Digoxin (digoksyna) - dawkowanie, skutki uboczne, cena i refundacja

Digoxin (digoksyna, Digoxinum) to glikozyd nasercowy (lek kardiotoniczny, kod ATC C01AA05) stosowany od dziesięcioleci w przewlekłej niewydolności serca i w utrwalonym migotaniu przedsionków do kontroli częstości rytmu komór. Mechanizm działania polega na hamowaniu pompy sodowo-potasowej (Na+/K+-ATPazy) w komórkach mięśnia sercowego, co zwiększa siłę skurczu serca (działanie inotropowo dodatnie) oraz zwalnia przewodzenie w węźle przedsionkowo-komorowym (działanie chronotropowo i dromotropowo ujemne). Lek dostępny jest w postaci tabletek 250 mcg i 100 mcg oraz roztworu do wstrzykiwań 0,25 mg/ml. Digoksyna ma wąski indeks terapeutyczny - dawkowanie wymaga ostrożności i często monitorowania stężenia we krwi. Wydawana wyłącznie na receptę (kategoria Rp). U pacjentów z migotaniem przedsionków często łączona jest z beta-blokerami, np. betaloc zok lub bisocard, a przy współistniejącym ryzyku zakrzepowo-zatorowym z lekami przeciwkrzepliwymi typu xarelto.

Substancja czynna
Digoksyna (Digoxinum) - INN, glikozyd nasercowy naparstnicy
Grupa / ATC
Glikozydy nasercowe (leki kardiotoniczne), kod ATC C01AA05
Postać
Tabletki oraz roztwór do wstrzykiwań (ampułki)
Dawki / moce
250 mcg (0,25 mg), 100 mcg (0,1 mg), 0,25 mg/ml (iniekcja)
Wielkości opakowań
30 tabl., 5 amp. 2 ml (zgodnie z RPL)
Kategoria wydawania
Rp - lek wyłącznie na receptę
Refundacja
Tak - lek refundowany, odpłatność ryczałtowa we wskazaniach objętych refundacją
Producent
Różni producenci (lek generyczny) - m.in. Teva, WZF Polfa
Sposób podania
Doustnie (tabletki) lub dożylnie (iniekcja - w warunkach szpitalnych)
Działanie
Inotropowo dodatnie (silniejszy skurcz) + zwolnienie rytmu komór (blok AV)

Zamów e-receptę

Jak uzyskać receptę na Digoxin online?

Receptę na Digoxin można uzyskać przez e-konsultację (59,00 zł) - kod e-recepty trafia na e-mail zwykle w 15 minut, 24/7:

  1. Wypełnij formularz medyczny - wskaż Digoxin jako potrzebny lek i opisz dotychczasowe leczenie lub objawy.
  2. Opłać e-konsultację (59,00 zł) - BLIK lub kartą płatniczą.
  3. Lekarz (PWZ 3211301) weryfikuje wywiad medyczny - o wystawieniu recepty zawsze decyduje lekarz.
  4. Odbierz 4-cyfrowy kod PIN e-recepty e-mailem, zwykle w 15 minut.
  5. Zrealizuj e-receptę w dowolnej aptece w Polsce - podaj kod PIN i PESEL (albo pokaż receptę w aplikacji mojeIKP).

Jeśli lekarz uzna, że lek nie jest dla Ciebie bezpieczny, nie wystawi recepty - opłata za konsultację jest wtedy zwracana w całości.

Co to jest Digoxin i jak działa

Digoxin to handlowa nazwa digoksyny (Digoxinum) - najstarszego i najczęściej stosowanego glikozydu nasercowego, pozyskiwanego pierwotnie z liści naparstnicy wełnistej (Digitalis lanata). Należy do grupy leków kardiotonicznych (kod ATC C01AA05) i jest stosowany w kardiologii od ponad 200 lat.

### Mechanizm działania

Digoksyna działa na dwa sposoby:

1. Działanie inotropowo dodatnie - hamuje pompę sodowo-potasową (Na+/K+-ATPazę) w błonie komórek mięśnia sercowego. Prowadzi to do wzrostu stężenia sodu, a wtórnie wapnia, wewnątrz kardiomiocytu. Większa ilość wapnia oznacza silniejszy skurcz serca i lepsze opróżnianie komór. 2. Działanie na układ przewodzący (chronotropowo i dromotropowo ujemne) - pobudza nerw błędny i zwalnia przewodzenie w węźle przedsionkowo-komorowym (AV). Dzięki temu w migotaniu przedsionków zmniejsza się częstość rytmu komór.

| Efekt | Mechanizm | Korzyść kliniczna | |---|---|---| | Silniejszy skurcz | Hamowanie Na+/K+-ATPazy | Poprawa rzutu serca w niewydolności | | Zwolnienie rytmu komór | Blok AV przez nerw błędny | Kontrola częstości w migotaniu przedsionków | | Zmniejszenie objawów | Mniej duszności, obrzęków | Poprawa tolerancji wysiłku |

### Wąski indeks terapeutyczny

Digoksyna ma wąskie okno terapeutyczne - różnica między dawką leczniczą a toksyczną jest niewielka. Docelowe stężenie terapeutyczne we krwi wynosi zwykle 0,5-0,9 ng/ml (dawniej do 2,0 ng/ml). Dlatego dawkowanie jest indywidualne, a u części pacjentów konieczne jest oznaczanie stężenia leku.

Wskazania - kiedy stosuje się Digoxin

Digoksyna jest stosowana w dwóch głównych sytuacjach kardiologicznych, zgodnie z ChPL i wytycznymi ESC.

### 1. Utrwalone migotanie przedsionków (kontrola częstości rytmu)

Najczęstsze wskazanie. Digoksyna zwalnia rytm komór poprzez blokowanie przewodzenia w węźle AV. Stosowana zwłaszcza u pacjentów:

  • z niewydolnością serca współistniejącą z migotaniem przedsionków,
  • mało aktywnych fizycznie (działa głównie w spoczynku - słabiej kontroluje rytm w czasie wysiłku),
  • u których beta-blokery (np. betaloc zok, nebilet, bisocard) lub antagoniści wapnia nie wystarczają albo są źle tolerowane.

Często stosuje się terapię skojarzoną digoksyna + beta-bloker.

### 2. Przewlekła niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową (HFrEF)

Digoksyna może być dodana u pacjentów z HFrEF, którzy mimo optymalnego leczenia (ACE-inhibitor/ARNI, beta-bloker, antagonista aldosteronu, iSGLT2) nadal mają objawy. Zmniejsza objawy i liczbę hospitalizacji, choć nie wydłuża przeżycia (badanie DIG, 1997).

### Czego Digoxin NIE leczy

Digoksyna nie obniża ciśnienia krwi (to nie jest lek na nadciśnienie - w tym celu stosuje się np. atoris na cholesterol czy beta-blokery na ciśnienie) i nie zapobiega zakrzepom w migotaniu przedsionków - w tym celu lekarz dobiera antykoagulant, np. xarelto, a w profilaktyce wtórnej stosuje się też acard.

Dawkowanie Digoxin

Dawkowanie digoksyny jest ściśle indywidualne i ustalane przez lekarza na podstawie wieku, masy ciała, czynności nerek i stężenia leku we krwi. Poniższe wartości mają charakter wyłącznie informacyjny.

### Dawka podtrzymująca (doustnie, tabletki)

  • | Grupa pacjentów | Typowa dawka dobowa |
  • |---|---|
  • | Dorosły z prawidłową czynnością nerek | 125-250 mcg (0,125-0,25 mg) 1×/dobę |
  • | Osoby starsze / niska masa ciała | 62,5-125 mcg/dobę |
  • | Niewydolność nerek | dawka zredukowana, często 62,5 mcg/dobę lub co 2 dni |

Tabletki dostępne są w mocy 250 mcg i 100 mcg, co ułatwia precyzyjne dawkowanie.

### Nasycenie (digitalizacja)

W razie potrzeby szybkiego efektu stosuje się dawkę nasycającą, np. 0,75-1,5 mg w ciągu pierwszej doby w dawkach podzielonych, a następnie przechodzi się na dawkę podtrzymującą. Postać dożylna (0,25 mg/ml, ampułki 5 amp. 2 ml) jest zarezerwowana dla warunków szpitalnych.

### Zasady przyjmowania

  • Przyjmuj o stałej porze dnia, najlepiej codziennie tak samo.
  • Nie zwiększaj dawki samodzielnie - ryzyko zatrucia.
  • W razie pominięcia dawki nie podwajaj kolejnej.
  • Lekarz może zlecić okresową kontrolę stężenia digoksyny, potasu, magnezu i kreatyniny.

### Czynniki zwiększające ryzyko przedawkowania

Hipokaliemia (niski potas), hipomagnezemia, niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy i podeszły wiek nasilają toksyczność digoksyny - w tych sytuacjach dawkę się zmniejsza.

Skutki uboczne Digoxin

Większość działań niepożądanych digoksyny wynika z jej wąskiego okna terapeutycznego i pojawia się przy zbyt wysokim stężeniu leku we krwi (zatrucie naparstnicą).

### Częste działania niepożądane

  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, brak apetytu, biegunka,
  • Objawy neurologiczne: zmęczenie, osłabienie, bóle i zawroty głowy, splątanie (zwłaszcza u osób starszych),
  • Zaburzenia widzenia: nieostre widzenie, widzenie na żółto-zielono (ksantopsja) - klasyczny objaw zatrucia.

### Zaburzenia rytmu serca (objaw alarmowy)

Paradoksalnie digoksyna w nadmiarze sama wywołuje arytmie: bradykardię, blok AV, dodatkowe pobudzenia komorowe, a w ciężkich przypadkach groźne arytmie komorowe. Wystąpienie nieregularnego, bardzo wolnego lub bardzo szybkiego rytmu wymaga natychmiastowego kontaktu z lekarzem.

### Objawy zatrucia digoksyną - kiedy pilnie szukać pomocy

  • | Układ | Objawy przedawkowania |
  • |---|---|
  • | Pokarmowy | Nasilone nudności, wymioty, ból brzucha |
  • | Wzrok | Żółto-zielone widzenie, mroczki, światłowstręt |
  • | Serce | Wolny lub nieregularny puls, kołatanie |
  • | OUN | Splątanie, omamy, silne osłabienie |

W ciężkim zatruciu stosuje się swoiste przeciwciała (Fab anty-digoksyna). Hipokaliemia znacznie zwiększa ryzyko zatrucia, dlatego ważna jest kontrola potasu, zwłaszcza u osób przyjmujących diuretyki.

Przeciwwskazania i ostrzeżenia

### Przeciwwskazania bezwzględne

Digoksyny nie wolno stosować w przypadku:

  • bloku przedsionkowo-komorowego II i III stopnia (bez rozrusznika),
  • zespołu chorego węzła zatokowego bez stymulatora,
  • kardiomiopatii przerostowej z zawężeniem drogi odpływu,
  • zespołów preekscytacji (np. WPW) z migotaniem przedsionków - ryzyko groźnych arytmii,
  • migotania/trzepotania komór,
  • nadwrażliwości na digoksynę lub inne glikozydy naparstnicy.

### Szczególna ostrożność

  • Zaburzenia elektrolitowe - hipokaliemia, hipomagnezemia i hiperkalcemia nasilają toksyczność,
  • Niewydolność nerek - digoksyna wydalana jest głównie przez nerki, konieczna redukcja dawki,
  • Choroby tarczycy - niedoczynność zwiększa wrażliwość, nadczynność ją zmniejsza,
  • Podeszły wiek - większe ryzyko zatrucia.

### Interakcje lekowe

Stężenie digoksyny mogą podnosić m.in.: amiodaron, werapamil, chinidyna, klarytromycyna, itrakonazol, niektóre diuretyki. Diuretyki pętlowe i tiazydowe obniżają potas, zwiększając toksyczność. Zawsze informuj lekarza i farmaceutę o wszystkich przyjmowanych lekach.

### Ciąża i karmienie

Digoksyna bywa stosowana w ciąży, gdy korzyści przeważają nad ryzykiem, oraz przenika do mleka w niewielkim stopniu - decyzję podejmuje lekarz.

Digoxin a alkohol

### Czy można pić alkohol podczas stosowania Digoxin?

W ulotce digoksyny nie ma bezwzględnego zakazu spożywania alkoholu, ale łączenie obu substancji nie jest zalecane i wymaga rozsądku.

### Dlaczego alkohol jest problematyczny

1. Wpływ na rytm serca - alkohol, zwłaszcza w większych ilościach, sam może wywoływać zaburzenia rytmu (tzw. holiday heart syndrome) i nasilać migotanie przedsionków, czyli schorzenie, które digoksyna ma leczyć. 2. Zaburzenia elektrolitowe - nadużywanie alkoholu prowadzi do utraty potasu i magnezu, a niskie stężenie tych jonów znacznie zwiększa ryzyko zatrucia digoksyną. 3. Odwodnienie i wpływ na nerki - alkohol może upośledzać wydalanie leku, podnosząc jego stężenie we krwi. 4. Nakładanie się objawów - zawroty głowy, nudności i zaburzenia widzenia mogą wynikać zarówno z alkoholu, jak i z przedawkowania leku, co utrudnia rozpoznanie zatrucia.

### Praktyczne zalecenie

Okazjonalna, niewielka ilość alkoholu zwykle nie powoduje gwałtownych interakcji, ale regularne picie i upijanie się są niewskazane u osób z niewydolnością serca i migotaniem przedsionków. Najbezpieczniej ograniczyć lub całkowicie wyeliminować alkohol i omówić tę kwestię z lekarzem prowadzącym.

Cena Digoxin i refundacja

### Ile kosztuje Digoxin?

Digoksyna należy do tańszych leków kardiologicznych. Orientacyjna cena pełnopłatna opakowania (np. 30 tabletek) wynosi ok. 8-25 zł, w zależności od dawki (100 mcg lub 250 mcg), producenta i wielkości opakowania.

### Refundacja

Digoksyna jest lekiem refundowanym w Polsce we wskazaniach objętych refundacją (m.in. niewydolność serca, zaburzenia rytmu). Dla wielu pacjentów oznacza to odpłatność ryczałtową, dzięki której realny koszt opakowania jest znacznie niższy niż cena pełnopłatna. Ostateczną cenę i poziom odpłatności potwierdzi farmaceuta w aptece na podstawie recepty i aktualnego wykazu leków refundowanych.

  • | Element | Informacja |
  • |---|---|
  • | Cena pełnopłatna (orientacyjnie) | ok. 8-25 zł / opakowanie |
  • | Status refundacji | Lek refundowany (Rp) |
  • | Odpłatność pacjenta | Ryczałtowa we wskazaniach refundowanych |
  • | Wielkości opakowań (RPL) | 30 tabl., 5 amp. 2 ml |

### Co wpływa na cenę

Cena zależy przede wszystkim od dawki, wielkości opakowania i konkretnego producenta (lek generyczny - wielu wytwórców). Postać dożylna (ampułki) stosowana jest w lecznictwie zamkniętym i nie jest typowo kupowana w aptece otwartej.

Zamienniki Digoxin

### Odpowiedniki o tej samej substancji czynnej

Digoxin to lek generyczny - na rynku dostępne są różne preparaty zawierające digoksynę od różnych producentów (m.in. Teva, WZF Polfa). Wszystkie zawierają tę samą substancję czynną w dawkach 100 mcg i 250 mcg, więc farmaceuta może zaproponować tańszy odpowiednik o identycznym składzie i dawce.

### Inne glikozydy nasercowe

W grupie glikozydów nasercowych historycznie stosowano także metyldigoksynę i digitoksynę, jednak współcześnie w Polsce digoksyna jest praktycznie jedynym szeroko dostępnym przedstawicielem tej grupy.

### Leki o innym mechanizmie w tych samych wskazaniach

Digoksyna nie ma bezpośredniego "zamiennika" w innej grupie - to lekarz dobiera leczenie. W kontroli rytmu w migotaniu przedsionków alternatywą lub uzupełnieniem są beta-blokery, np. betaloc zok, nebilet czy bisocard. W niewydolności serca stosuje się pełen schemat leczenia, a przy ryzyku zakrzepowo-zatorowym antykoagulanty, np. xarelto. Nie zmieniaj leku samodzielnie - każda zmiana wymaga konsultacji lekarskiej.

Jak uzyskać receptę na Digoxin online

Digoxin jest lekiem wydawanym wyłącznie na receptę (kategoria Rp), dlatego do jego zakupu konieczna jest ważna e-recepta wystawiona przez lekarza.

### Recepta online w 3 krokach

1. Wypełnij formularz medyczny - opisz swój stan zdrowia, dotychczasowe leczenie i przyjmowane leki. Digoksyna to lek dla pacjentów już leczonych kardiologicznie - kontynuacja terapii wymaga wcześniejszej diagnozy. 2. Konsultacja z lekarzem - lekarz analizuje formularz, ocenia bezpieczeństwo terapii i ewentualne przeciwwskazania. 3. E-recepta - jeśli nie ma przeciwwskazań, otrzymujesz kod e-recepty SMS-em lub e-mailem, który zrealizujesz w dowolnej aptece.

### Ważne zastrzeżenia

Digoksyna nie jest lekiem do rozpoczynania terapii "od zera" bez badań. Ze względu na wąski indeks terapeutyczny wymaga zwykle wcześniejszego rozpoznania, oceny czynności nerek, EKG i kontroli elektrolitów. Recepta online jest właściwa głównie do kontynuacji wcześniej ustalonego leczenia.

### Dlaczego e-recepta

E-recepta jest wygodna i dostępna 24/7, bez konieczności wizyty w przychodni. Pamiętaj jednak, że leczenie glikozydami nasercowymi wymaga regularnej kontroli lekarskiej i okresowych badań. Skorzystaj z recepty online, aby kontynuować ustaloną terapię.

Najczęściej zadawane pytania

Ile kosztuje Digoxin?
Digoxin to jeden z tańszych leków kardiologicznych. Orientacyjna cena pełnopłatna opakowania (np. 30 tabletek) wynosi ok. 8-25 zł, w zależności od dawki (100 mcg lub 250 mcg) i producenta. Lek jest refundowany, więc realna odpłatność dla pacjenta we wskazaniach objętych refundacją jest zwykle znacznie niższa. Ostateczną cenę potwierdzi farmaceuta w aptece na podstawie recepty.
Czy Digoxin jest na receptę?
Tak. Digoxin (digoksyna) ma kategorię dostępności Rp, czyli jest wydawany wyłącznie na receptę. Nie można go kupić bez recepty. Aby otrzymać lek, potrzebna jest ważna e-recepta wystawiona przez lekarza po ocenie stanu zdrowia. Ze względu na wąski indeks terapeutyczny leczenie digoksyną wymaga nadzoru lekarskiego i zwykle okresowych badań kontrolnych.
Jak dawkować Digoxin?
Dawkowanie jest ściśle indywidualne i ustala je lekarz. Typowa dawka podtrzymująca u dorosłego z prawidłową czynnością nerek to 125-250 mcg (0,125-0,25 mg) raz na dobę, a u osób starszych lub z niewydolnością nerek dawka jest mniejsza (62,5-125 mcg). Lek przyjmuje się o stałej porze dnia. Nie wolno samodzielnie zwiększać dawki ze względu na ryzyko zatrucia. Lekarz może zlecić kontrolę stężenia leku we krwi.
Jakie są skutki uboczne Digoxin?
Najczęstsze działania niepożądane to nudności, wymioty, brak apetytu, zmęczenie, zawroty głowy oraz charakterystyczne zaburzenia widzenia (widzenie na żółto-zielono). Przy zbyt wysokim stężeniu leku mogą wystąpić groźne zaburzenia rytmu serca, takie jak bradykardia czy blok przedsionkowo-komorowy. Wystąpienie wolnego lub nieregularnego pulsu, nasilonych nudności albo zaburzeń widzenia wymaga pilnego kontaktu z lekarzem, bo może oznaczać zatrucie.
Czy podczas stosowania Digoxin można pić alkohol?
Ulotka nie wprowadza bezwzględnego zakazu, ale łączenie digoksyny z alkoholem nie jest zalecane. Alkohol może nasilać zaburzenia rytmu serca, prowadzić do utraty potasu i magnezu (co zwiększa ryzyko zatrucia digoksyną) oraz upośledzać wydalanie leku. Objawy upojenia mogą też maskować objawy przedawkowania. Najbezpieczniej ograniczyć lub całkowicie wyeliminować alkohol i omówić tę kwestię z lekarzem.
Jaki jest zamiennik Digoxin?
Digoxin to lek generyczny, więc dostępne są inne preparaty zawierające tę samą substancję czynną - digoksynę - od różnych producentów (m.in. Teva, WZF Polfa). Farmaceuta może zaproponować tańszy odpowiednik o identycznym składzie i dawce. W tej samej grupie glikozydów nasercowych digoksyna jest praktycznie jedynym szeroko dostępnym lekiem w Polsce. Zmiany na leki o innym mechanizmie (np. beta-blokery) dokonuje wyłącznie lekarz.
Jak długo można przyjmować Digoxin?
Digoksyna jest najczęściej stosowana przewlekle, czyli przez długi czas lub do końca życia, w ramach leczenia niewydolności serca lub kontroli rytmu w migotaniu przedsionków. Czas terapii określa lekarz na podstawie odpowiedzi na leczenie, czynności nerek i stężenia leku we krwi. Nie należy samodzielnie przerywać ani modyfikować terapii - decyzje o jej kontynuacji lub zmianie podejmuje lekarz prowadzący.
Na co stosuje się Digoxin?
Digoxin stosuje się przede wszystkim w dwóch sytuacjach: w utrwalonym migotaniu przedsionków do kontroli (zwolnienia) częstości rytmu komór oraz w przewlekłej niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową, gdy mimo standardowego leczenia utrzymują się objawy. Lek wzmacnia siłę skurczu serca i zwalnia przewodzenie w węźle przedsionkowo-komorowym. Nie obniża ciśnienia krwi i nie zapobiega zakrzepom.
Czy Digoxin jest bezpieczny?
Digoksyna jest skuteczna i stosowana od dziesięcioleci, ale ma wąski indeks terapeutyczny - różnica między dawką leczniczą a toksyczną jest niewielka. Dlatego jest bezpieczna tylko pod nadzorem lekarza, przy właściwym dawkowaniu i kontroli czynności nerek oraz poziomu potasu. U osób starszych, z niewydolnością nerek lub niskim potasem ryzyko zatrucia rośnie. Przy przestrzeganiu zaleceń i regularnych badaniach kontrolnych leczenie jest bezpieczne.
Czy Digoxin obniża ciśnienie krwi?
Nie, digoksyna nie jest lekiem na nadciśnienie i nie obniża istotnie ciśnienia krwi. Jej działanie polega na wzmocnieniu siły skurczu serca oraz zwolnieniu rytmu komór w migotaniu przedsionków. Do obniżania ciśnienia stosuje się inne grupy leków, np. beta-blokery, inhibitory ACE czy antagonistów wapnia. Jeśli leczysz nadciśnienie, lekarz dobierze odpowiedni preparat z innej grupy terapeutycznej.
Co zrobić w przypadku przedawkowania Digoxin?
Przedawkowanie digoksyny (zatrucie naparstnicą) objawia się nasilonymi nudnościami i wymiotami, żółto-zielonym widzeniem, splątaniem oraz zaburzeniami rytmu serca (wolny lub nieregularny puls). W razie podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub wezwać pomoc. W warunkach szpitalnych stosuje się leczenie objawowe, wyrównanie elektrolitów, a w ciężkich przypadkach swoiste przeciwciała przeciw digoksynie (fragmenty Fab).
Czy Digoxin można stosować w ciąży?
Digoksyna bywa stosowana w ciąży, gdy korzyści dla matki przeważają nad potencjalnym ryzykiem - decyzję zawsze podejmuje lekarz. Lek przenika przez łożysko i w niewielkim stopniu do mleka matki, ale jest uznawany za stosunkowo bezpieczny w okresie karmienia piersią pod kontrolą lekarza. Kobieta w ciąży lub karmiąca, która przyjmuje digoksynę, powinna pozostawać pod opieką kardiologa i ginekologa.
Jaka jest różnica między tabletkami a roztworem do wstrzykiwań Digoxin?
Tabletki Digoxin (100 mcg i 250 mcg) stosuje się w leczeniu przewlekłym, przyjmowane doustnie w domu raz na dobę. Roztwór do wstrzykiwań (0,25 mg/ml, ampułki) podaje się dożylnie i jest zarezerwowany dla warunków szpitalnych, gdy potrzebny jest szybki efekt, np. przy szybkim rytmie komór w migotaniu przedsionków. O wyborze postaci i dawki decyduje lekarz w zależności od sytuacji klinicznej.

Powiązane leki