EpiPen: wstrzykiwacz z adrenaliną na anafilaksję
EpiPen to automatyczny wstrzykiwacz z epinefryną (adrenaliną) do natychmiastowego podania domięśniowego w nagłych przypadkach ciężkich reakcji alergicznych (anafilaksji). W Polsce zarejestrowane są EpiPen Senior 0,3 mg i EpiPen Jr. 0,15 mg. EpiPen jest lekiem na receptę (kategoria Rp). Według wykazu leków refundowanych na 1 października 2026 opakowanie z 1 wstrzykiwaczem jest refundowane z odpłatnością 50%.
Recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301) · Publikacja:
Autor: Redakcja MEDINOW Sp. z o.o. · Wytyczne redakcyjne
- Substancja czynna
- epinefryna (adrenalina)
- Grupa leków
- leki pobudzające serce, wpływające na receptory adrenergiczne i dopaminergiczne (ATC C01CA24)
- Postać
- roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu
- Dostępne dawki
- EpiPen Senior 0,3 mg/dawkę, EpiPen Jr. 0,15 mg/dawkę
- Kategoria dostępności
- Rp - lek wydawany z przepisu lekarza
- Podmiot odpowiedzialny
- Viatris Healthcare Limited
- Refundacja
- Tak, odpłatność 50% (wykaz leków refundowanych na 1 października 2026, opakowanie z 1 wstrzykiwaczem)
- Opakowania
- 1 wstrzykiwacz 2 ml lub 2 wstrzykiwacze 2 ml
📄 Ulotka i ChPL - oficjalny Rejestr Produktów Leczniczych (URPL)

Co to jest EpiPen i na co się stosuje?
EpiPen to wstrzykiwacz automatyczny z epinefryną (adrenaliną), wskazany w leczeniu nagłych przypadków ciężkich reakcji alergicznych (anafilaksji). EpiPen stosuje się w anafilaksji po użądleniu lub ukąszeniu owada, po pokarmie, leku lub innym alergenie, a także w anafilaksji idiopatycznej (bez ustalonej przyczyny) i wywołanej wysiłkiem fizycznym.
EpiPen jest przeznaczony do natychmiastowego podania epinefryny osobom ze stwierdzonym zwiększonym ryzykiem anafilaksji, w tym osobom, które przebyły już reakcję anafilaktyczną. Według ChPL EpiPen trzeba traktować jako lek pierwszej pomocy, zaprojektowany tak, aby był łatwy w użyciu dla każdej osoby. Lekarz przepisujący EpiPen powinien upewnić się, że pacjent zna wskazania i wie, jak prawidłowo podać lek.
| Produkt | Epinefryna w jednej dawce | Stężenie roztworu |
|---|---|---|
| EpiPen Senior | 300 mikrogramów (0,3 mg) | 1 mg/ml |
| EpiPen Jr. | 150 mikrogramów (0,15 mg) | 500 mikrogramów/ml |
Oba produkty to roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu automatycznym. Roztwór jest przejrzysty i bezbarwny.
Jak działa EpiPen?
EpiPen działa przez epinefrynę, która pobudza receptory alfa i beta współczulnego układu nerwowego. Przyspiesza to pracę serca, zwiększa rzut serca i krążenie wieńcowe, a w oskrzelach rozkurcza mięśnie gładkie, co zmniejsza świsty i duszność. Adrenalina występuje też naturalnie w organizmie: wytwarza ją rdzeń nadnerczy i wydziela w odpowiedzi na wysiłek lub stres.
Okres półtrwania epinefryny w osoczu wynosi około 2,5 minuty. Po wstrzyknięciu domięśniowym miejscowy skurcz naczyń opóźnia jednak wchłanianie, więc działanie jest wolniejsze i trwa dłużej, niż wynikałoby z okresu półtrwania.
Jak użyć EpiPen krok po kroku?
EpiPen Senior i EpiPen Jr. wstrzykujesz domięśniowo w zewnętrzną część uda, także przez ubranie, przytrzymujesz w udzie przez 3 sekundy i od razu wzywasz pomoc medyczną. Pierwszą dawkę podaj możliwie najszybciej po rozpoznaniu objawów anafilaksji (ciężkiej reakcji alergicznej).
- Chwyć EpiPen dominującą ręką, kciukiem najbliżej niebieskiej nakładki ochronnej.
- Drugą ręką zdejmij niebieską nakładkę, pociągając ją prosto do góry.
- Trzymaj EpiPen około 10 cm od zewnętrznej części uda, pomarańczową końcówką w stronę uda.
- Uderz mocno wstrzykiwaczem w zewnętrzną powierzchnię uda pod kątem prostym (90 stopni).
- Przytrzymaj EpiPen mocno w udzie przez 3 sekundy, potem okienko podglądu jest zaciemnione. Wyjmij go (osłona zakryje igłę) i bezpiecznie wyrzuć.
- Masuj delikatnie miejsce wstrzyknięcia przez 10 sekund.
Gdzie wstrzyknąć EpiPen i czy można przez ubranie?
EpiPen wstrzykujesz w przednio-boczną część uda, nie w pośladek, przez ubranie albo bezpośrednio przez skórę. Nie dotykaj pomarańczowej końcówki kciukiem, palcami ani dłonią. Przypadkowe wstrzyknięcia w rękę lub palec powodowały niedokrwienie obwodowe (słaby dopływ krwi), które może wymagać leczenia. Opiekun podający EpiPen unieruchamia nogę pacjenta na czas wstrzyknięcia.
Co zrobić po podaniu EpiPen?
Po każdym użyciu EpiPen natychmiast zadzwoń pod numer 112, wezwij karetkę i zgłoś reakcję anafilaktyczną, nawet jeśli objawy ustępują.
- Osobę przytomną ułóż płasko z uniesionymi nogami, a przy trudnościach z oddychaniem posadź. Nieprzytomną ułóż na boku w bezpiecznej pozycji.
- Jeśli to możliwe, nie zostawiaj pacjenta samego do przyjazdu pomocy.
- Przy braku poprawy albo pogorszeniu możesz podać drugie wstrzyknięcie z dodatkowego wstrzykiwacza, od 5 do 15 min po pierwszym. ChPL zaleca przepisywanie dwóch wstrzykiwaczy noszonych zawsze przy sobie.
- Objawy mogą ustąpić i wrócić kilka godzin później (reakcja dwufazowa).
- Zużytego EpiPen nie wolno używać ponownie.
Który EpiPen dla kogo?
Według ChPL EpiPen Senior odpowiada zwykłej dawce dla dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 30 kg, a EpiPen Jr. dla dzieci od 15 kg do 30 kg.
| Kto | Wstrzykiwacz według ChPL |
|---|---|
| Dorośli oraz dzieci i młodzież powyżej 30 kg | EpiPen Senior, 300 mikrogramów (0,3 mg) |
| Dzieci od 15 kg do 30 kg | EpiPen Jr., 150 mikrogramów (0,15 mg) |
| Dzieci poniżej 15 kg | czy EpiPen Jr. jest odpowiedni, ocenia się indywidualnie |
| Dzieci poniżej 7,5 kg | stosowanie niezalecane, chyba że w stanie zagrożenia życia i na wyraźne zalecenie lekarza |
Lekarz może zalecić dziecku inną dawkę, ale EpiPen Jr. nie poda mniej niż 150 mikrogramów. Gdy małe dziecko potrzebuje mniejszej dawki, lekarz powinien rozważyć inną postać epinefryny do wstrzykiwań. O wyborze wstrzykiwacza decyduje lekarz. Więcej o lekach na alergię.
EpiPen Senior i EpiPen Jr.: czym się różnią?
EpiPen Senior i EpiPen Jr. różnią się dawką epinefryny, stężeniem roztworu, długością igły i okresem ważności. Technika podania i postępowanie po wstrzyknięciu są dla obu produktów takie same.
| Cecha | EpiPen Senior | EpiPen Jr. |
|---|---|---|
| Moc według rejestru | 0,3 mg/dawkę | 0,15 mg/dawkę |
| Roztwór we wstrzykiwaczu | 2 ml | 2 ml |
| Roztwór pozostały w kasecie po użyciu | 1,7 ml | 1,7 ml |
| Długość odsłoniętej igły po aktywacji | ok. 15 mm | ok. 13 mm |
| Okres ważności | 2 lata | 19 miesięcy |
| Opakowania w rejestrze | 1 lub 2 wstrzykiwacze | 1 lub 2 wstrzykiwacze |
Według ChPL każdy EpiPen jest zaprojektowany tak, aby po aktywacji podać jedną dawkę 0,3 ml, a po użyciu w kasecie zostaje 1,7 ml roztworu. Wewnątrz EpiPen może znajdować się mały pęcherzyk, który według ChPL nie wpływa na sposób użycia ani na skuteczność.
Jak nauczyć się obsługi EpiPen?
Lekarz powinien dokładnie omówić z pacjentem sposób obchodzenia się z EpiPen i możliwe objawy wstrząsu anafilaktycznego. Może przy tym wykorzystać EpiPen demonstracyjny, bez roztworu i bez igły. ChPL usilnie zaleca przeszkolenie osób z najbliższego otoczenia pacjenta, np. rodziców, opiekunów i nauczycieli, aby umiały pomóc w nagłej sytuacji.
Przeciwwskazania i ostrzeżenia: kiedy uważać z EpiPen?
Dla EpiPen nie są znane bezwzględne przeciwwskazania do stosowania w nagłych reakcjach alergicznych. ChPL wymienia jednak stany, przy których lekarz przepisuje epinefrynę tylko wtedy, gdy potencjalna korzyść uzasadnia ryzyko, albo które wymagają ostrożności.
- Choroby serca: szczególna ostrożność. Zasada korzyści i ryzyka dotyczy też cukrzycy, nadczynności tarczycy, nadciśnienia tętniczego i osób w podeszłym wieku.
- Ciężkie zaburzenia czynności nerek, gruczolak prostaty z zaleganiem moczu, hiperkalcemia (za dużo wapnia we krwi) i hipokaliemia (za mało potasu we krwi): ryzyko działań niepożądanych.
- Jaskra z zamkniętym kątem przesączania: adrenalina rozszerza źrenicę, co może wywołać ostry napad jaskry.
- Choroba Parkinsona: możliwe przemijające nasilenie sztywności i drżenia.
- Astma: może występować zwiększone ryzyko ciężkiej reakcji anafilaktycznej.
- Gruba warstwa podskórnej tkanki tłuszczowej: epinefryna może nie zostać wstrzyknięta do mięśnia i wtedy jej działanie nie będzie optymalne. Może być konieczna dodatkowa dawka.
ChPL zaleca też ostrzec pacjenta o czynnikach wywołujących alergię i, kiedy to możliwe, wykonać badania w celu ustalenia konkretnych alergenów.
Sodu pirosiarczyn w EpiPen
EpiPen Senior i EpiPen Jr. zawierają sodu pirosiarczyn (E223), który rzadko u podatnych osób, szczególnie z astmą w wywiadzie, może wywołać ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym objawy anafilaktyczne i skurcz oskrzeli. Osoby z tymi stanami powinny dokładnie wiedzieć, w jakich okolicznościach stosować EpiPen.
EpiPen a alkohol i inne leki
Alkohol może nasilać działanie epinefryny z EpiPen. ChPL wymienia alkohol wprost wśród substancji, które mogą nasilać działanie adrenaliny, obok kilku grup leków.
| Leki lub substancje | Co mówi ChPL EpiPen |
|---|---|
| Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, inhibitory MAO i COMT, hormony tarczycy, teofilina, oksytocyna, parasympatykolityki, difenhydramina, chlorfenamina, lewodopa, alkohol | mogą nasilać działanie epinefryny |
| Glikozydy naparstnicy, chinidyna i inne leki mogące uwrażliwiać serce na zaburzenia rytmu | potrzebna ostrożność |
| Leki alfa- i beta-adrenolityczne, parasympatykomimetyki | mogą osłabiać działanie epinefryny |
| Insulina i doustne leki przeciwcukrzycowe | epinefryna podnosi stężenie glukozy we krwi, u osób z cukrzycą dawka tych leków może wymagać zwiększenia |
Powiedz lekarzowi o wszystkich przyjmowanych lekach. O leczeniu decyduje lekarz.
Skutki uboczne EpiPen
Skutki uboczne EpiPen to m.in. szybkie bicie serca, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, bladość, ból i zawroty głowy, drżenie, niepokój, nudności, wymioty i nadmierna potliwość. Prawie wszystkie mają w ChPL częstość nieznaną, czyli taką, której nie da się określić na podstawie dostępnych danych. Jedynie kardiomiopatia indukowana stresem (zaburzenie pracy mięśnia sercowego związane ze stresem) ma częstość „rzadko”, czyli u 1 do 10 na 10 000 osób.
| Obszar | Działanie niepożądane | Częstość |
|---|---|---|
| Serce | kardiomiopatia indukowana stresem | rzadko |
| Serce | tachykardia (szybkie bicie serca), zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, dusznica bolesna, migotanie komór | nieznana |
| Naczynia krwionośne | nadciśnienie tętnicze, bladość, niedokrwienie obwodowe po przypadkowym wstrzyknięciu w rękę lub stopę | nieznana |
| Układ nerwowy i psychika | ból głowy, zawroty głowy, drżenie, niepokój | nieznana |
| Oddychanie | trudności w oddychaniu | nieznana |
| Żołądek i jelita | nudności, wymioty | nieznana |
| Skóra | nadmierna potliwość | nieznana |
| Objawy ogólne | osłabienie psychofizyczne | nieznana |
| Zakażenia | zakażenie miejsca wstrzyknięcia | nieznana |
| Urazy | przypadkowe skaleczenie igłą | nieznana |
Przy zakażeniu miejsca wstrzyknięcia ChPL dodaje, że po wprowadzeniu leku do obrotu opisano rzadkie przypadki ciężkich zakażeń skóry i tkanek miękkich, w tym martwicze zapalenie powięzi i martwicę mięśni wywołaną przez bakterie z rodzaju Clostridium (zgorzel gazową). Po przypadkowym wstrzyknięciu mogą wystąpić przyspieszenie akcji serca, zblednięcie, uczucie zimna i niedoczulica (osłabione czucie) w miejscu wstrzyknięcia albo uraz z siniakiem, krwawieniem, przebarwieniem, rumieniem lub uszkodzeniem układu kostnego.
Czego można się spodziewać po podaniu EpiPen?
Po podaniu EpiPen mogą wystąpić objawy wynikające z pobudzenia receptorów alfa i beta, takie jak tachykardia, nadciśnienie tętnicze i objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Przedawkowanie lub przypadkowe wstrzyknięcie do naczynia krwionośnego może spowodować krwotok mózgowy przez gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego. Może też dojść do zgonu z powodu obrzęku płuc.
EpiPen w ciąży, podczas karmienia piersią i za kierownicą
W ciąży EpiPen stosuje się tylko wtedy, gdy potencjalna korzyść jest większa niż potencjalne ryzyko dla płodu. Doświadczenie kliniczne ze stosowaniem epinefryny w ciąży jest ograniczone.
- Karmienie piersią: epinefryna nie jest biodostępna po podaniu doustnym, a ilość przenikająca do mleka przypuszczalnie nie wpłynie na karmione niemowlę.
- Płodność: adrenalina występuje w organizmie naturalnie, dlatego szkodliwy wpływ EpiPen na płodność jest mało prawdopodobny.
- Prowadzenie pojazdów: ChPL EpiPen Senior nie zaleca prowadzenia pojazdów ani obsługi maszyn po podaniu epinefryny, bo objawy wstrząsu anafilaktycznego mogą wpływać na stan pacjenta. W ChPL EpiPen Jr. ten punkt ma adnotację „Nie ma zastosowania”.
Przechowywanie EpiPen i termin ważności
EpiPen przechowuje się w opakowaniu zewnętrznym, w temperaturze nie wyższej niż 25°C, bez wkładania do lodówki i bez zamrażania. Okres ważności według ChPL wynosi 2 lata dla EpiPen Senior i 19 miesięcy dla EpiPen Jr.
- Opakowanie zewnętrzne chroni przed światłem. Roztwór epinefryny ciemnieje pod wpływem powietrza lub światła.
- Okresowo sprawdzaj przez okienko podglądu, czy roztwór jest przejrzysty i bezbarwny.
- Wymień EpiPen na nowy, jeśli roztwór się przebarwił lub ma osad, a najpóźniej przed upływem terminu ważności.
- Nie używaj EpiPen po terminie ważności podanym na opakowaniu.
- Nie zdejmuj niebieskiej nakładki ochronnej, dopóki wstrzykiwacz nie jest gotowy do użycia. EpiPen aktywuje się natychmiast, gdy pomarańczowa końcówka dotknie skóry lub innej powierzchni.
- EpiPen służy do jednorazowego użytku. Zużyty wstrzykiwacz wyrzuca się natychmiast po użyciu.
Czy EpiPen jest na receptę?
Tak. EpiPen Senior i EpiPen Jr. mają w Rejestrze Produktów Leczniczych kategorię dostępności Rp, czyli są wydawane z przepisu lekarza (art. 23a Prawa farmaceutycznego). Receptę wystawia lekarz po konsultacji, która może odbyć się online, a o jej wystawieniu decyduje lekarz.
Czy EpiPen jest refundowany?
Tak. Według wykazu leków refundowanych na 1 października 2026 EpiPen Senior i EpiPen Jr. w opakowaniu z 1 wstrzykiwaczem są refundowane w aptece na receptę, we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, z poziomem odpłatności 50%. Opakowanie z 2 wstrzykiwaczami, które jest w rejestrze, nie ma wiersza w wykazie.
| Produkt (1 wstrzykiwacz) | Cena detaliczna | Limit finansowania | Dopłata pacjenta |
|---|---|---|---|
| EpiPen Senior 0,3 mg/dawkę | 255,61 zł | 196,19 zł | 157,52 zł |
| EpiPen Jr. 0,15 mg/dawkę | 255,61 zł | 196,19 zł | 157,52 zł |
Kwoty pochodzą z wykazu leków refundowanych na 1 października 2026. Podmiotem odpowiedzialnym dla obu produktów jest Viatris Healthcare Limited. Więcej o recepcie online: e-recepta.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje EpiPen?
Czy EpiPen jest dostępny bez recepty?
Jak długo jest ważny EpiPen?
Czy EpiPen można łączyć z alkoholem?
Jakie są skutki uboczne EpiPen?
Co zrobić, gdy po podaniu EpiPen objawy nie ustępują?
Czy EpiPen można stosować w ciąży?
Czy EpiPen ma przeciwwskazania?
Powiązane leki
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) i ulotka - Rejestr Produktów Leczniczych, URPL
- Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych - organ dopuszczający lek do obrotu - urpl.gov.pl
- Jak działa e-recepta i jak ją zrealizować - pacjent.gov.pl
Informacje o dawkowaniu i przeciwwskazaniach pochodzą z ChPL zatwierdzonej przez URPL. Strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Jak uzyskać receptę na EpiPen online?
Wypełniasz formularz medyczny, lekarz (PWZ 3211301) weryfikuje wywiad i - jeśli nie ma przeciwwskazań - wystawia e-receptę: kod PIN przychodzi e-mailem zwykle w 15 minut. Zamówienie złożysz o każdej porze, a lekarz pracuje codziennie w godzinach 6:00-24:00. Koszt e-konsultacji: 59,00 zł. O wystawieniu recepty zawsze decyduje lekarz. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza. Jeśli lekarz odmówi wystawienia recepty, opłata nie podlega zwrotowi.