Leki na tarczycę - niedoczynność i nadczynność
Choroby tarczycy to jedne z najczęstszych schorzeń endokrynologicznych w Polsce - dominuje niedoczynność (najczęściej w przebiegu choroby Hashimoto). Podstawą leczenia jest lewotyroksyna (euthyrox, letrox) w niedoczynności oraz tiamazol (thyrozol) w nadczynności. Po ustaleniu dawki przez endokrynologa kontynuację recepty uzyskasz online - konsultacja od 59 zł.
Recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)
Autor: Redakcja MEDINOW Sp. z o.o. · Wytyczne redakcyjne
Leki na tarczycę - przegląd
Leczenie chorób tarczycy zależy od kierunku zaburzenia - niedoczynności (za mało hormonów) lub nadczynności (za dużo).
| Lek | Substancja | Wskazanie | Typowa dawka | Kategoria |
|---|---|---|---|---|
| Euthyrox / Letrox / Eltroxin | Lewotyroksyna (LT4) | Niedoczynność, Hashimoto, po tyreoidektomii | 25-200 µg/d rano | Rp |
| Thyrozol / Metizol | Tiamazol | Nadczynność, choroba Gravesa-Basedowa | 5-40 mg/d | Rp |
| Propycil | Propylotiouracyl | Nadczynność (m.in. I trymestr ciąży) | 50-300 mg/d | Rp |
Niedoczynność leczy się substytucyjnie - lewotyroksyna to syntetyczny odpowiednik hormonu T4, przyjmowany zwykle do końca życia, raz dziennie. Dawkę dobiera się indywidualnie pod kontrolą TSH.
Nadczynność leczy się tyreostatykami (tiamazol), które hamują produkcję hormonów; alternatywą bywa terapia jodem radioaktywnym lub operacja. Leczenie wymaga ścisłego nadzoru endokrynologa.
Wszystkie te leki są na receptę (Rp). Pierwsze rozpoznanie i dobór dawki wymaga wizyty i badań; kontynuację ustalonego leczenia można prowadzić w ramach e-recepty.
Badania, dawkowanie i monitorowanie
Jak przyjmować lewotyroksynę: na czczo, 30-60 minut przed śniadaniem, popijając wodą (nie kawą, sokiem ani mlekiem - zaburzają wchłanianie). Preparaty żelaza, wapnia i IPP należy przyjmować w odstępie kilku godzin.
Monitorowanie: - TSH to podstawowy parametr kontroli - oznaczany 6-8 tygodni po zmianie dawki, a po ustabilizowaniu co 6-12 miesięcy. - W chorobie Hashimoto dodatkowo anty-TPO, FT4; w nadczynności FT3, FT4, TRAb. - Przy tiamazolu kontroluje się morfologię (ryzyko agranulocytozy - pilnie zgłoś gorączkę, ból gardła, afty) i próby wątrobowe.
Ciąża: zapotrzebowanie na lewotyroksynę rośnie - dawkę często trzeba zwiększyć, a TSH kontrolować częściej. To sytuacja wymagająca opieki specjalisty.
Uwaga: nie modyfikuj dawki samodzielnie. Zarówno przedawkowanie (objawy nadczynności: kołatanie serca, chudnięcie, niepokój), jak i zbyt mała dawka (zmęczenie, przyrost masy, zaparcia) wymagają korekty na podstawie wyniku TSH.