Lek psychopobudzający stosowany w ADHD

Medikinet i Medikinet CR (metylofenidat): na co są i jak je stosować

Medikinet (tabletki) i Medikinet CR (kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu) zawierają metylofenidat. Są wskazane jako część całościowego programu leczenia ADHD, czyli zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, gdy inne środki zaradcze nie są wystarczające: u dzieci od 6 lat, a Medikinet CR także u dorosłych. Oba produkty są lekami na receptę (kategoria Rpw).

Recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301) · Publikacja:

Autor: Redakcja MEDINOW Sp. z o.o. · Wytyczne redakcyjne

Medikinet: najważniejsze informacje

Substancja czynnametylofenidat (w postaci chlorowodorku metylofenidatu)
Grupa lekówPsychoanaleptyki: leki psychopobudzające stosowane w ADHD (sympatykomimetyki o działaniu ośrodkowym), kod ATC N06BA04
PostaćMedikinet: tabletki; Medikinet CR: kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde
Dostępne dawkiMedikinet (tabletki): 5 mg, 10 mg, 20 mg; Medikinet CR (kapsułki): 5 mg, 10 mg, 20 mg, 30 mg, 40 mg, 50 mg, 60 mg
Kategoria dostępnościRpw - lek wydawany na receptę
Podmiot odpowiedzialnyMedice Arzneimittel Puetter GmbH & Co. KG (Niemcy)
RefundacjaCzęściowo - według wykazu leków refundowanych na 1 października 2026 refundowanych jest 7 opakowań po 30 sztuk (Medikinet 5, 10 i 20 mg oraz Medikinet CR 10, 20, 30 i 40 mg), tylko w ADHD u dzieci powyżej 6. roku życia; Medikinet CR 5, 50 i 60 mg nie są refundowane
OpakowaniaMedikinet: od 20 do 100 tabletek, zależnie od mocy; Medikinet CR: od 20 do 99 kapsułek; nie wszystkie wielkości muszą być w obrocie
Stan danychRejestr Produktów Leczniczych: 2 października 2026; wykaz leków refundowanych MZ na 1 października 2026

Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem ani ulotki dołączonej do opakowania.

Zobacz wszystkie: Leki na ADHD u dorosłych i dzieci

Ilustracja: mózg z obwodami, wokół notes, kalendarz, budzik i iskierki

Medikinet: na co jest stosowany?

Medikinet i Medikinet CR są wskazane w całościowym programie leczenia ADHD, gdy inne środki nie wystarczają: tabletki u dzieci od 6 lat, kapsułki CR także u dorosłych.

Według Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) dziecku lek pobudzający można przepisać dopiero wtedy, gdy środki edukacyjne i interwencja psychospołeczna okażą się niewystarczające. Metylofenidatu nie należy stosować, aby zapobiegać zwykłemu zmęczeniu ani aby je leczyć. U dorosłych rozpoznanie wymaga ustalenia, że ADHD występowało już w dzieciństwie; jeśli weryfikacja objawów z dzieciństwa jest niepewna, nie należy rozpoczynać leczenia Medikinet CR.

Jak działa Medikinet?

Metylofenidat łagodnie pobudza ośrodkowy układ nerwowy, silniej wpływając na psychikę niż na aktywność ruchową; przypuszcza się, że blokuje zwrotny wychwyt noradrenaliny i dopaminy.

Medikinet a Medikinet CR: czym się różnią?

Medikinet to tabletki 5, 10 i 20 mg przeznaczone dla dzieci od 6 lat (nie dla dorosłych), a Medikinet CR to kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu 5-60 mg, w których 50% dawki uwalnia się od razu, a 50% stopniowo; przeznaczone są dla dzieci od 6 lat i dorosłych.

CechaMedikinetMedikinet CR
Dawki na dobęzwykle 2-3 dawki podzielonedzieci: rano, bez dawki w południe; dorośli: rano i w porze obiadowej
Czas działaniaChPL wiąże krótki okres półtrwania z działaniem przez 1-4 godzinyma utrzymywać stężenie terapeutyczne przez około 8 godzin, co odpowiada raczej czasowi pobytu w szkole niż całej dobie

Efekt jest widoczny w ciągu godziny od przyjęcia, jeśli dawka jest odpowiednio duża.

Dawkowanie Medikinet i Medikinet CR

Dawkę ustala lekarz: ChPL każe zaczynać od najmniejszej możliwej dawki i zwiększać ją ostrożnie. Maksymalna dawka dobowa wynosi 60 mg dla tabletek Medikinet i dla Medikinet CR u dzieci, a u dorosłych przyjmujących Medikinet CR nie więcej niż 1 mg/kg masy ciała i niezależnie od masy ciała 80 mg.

Produkt i pacjentDawka początkowaZwiększanie
Medikinet i Medikinet CR, dzieci5 mg raz lub dwa razy na dobę; dawkę Medikinet CR zwykle ustala się produktem o natychmiastowym uwalnianiuw razie potrzeby co tydzień o 5-10 mg na dobę
Medikinet CR, dorośli dotąd nim nieleczeni10 mg na dobę w dwóch dawkach, rano i w południew razie potrzeby co tydzień o 10 mg na dobę

Jak przyjmować Medikinet (tabletki)?

Tabletki Medikinet przyjmuje się w trakcie posiłków lub po nich, w całości albo podzielone na połowy. Ostatniej dawki nie przyjmuje się w ciągu 4 godzin przed snem.

Jak przyjmować Medikinet CR (kapsułki)?

Medikinet CR przyjmuje się z posiłkiem lub po posiłku, a nie na czczo, bo na czczo metylofenidat wchłania się z kapsułki znacznie szybciej i uwalnianie może nie być wystarczająco przedłużone. Kapsułkę można połknąć w całości albo otworzyć, wysypać zawartość na łyżkę tartego jabłka lub jogurtu, podać od razu i popić płynem. Kapsułek ani ich zawartości nie wolno rozgniatać ani żuć.

Co zrobić po pominięciu dawki Medikinet?

ChPL Medikinet i Medikinet CR nie opisują, co zrobić po pominięciu dawki; o dalszym postępowaniu decyduje lekarz prowadzący.

Jak długo trwa leczenie?

Leczenie nie powinno i nie musi być bezterminowe: przy leczeniu dłuższym niż 12 miesięcy zaleca się próbę odstawienia co najmniej raz w roku (u dzieci najlepiej w wakacje), a jeśli po odpowiednim dobraniu dawki objawy nie poprawią się w ciągu miesiąca, leczenie trzeba przerwać.

Skutki uboczne Medikinet

Najczęstsze działania niepożądane Medikinet i Medikinet CR występują bardzo często, czyli częściej niż u 1 na 10 osób: zmniejszenie łaknienia, bezsenność, nerwowość, ból głowy, nudności i suchość w jamie ustnej. Poniższa tabela pokazuje przykłady rzadszych działań (ChPL uwzględnia też dane innych leków z metylofenidatem).

Częstość według ChPLPrzykłady działań niepożądanych
Często (u 1 do 10 na 100 osób)lęk, drażliwość, agresja, depresja, zawroty głowy, senność, tachykardia (przyspieszona praca serca), kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, ból brzucha, wymioty
Niezbyt często (u 1 do 10 na 1000 osób)myśli samobójcze, omamy, zaburzenia psychotyczne, tiki lub pogorszenie tików w zespole Tourette'a, reakcje nadwrażliwości, ból w klatce piersiowej
Rzadko (u 1 do 10 na 10 000 osób)mania, dezorientacja, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne
Bardzo rzadko (rzadziej niż u 1 na 10 000 osób)próby samobójcze (także dokonane samobójstwo), drgawki, zawał mięśnia sercowego, nagła śmierć sercowa, zaburzenia czynności wątroby
Częstość nieznanauzależnienie, urojenia, udar, jaskra, priapizm (długotrwała, bolesna erekcja)

U dzieci przy długim stosowaniu obserwowano umiarkowane spowolnienie przyrostu masy ciała i wzrostu; wzrost, masę ciała i łaknienie zapisuje się co najmniej co 6 miesięcy.

Czy Medikinet uzależnia?

ChPL Medikinet i Medikinet CR opisują ryzyko uzależnienia. Przewlekłe nadużywanie metylofenidatu może prowadzić do znacznej tolerancji i uzależnienia psychicznego z zaburzeniami zachowania oraz do epizodów psychotycznych, a uzależnienie figuruje też wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości. Przypadki nadużywania i uzależnienia opisywano częściej dla postaci o natychmiastowym uwalnianiu (ChPL nie wskazuje tu konkretnego produktu), ale ostrzeżenia dotyczą obu produktów.

Pacjenta obserwuje się pod kątem nadużywania leku, a szczególna ostrożność dotyczy osób z rozpoznanym uzależnieniem od alkoholu lub narkotyków (w ChPL Medikinet CR: od alkoholu lub leków). Osoby niestabilne emocjonalnie, np. z historią uzależnienia, mogą same zwiększać dawkę. Przy wysokim ryzyku nadużywania rozważa się leczenie niepobudzające. Odstawianie wymaga starannego nadzoru, bo może ujawnić depresję i przewlekłą nadaktywność, a u osób nadużywających leku możliwa jest ciężka depresja.

Ostrzeżenia psychiczne: myśli samobójcze, psychoza, agresja

Pacjent, u którego w trakcie leczenia ADHD pojawią się myśli lub zachowania samobójcze, powinien zostać natychmiast zbadany przez lekarza prowadzącego. Lekarz ocenia nasilenie choroby psychicznej i możliwy wpływ metylofenidatu, może być potrzebne leczenie tej choroby, a ChPL każe rozważyć odstawienie metylofenidatu. Metylofenidat może też wywołać lub nasilić agresję, tiki, objawy psychotyczne i manię oraz nasilać istniejący lęk, pobudzenie lub napięcie. Przed leczeniem lekarz ustala, czy pacjent i jego rodzina chorowali psychicznie, a osoby z objawami depresji bada pod kątem ryzyka choroby afektywnej dwubiegunowej, bo u chorych na nią możliwy jest epizod mieszany (objawy manii i depresji naraz) lub maniakalny. Stan psychiczny kontroluje się po każdej zmianie dawki, co najmniej co 6 miesięcy i przy każdej wizycie; przy nowych lub nasilonych objawach psychicznych metylofenidatu nie stosuje się, chyba że korzyści przeważają nad ryzykiem.

Ostrzeżenia dotyczące serca i ciśnienia

Metylofenidat może zwiększać ciśnienie tętnicze i tętno; przy kołataniu serca, wyjątkowym bólu w klatce piersiowej, niewyjaśnionym omdleniu lub duszności trzeba niezwłocznie przejść badanie kardiologiczne. Przy stosowaniu leków pobudzających w zwykłych dawkach odnotowano nagłe zgony sercowe: ChPL tabletek opisuje je u dzieci z nieprawidłową budową serca lub innymi poważnymi chorobami serca, a ChPL Medikinet CR u pacjentów, z których niektórzy mieli takie choroby. Obie ChPL nie zalecają ich dzieciom i młodzieży z potwierdzonymi wadami budowy serca, kardiomiopatią, poważnymi zaburzeniami rytmu lub innymi poważnymi chorobami serca.

Tylko w ChPL Medikinet CR: przy powtarzającej się tachykardii, arytmii lub podwyższonym ciśnieniu skurczowym (powyżej 95. percentyla) metylofenidat należy odstawić i rozważyć skierowanie do kardiologa. Tylko ChPL Medikinet CR opisuje też, że u dorosłych leczonych lekami pobudzającymi z powodu ADHD zgłaszano nagłe zgony, udary mózgu i zawały serca (rola leków nie jest znana), a dorośli z ciężkimi chorobami serca nie powinni być leczeni lekami pobudzającymi.

Przeciwwskazania i interakcje Medikinet

Medikinet i Medikinet CR są przeciwwskazane m.in. przy nadwrażliwości na składniki leku, jaskrze, guzie chromochłonnym i nadczynności tarczycy. Przeciwwskazane jest też stosowanie ich w czasie leczenia nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) i przez co najmniej 14 dni po ich odstawieniu. Nie wolno ich stosować, jeśli obecnie lub w przeszłości występowały: ciężka depresja, jadłowstręt psychiczny lub zaburzenia anorektyczne, skłonności samobójcze, objawy psychotyczne, ciężkie zaburzenia nastroju, mania, schizofrenia, zaburzenia psychopatyczne lub osobowość chwiejna emocjonalnie typu borderline albo ciężka, epizodyczna choroba afektywna dwubiegunowa typu I, która nie jest skutecznie kontrolowana. Przeciwwskazaniem są też wymienione w ChPL choroby serca i naczyń mózgowych. Tylko Medikinet CR jest dodatkowo przeciwwskazany, jeśli w wywiadzie występowała przedłużona bezkwaśność żołądka (pH powyżej 5,5) w czasie leczenia antagonistami receptora H2, inhibitorami pompy protonowej lub lekami zobojętniającymi.

Z jakimi lekami nie wolno łączyć Medikinet?

Medikinet i Medikinet CR nie wolno łączyć z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO, a Medikinet CR także z antagonistami receptora H2, inhibitorami pompy protonowej i lekami zobojętniającymi, bo mogłoby dojść do szybszego uwolnienia całej substancji czynnej z kapsułki. Metylofenidat może osłabiać działanie leków na nadciśnienie, a ostrożność zaleca się m.in. przy lekach przeciwzakrzepowych z grupy kumaryn, przeciwdrgawkowych, niektórych przeciwdepresyjnych i klonidynie (zgłaszano poważne działania niepożądane, w tym nagły zgon). W dniu planowanej operacji, przy chlorowcopochodnych środkach znieczulających, nie należy przyjmować metylofenidatu.

Medikinet a alkohol

ChPL Medikinet i Medikinet CR zalecają powstrzymanie się od picia alkoholu w czasie leczenia, bo alkohol może nasilać niepożądane działania metylofenidatu na ośrodkowy układ nerwowy. ChPL Medikinet CR dodaje, że przy bardzo wysokim stężeniu alkoholu uwalnianie leku z kapsułki może stać się zbliżone do leku o natychmiastowym uwalnianiu.

Ciąża i karmienie piersią

Nie zaleca się stosowania metylofenidatu w ciąży, chyba że ocena kliniczna wskazuje, że przerwanie leczenia byłoby większym zagrożeniem dla ciąży. W dużym badaniu kohortowym (około 3 400 kobiet w I trymestrze) ogólne ryzyko wad wrodzonych nie wzrosło, ale stwierdzono niewielki wzrost częstości wad serca: 3 dodatkowe urodzenia dzieci z wadą serca na 1 000 kobiet. Metylofenidat przenika do mleka matki, a ryzyka dla karmionego niemowlęcia nie można wykluczyć; o przerwaniu karmienia albo leczenia decyduje się po ocenie korzyści dla dziecka i dla matki.

Czy Medikinet jest na receptę? Jak uzyskać receptę

Tak. W Rejestrze Produktów Leczniczych wszystkie moce Medikinet (tabletki) i Medikinet CR (kapsułki) mają kategorię dostępności Rpw, czyli leków na receptę ze środkami odurzającymi lub substancjami psychotropowymi z wykazów ustawy. Nie są więc dostępne bez recepty.

Jak uzyskać receptę na Medikinet?

Receptę wystawia lekarz po ocenie pacjenta; ChPL nie opisuje, jak ją uzyskać, ale stawia wymagania lekarzowi. Leczenie tabletkami Medikinet musi zostać rozpoczęte pod nadzorem lekarza specjalizującego się w leczeniu zaburzeń zachowania u dzieci i (lub) młodzieży. Leczenie Medikinet CR musi być rozpoczęte i nadzorowane przez lekarza specjalizującego się w leczeniu ADHD, takiego jak specjalista pediatra, psychiatra dzieci i młodzieży lub psychiatra osób dorosłych.

Przed przepisaniem leku konieczna jest ocena układu krążenia z pomiarem ciśnienia tętniczego i tętna, pełny wywiad oraz pomiar wzrostu i masy ciała. U dorosłych rozpoczynających Medikinet CR, jeśli wymagają tego zalecenia obowiązujące w danym kraju, potrzebna jest konsultacja kardiologa.

O przepisaniu leku i kontynuacji leczenia decyduje lekarz po takiej ocenie. Konsultacja może odbyć się online, także w naszym serwisie, ale te wymagania ChPL obowiązują również wtedy: to lekarz rozstrzyga, czy w danym przypadku są spełnione i czy wystarczy konsultacja zdalna. Jak przebiega e-konsultacja psychiatryczna?

Cena Medikinet i refundacja

Według wykazu leków refundowanych na 1 października 2026 refundowanych jest 7 opakowań Medikinet i Medikinet CR po 30 sztuk, z odpłatnością ryczałtową. Refundacja obejmuje wyłącznie ADHD (wg ICD-10 F90) jako element kompleksowego (zawierającego oddziaływania psychospołeczne) leczenia u dzieci powyżej 6 r.ż.

Opakowanie 30 szt. (wykaz na 1 października 2026)Cena detalicznaDopłata pacjenta
Medikinet 5 mg14,69 zł5,23 zł
Medikinet 10 mg27,81 zł5,70 zł
Medikinet 20 mg38,88 zł3,20 zł
Medikinet CR 10 mg38,11 zł16,00 zł
Medikinet CR 20 mg72,08 zł24,65 zł
Medikinet CR 30 mg94,23 zł21,49 zł
Medikinet CR 40 mg121,87 zł24,88 zł

Leczenie dorosłych (zarejestrowane tylko dla Medikinet CR) nie mieści się w zakresie refundowanych wskazań. Medikinet CR 5, 50 i 60 mg oraz inne wielkości opakowań nie są refundowane; za lek nierefundowany pacjent płaci pełną cenę, która może się różnić między aptekami.

Medikinet czy Concerta: czym się różnią?

Medikinet, Medikinet CR i Concerta zawierają ten sam metylofenidat i mają kategorię Rpw, ale różnią się postacią. Medikinet to tabletki, Medikinet CR kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, a Concerta (Janssen-Cilag International N.V.) tabletki o przedłużonym uwalnianiu 18 mg i 36 mg, wskazane u dzieci od 6 lat i dorosłych.

CechaMedikinet i Medikinet CRConcerta
PrzyjmowanieMedikinet: zwykle 2-3 dawki na dobę; Medikinet CR: rano (dorośli: rano i w porze obiadowej), z posiłkiem lub po nimraz na dobę, rano, niezależnie od posiłków
Czas działania według ChPLMedikinet: 1-4 godziny; Medikinet CR: ma utrzymywać stężenie terapeutyczne przez około 8 godzinokoło 12 godzin (badania u dzieci)

ChPL Medikinetu nie opisują Concerty; jej dane pochodzą z ChPL Concerty. ChPL Medikinet CR zaleca ostrożność przy zamiennym stosowaniu długo działających postaci metylofenidatu, bo różnią się częstością dawkowania, przyjmowaniem z jedzeniem i stężeniem leku we krwi.

Metylofenidat zawiera też m.in. Atenza; o zamianie leku decyduje lekarz. Więcej: leki na ADHD.

Skład i ulotka Medikinet

Substancją czynną Medikinet i Medikinet CR jest chlorowodorek metylofenidatu w ilości równej mocy, np. 10 mg chlorowodorku odpowiada 8,65 mg metylofenidatu.

Tabletki zawierają laktozę (nie powinny ich przyjmować osoby z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy), a kapsułki sacharozę (nie powinny ich przyjmować osoby z dziedziczną nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy).

Ta strona opiera się na ChPL Medikinet (tabletki) i Medikinet CR z Rejestru Produktów Leczniczych (teksty z 02/2026), a nie na ulotce dla pacjenta.

Medikinet: najczęściej zadawane pytania

Na co jest Medikinet?

Medikinet (tabletki) jest wskazany jako część całościowego programu leczenia ADHD u dzieci w wieku 6 lat i starszych, gdy inne środki zaradcze nie są wystarczające. Medikinet CR (kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu) ma to samo wskazanie u dzieci od 6 lat oraz u dorosłych.

Czym różni się Medikinet od Medikinet CR?

Medikinet to tabletki 5, 10 i 20 mg dla dzieci od 6 lat, przyjmowane zwykle w 2-3 dawkach na dobę. Medikinet CR to kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu 5-60 mg, w których połowa dawki uwalnia się od razu, a połowa stopniowo, dla dzieci od 6 lat i dorosłych.

Jak przyjmować Medikinet CR?

Medikinet CR przyjmuje się z posiłkiem lub po posiłku, a nie na czczo, bo wtedy metylofenidat wchłania się z kapsułki znacznie szybciej, a uwalnianie może nie być wystarczająco przedłużone. Dzieci przyjmują lek rano, dorośli rano i w porze obiadowej. Kapsułkę połyka się w całości lub otwiera, wysypuje na tarte jabłko albo jogurt i podaje od razu; kapsułek ani ich zawartości nie wolno rozgniatać ani żuć.

Jakie są skutki uboczne Medikinet?

Bardzo często, czyli częściej niż u 1 na 10 osób, Medikinet i Medikinet CR powodują zmniejszenie łaknienia, bezsenność, nerwowość, ból głowy, nudności i suchość w jamie ustnej. Często, czyli u 1 do 10 na 100 osób, występują m.in. lęk, drażliwość, agresja, depresja i nadciśnienie. Niezbyt często zgłaszano myśli samobójcze.

Czy Medikinet uzależnia?

ChPL Medikinet i Medikinet CR opisują ryzyko uzależnienia: przewlekłe nadużywanie metylofenidatu może prowadzić do znacznej tolerancji i uzależnienia psychicznego z zaburzeniami zachowania, a uzależnienie figuruje wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości. Lekarz obserwuje pacjenta pod kątem pozorowanego przyjmowania, niewłaściwego używania i nadużywania leku.

Czy Medikinet jest na receptę?

Tak. Medikinet i Medikinet CR mają w Rejestrze Produktów Leczniczych kategorię Rpw, więc nie są dostępne bez recepty. Według ChPL leczenie Medikinet musi zostać rozpoczęte pod nadzorem lekarza specjalizującego się w leczeniu zaburzeń zachowania u dzieci i (lub) młodzieży, a Medikinet CR rozpoczyna i nadzoruje lekarz specjalizujący się w leczeniu ADHD. O przepisaniu decyduje lekarz po ocenie.

Czy Medikinet jest refundowany?

Częściowo. Według wykazu leków refundowanych na 1 października 2026 refundowane są opakowania po 30 sztuk Medikinet 5, 10 i 20 mg oraz Medikinet CR 10, 20, 30 i 40 mg, z odpłatnością ryczałtową, wyłącznie w ADHD u dzieci powyżej 6. roku życia. Leczenie dorosłych nie mieści się w tym zakresie.

Powiązane artykuły

Powiązane leki

Źródła