przeciwbólowe - co możliwe
Co MOŻNA przez e-receptę: - skudexa, doreta - kontynuacja, krótkotrwałe (do 7-14 dni) - nimesil, ketonal, dexak - recepta na 1-2 opakowania - Recepta na "Doreta SR" przy bólu przewlekłym (ostrożnie, ograniczona ilość) - Tramadol IR (Tramal kapsułki) - możliwe, ale lekarz może wymagać dokumentacji medycznej
- Co WYMAGA fizycznej wizyty / specjalisty:*
- Morfina, oksykodon, fentanyl (silne opioidy) - TYLKO hospicjum, ośrodki bólu, onkolog
- Recepta "Rpw" (do pożytku własnego, kontrolowana) - wymagana wizyta osobista
- Ból nowo rozpoznany >7 dni o nieznanej przyczynie - wymagana diagnostyka
- Ból promieniujący do klatki / pleców z dusznością - może być zawał → SOR!
- Czerwone flagi w bólu - natychmiast SOR:*
- Ból klatki piersiowej + duszność (zawał)
- Bardzo silny ból głowy "najgorszy w życiu" (krwawienie podpajęczynówkowe)
- Ból brzucha + gorączka + wymioty (pęknięcie wyrostka, zapalenie otrzewnej)
- Ból kości po urazie + obrzęk (złamanie)
- Ból + zaburzenia czucia/ruchu w kończynie (uraz rdzenia)
Koszt e-recepty na ereceptaonline24.pl: od 59 zł, recepta w 15 minut.