Leki dermatologiczne - trądzik, AZS, łuszczyca 2026

Leki na choroby skóry: trądzik (izotretynoina, antybiotyki, Diane 35), AZS, łuszczyca, opryszczka, świerzb. Konsultacja online od 59 zł.

Najczęstsze choroby skóry - leki w PL

**Choroby skóry** dotyczą **30-40% populacji w jakimś momencie**. Najczęstsze + leki I rzutu:

| Choroba | I rzut farmakologiczny | Marka w PL | |---|---|---| | **Trądzik łagodny** | Miejscowo: adapalen (Differin), nadtlenek benzoylu, kwas azelainowy | **Skinoren**, Differin OTC, Aknemycin | | **Trądzik umiarkowany** | Miejscowo + doustny antybiotyk (doksycyklina) | **Doxycyclinum WZF** + Skinoren | | **Trądzik ciężki / blizny** | **Izotretynoina doustna** (Roaccutane analog) | **Izotek**, Roaccutane, Aknenormin | | **Trądzik hormonalny u kobiet** | **[[diane-35]]** (cyproteron + EE) lub **Yaz** (drospirenon + EE) | Diane 35, Yaz | | **AZS (atopowe zapalenie skóry)** | Emolienty + sterydy miejscowe + inhibitory kalcyneuryny | **Protopic** (tacrolimus), **Elidel** (pimekrolimus), Cetaphil emolienty | | **AZS ciężkie** | Biologiki - Dupilumab (Dupixent) | Dupixent (refundacja od 2023) | | **Łuszczyca** | Miejscowo: sterydy + witamina D (Daivobet), fototerapia, biologiki | Daivobet, Daivonex, Dovonex, Kyntheum (anty-IL17) | | **Opryszczka wargowa** | **Acyklowir** miejscowo (krem) | Heviran krem, Zovirax (OTC) | | **Opryszczka narządów płciowych** | **Acyklowir** doustny | Heviran 200/400 mg, Famvir, Valtrex | | **Półpasiec** | **Acyklowir/walacyklowir** doustny (w pierwszych 72 h!) | Heviran 800 mg, Valtrex | | **Grzybica skóry** | Miejscowo: klotrimazol, terbinafina | Canesten, Lamisil OTC | | **Grzybica paznokci** | Doustnie terbinafina | Lamisil 250 mg × 12 tyg. | | **Świerzb** | Permetryna 5% krem | Infectoscab, Scabin | | **Wszawica** | Permetryna 1% szampon | Hedrin OTC | | **Pokrzywka przewlekła** | Antyhistaminowe + (oporne) omalizumab | Bilaxten, Aerius, Xolair | | **Bielactwo (vitiligo)** | Sterydy miejscowe, fototerapia, tofacytinib (off-label) | Protopic, Daivonex |

**Najwyższy wolumen wyszukiwań w PL:**

  • **"leki na trądzik"** - 2,900/mc + długi ogon ("Izotek dawkowanie", "Roaccutane skutki uboczne")
  • **"trądzik hormonalny leczenie"** - 1,500/mc
  • **"opryszczka leczenie"** - 5,000/mc
  • **"łuszczyca leczenie"** - 3,000/mc
  • **"świerzb objawy"** - 1,500/mc

Trądzik - najczęstsza choroba skóry

**Trądzik (acne vulgaris)** dotyka **80-90% nastolatków** i **20-40% dorosłych** (zwłaszcza kobiet 25-45 lat - trądzik hormonalny).

**Klasyfikacja Plewig-Kligman:**

| Stopień | Objawy | Leczenie | |---|---|---| | **I - komedonowy** | Zaskórniki otwarte i zamknięte | Miejscowo: adapalen (Differin), kwas azelainowy (Skinoren), nadtlenek benzoylu | | **II - papulopustulozny łagodny** | Krostki, grudki | Miejscowo + doustny antybiotyk (doksycyklina) | | **III - umiarkowany** | Liczne krostki, blizny | Doustny antybiotyk 3-6 mies. + miejscowo | | **IV - ciężki / guzkowo-torbielowaty** | Cysty, blizny, hiperpigmentacje | **Izotretynoina doustna (Izotek/Roaccutane)** + dermatolog |

**Leczenie miejscowe (I rzut):**

  • | Lek | Substancja | Działanie | Cena |
  • |---|---|---|---|
  • | **Differin** | Adapalen 0.1% | Komedolityczny (zaskórniki) | 30-50 zł (OTC) |
  • | **Skinoren** | Kwas azelainowy 15-20% | Komedolityczny + przeciwbakteryjny | 35-60 zł (OTC) |
  • | **Effaclar Duo** | Salicylowy + LHA | Łagodne, OTC | 35-50 zł |
  • | **Aknemycin** | Erytromycyna miejscowo | Antybiotyk | Rp, 25-40 zł |
  • | **Duac, Acnatac** | Klindamycyna + nadtlenek benzoylu | Kombinacja | Rp, 50-80 zł |
  • | **Eryacne, Klindox** | Erytromycyna lub klindamycyna | Antybiotyk miejscowy | Rp, 20-40 zł |

**Doustne antybiotyki (II-III stopień)**:

  • **Doksycyklina** 100 mg 1×/d (rano) przez 3-6 mies. - **I rzut**
  • **Tetracyklina** 250-500 mg 2×/d (rzadziej)
  • **Limetyklina** (Tetralysal)
  • **Azytromycyna** (alternatywa przy ciąży, alergii)
  • Refundacja: brak

**Izotretynoina doustna ([[izotek]], Roaccutane)** - **najskuteczniejsza** w ciężkim trądziku:

  • **Dawka**: 0.5-1.0 mg/kg/d przez 4-6 mies. (skumulowana dawka 120-150 mg/kg)
  • **Skuteczność**: **80-90% remisji długoterminowej** po jednym kursie
  • **OSTRZEŻENIE FDA/EMA**: **bardzo teratogenny** - kobiety MUSZĄ stosować **2 metody antykoncepcji** + comiesięczny test ciążowy
  • **Skutki uboczne**: suchość skóry/warg, suche oczy, fotonadwrażliwość, wzrost cholesterolu/triglicerydów, łysienie (rzadko), **depresja** (kontrowersyjne - czarna ramka FDA)
  • **Monitorowanie**: AST, ALT, lipidogram co 1-3 mies.
  • **Wymaga konsultacji dermatologa stacjonarnie** - pierwsza recepta nie online
  • **Cena**: 80-150 zł/mc, brak refundacji

**Trądzik hormonalny u kobiet**:

  • **[[diane-35]]** (cyproteron 2 mg + EE 35 μg) - silne działanie anty-androgenowe, **najskuteczniejsza** w trądziku z hirsutyzmem
  • **Yaz** (drospirenon 3 mg + EE 20 μg) - lżejsza opcja, profil podobny
  • **Stosowanie**: 6-12 mies., potem ocena
  • **Połącz z miejscowym leczeniem** (Skinoren, Differin)
  • **Wada**: tabletki dwuskładnikowe = ryzyko zakrzepicy 2-5×, nie u palących > 35 r.ż.

**Co nie działa na trądzik:**

  • Wyciskanie wyprysków (blizny, infekcja!)
  • Kosmetyki "naturalne" same w sobie
  • Diety eliminacyjne bez podstaw (mit "mleko + cukier")
  • Witamina B5 w dużych dawkach (off-label, mało dowodów)

**Strategia długoterminowa:**

  • **Leczenie aktywne** 3-6 mies.
  • **Maintenance**: Differin / Skinoren miejscowo wieczorem
  • **Pielęgnacja**: łagodne mycie 2×/d, niekomedogenny krem, ochrona UV (SPF 30+ nie-tłusta)

AZS, łuszczyca, opryszczka

**AZS (Atopowe Zapalenie Skóry)** - przewlekłe, świądzące, nawracające zapalenie skóry, dotykające **10-20% dzieci** i **2-5% dorosłych** w PL.

**Leczenie wg stopnia ciężkości:**

| Stopień | Leczenie | |---|---| | **Łagodne** | **Emolienty codziennie** (Cetaphil, Lipikar, Atopiclair, Eucerin Atopi-Control) + sterydy miejscowe w zaostrzeniach | | **Umiarkowane** | Emolienty + sterydy + **inhibitory kalcyneuryny** (Protopic - tacrolimus, Elidel - pimekrolimus) | | **Ciężkie** | + **Dupilumab (Dupixent)** - biologic anty-IL-4/13, refundacja od 2023 dla ciężkich pacjentów |

  • *Sterydy miejscowe (Rp)**:
  • Słabe: hydrokortyzon 1% (Hydrocortisonum) - twarz, dzieci
  • Średnie: betametazon (Diprosone, Bedicort)
  • Silne: klobetazol (Dermovate) - krótko, max 1-2 tyg.
  • *Triggery do unikania w AZS:**
  • Stres
  • Suche powietrze (nawilżacz w sezonie grzewczym)
  • Mydła "zwykłe" (zamiast: syndety, dermokosmetyki)
  • Wełna, syntetyki
  • Pokarmy (rzadko - głównie u dzieci, testy alergiczne potwierdzą)

**ŁUSZCZYCA** dotyka **2-3% populacji**.

**Leczenie:**

| Stopień | Leczenie | |---|---| | **Łagodna < 10% powierzchni ciała** | Sterydy miejscowe + **analogi wit. D** (Daivonex - kalcypotriol), kombinacje (Daivobet) | | **Umiarkowana 10-20%** | Fototerapia UVB, retinoidy doustne (acitretin) | | **Ciężka > 20% lub łuszczycowe zapalenie stawów** | **Biologiki**: Kyntheum (brodalumab - anty-IL17), Cosentyx (sekukinumab), Stelara (ustekinumab), Skyrizi (risankizumab), Taltz, Humira (adalimumab - anty-TNF) | | **Łuszczycowe zapalenie stawów** | Methotrexate, ciclosporyna, biologiki |

**OPRYSZCZKA** (Herpes simplex - HSV-1, HSV-2):

| Typ | Leczenie | |---|---| | **Wargowa (HSV-1, "feverblisters")** | **Acyklowir krem** (Heviran, Zovirax) co 4 h × 5 dni - najlepiej w fazie wczucia/pieczenia (24 h przed pęcherzami!) | | **Narządów płciowych (HSV-2)** | **Acyklowir doustnie** 200 mg 5×/d × 5 dni lub 400 mg 3×/d. Walacyklowir 1 g 2×/d × 7-10 dni | | **Nawracająca (> 6 epizodów/rok)** | **Profilaktyka długoterminowa**: acyklowir 400 mg 2×/d lub walacyklowir 500 mg 1×/d przez 6-12 mies. | | **Półpasiec (Herpes zoster)** | **Acyklowir 800 mg 5×/d × 7 dni** LUB walacyklowir 1 g 3×/d × 7 dni - **w pierwszych 72 h** od wysypki! | | **Profilaktyka nawrotów u immunosupresyjnych** | Acyklowir przewlekle |

**Szczepienie przeciwko półpaścowi (Shingrix)** - zalecane dla > 50 r.ż., 90% skuteczność, dwie dawki. **Nie jest refundowane w PL** (~600-800 zł/dawkę), ale silnie zalecane.

**Świerzb (Sarcoptes scabiei)** - coraz częstszy w PL:

  • **Permetryna 5% krem** (Infectoscab, Scabin) - na całe ciało, zostawiać na 8-14 h, spłukać
  • **Powtórka po 7 dniach** (jajeczka)
  • **Cała rodzina razem** + dezynfekcja pościeli (gorące pranie, zamrożenie, plastikowe worki 7 dni)
  • **Świąd po leczeniu** może trwać 2-4 tyg. (alergia na martwe pasożyty) - antyhistaminik

Jak uzyskać receptę online na lek dermatologiczny

**Wiele leków OTC** + niektóre wymagają **recepty (Rp)**. Konsultacja **59 zł** na **ereceptaonline24.pl**.

**Co lekarz online wystawi:**

  • **Antybiotyki na trądzik**: doksycyklina, [[klacid]] (klarytromycyna) jako alternatywa
  • **Antybiotyki miejscowe**: Aknemycin (erytromycyna), Duac, Acnatac, Eryacne
  • **Sterydy miejscowe**: Hydrokortyzon, Diprosone, Bedicort (różne mocy)
  • **Inhibitory kalcyneuryny**: **Protopic** (tacrolimus 0.03-0.1%), **Elidel** (pimekrolimus) - AZS
  • **Analogi witaminy D**: Daivonex, Daivobet - łuszczyca
  • **[[diane-35]], Yaz** - trądzik hormonalny u kobiet
  • **Acyklowir** doustny: Heviran 200/400/800 mg - opryszczka, półpasiec
  • **Walacyklowir**: Valtrex
  • **Permetryna**: świerzb, wszawica
  • **Terbinafina doustna**: Lamisil - grzybica paznokci (po 4-6 tyg. Leczenia miejscowego)
  • **Antyhistaminowe Rp**: Hydroxyzinum (świąd, pokrzywka)

**Co lekarz online nie wystawi:**

  • **Izotretynoina (Izotek, Roaccutane)** - **pierwsza recepta wymaga konsultacji dermatologa stacjonarnie** (ze względu na monitoring + program antykoncepcji u kobiet). Kontynuacja może być online.
  • **Biologiki** (Dupixent, Kyntheum, Cosentyx) - wymaga dermatologa + program lekowy NFZ
  • **Methotrexate, ciclosporyna** - wymaga reumatologa / dermatologa stacjonarnie
  • **Podejrzenie czerniaka, raka skóry** - pilna konsultacja dermatologa + biopsja
  • **Pęcherzowe choroby skóry** (pemphigoid, pemphigus) - wymaga dermatologa specjalisty

**Konsultacja dermatologa stacjonarnie** zalecana przy:

  • Pierwsza recepta na izotretynoinę (Izotek/Roaccutane)
  • Nieskuteczność leczenia 1 rzutu po 3 mies.
  • Podejrzenie czerniaka (asymetria, brzegi, kolory, średnica > 6 mm, ewolucja - **ABCDE**)
  • Owrzodzenia skóry niegojące się > 4 tyg.
  • Pęcherze, łuszczenie się skóry uogólnione
  • Świąd uogólniony z gorączką

**Alternatywy OTC bez recepty:**

  • **Trądzik**: Differin 0.1% (adapalen), Skinoren (kwas azelainowy), Effaclar Duo, nadtlenek benzoylu 5%
  • **AZS**: Cetaphil, Lipikar, Atopiclair (emolienty)
  • **Opryszczka wargowa**: Heviran krem (acyklowir miejscowy)
  • **Świerzb pierwszy zakup**: Infectoscab krem (permetryna 5%)
  • **Grzybica skóry**: Canesten, Lamisil krem
  • **Wszawica**: Hedrin szampon
  • **Świąd**: Bilaxten, Aerius (antyhistaminowe OTC)

Leki w tej kategorii

Najczęściej zadawane pytania

Jakie leki na trądzik z recepty?
**Trądzik łagodny**: miejscowo **Differin (adapalen)** OTC + **Skinoren (kwas azelainowy)** OTC. **Umiarkowany**: dodaj doustny antybiotyk - **doksycyklina** 100 mg/d × 3-6 mies. **Hormonalny u kobiet**: **[[diane-35]]** lub **Yaz** + leczenie miejscowe. **Ciężki (blizny, cysty)**: **Izotretynoina (Izotek, Roaccutane)** - najskuteczniejsza, 80-90% remisji, ale wymaga **dermatologa stacjonarnie** + monitoring + 2 metody antykoncepcji u kobiet (silnie teratogenna!).
Czy mogę dostać Izotek (Roaccutane) online?
**Pierwsza recepta - NIE**, wymaga **dermatologa stacjonarnie**. Przed leczeniem: badania (ALT, AST, lipidogram, beta-HCG u kobiet), program antykoncepcji (2 metody u kobiet), monitoring co 1-3 mies. **Kontynuacja** ustalonego leczenia - możliwa online u stałego pacjenta. **Skuteczność**: **80-90% remisji długoterminowej** po jednym kursie (120-150 mg/kg skumulowane). **Cena**: 80-150 zł/mc.
Co na opryszczkę wargową?
**I rzut**: **Acyklowir krem** (Heviran krem, Zovirax) - OTC, **co 4 h × 5 dni**. **Klucz**: nakładać w fazie pieczenia/wczucia (24 h przed pęcherzami) - wtedy skraca chorobę o 2 dni. **Ciężka, nawracająca**: **Heviran 400 mg doustnie** 5×/d × 5 dni. **Profilaktyka nawrotów** (> 6 epizodów/rok): acyklowir 400 mg 2×/d przez 6-12 mies. **Wyzwalacze**: stres, słońce, gorączka, miesiączka - unikaj, używaj SPF na wargi.
Półpasiec - leczenie?
**KLUCZOWE: zacznij leczenie w pierwszych 72 godzinach** od wysypki - później dramatycznie spada skuteczność! **I rzut**: **Acyklowir 800 mg 5×/d × 7 dni** LUB **Walacyklowir (Valtrex) 1 g 3×/d × 7 dni** (wygodniejszy, 3 zamiast 5 razy). **+ NLPZ na ból nerwowy**. **+ Gabapentyna/pregabalina** przy silnym bólu neuropatycznym. **Powikłanie najgroźniejsze**: **neuralgia popółpaścowa (PHN)** - przewlekły ból > 3 mies. **Profilaktyka**: szczepionka **Shingrix** > 50 r.ż. - 90% skuteczna.
AZS u dziecka - co stosować?
**Codziennie emolienty** (Cetaphil, Lipikar Baume AP+, Atopiclair) - podstawa. **W zaostrzeniach**: **hydrokortyzon 1%** (najsłabszy, dla twarzy/dzieci) - krótko, max 7-10 dni. **Inhibitory kalcyneuryny**: **Elidel (pimekrolimus)** od 3 mies., **Protopic (tacrolimus 0.03%)** od 2 lat - bezpieczne długoterminowo, nie powodują atrofii skóry jak sterydy. **Ciężkie AZS** > 6 r.ż.: **Dupixent (dupilumab)** - biologic, refundacja w PL. Wykluczyć alergię pokarmową (testy IgE) - głównie u dzieci.
Łuszczyca - leczenie wg ciężkości?
**Łagodna**: sterydy miejscowe + **analogi witaminy D** (Daivonex, Daivobet - kombinacja). **Umiarkowana**: fototerapia **UVB** (gabinet dermatologiczny) lub doustne retinoidy (acitretin). **Ciężka**: **biologiki** - Kyntheum (anty-IL17), Cosentyx, Skyrizi, Humira (anty-TNF). **Refundacja** dla biologików w **programie lekowym NFZ** dla pacjentów z PASI > 18 lub łuszczycowym zapaleniem stawów. **Konsultacja dermatologa specjalisty** wymagana.
Świerzb - jak leczyć?
**Permetryna 5% krem** (Infectoscab, Scabin) - OTC. **Aplikacja**: na całe ciało (od szyi w dół, u dzieci też głowa), zostawić **8-14 h** (na noc), spłukać. **Powtórka po 7 dniach** (zabija jajeczka). **CAŁA RODZINA RAZEM** - leczyć wszystkich domowników jednocześnie. **Dezynfekcja**: pościel, ubrania w **60°C+** lub zamrożenie 72 h lub plastikowy worek 7 dni. **Świąd po leczeniu**: trwa 2-4 tyg. (alergia na martwe pasożyty) - antyhistaminik (Bilaxten).
Diane 35 a trądzik - kiedy stosować?
**[[diane-35]]** (cyproteron 2 mg + EE 35 μg) - najskuteczniejsza w **trądziku hormonalnym u kobiet** + hirsutyzm + PCOS. **Działanie anty-androgenowe** + antykoncepcja. **Stosowanie**: 3-6 mies. Dla efektów na trądzik, maksymalnie 12 mies. **Po ustąpieniu**: zmień na zwykłą antykoncepcję (Yasmin, Mercilon). **Ryzyko**: zakrzepica 4× wyższa niż w innych pigułkach (najwyższe wśród antykoncepcji), Przeciwwskazana u palących > 35 r.ż., migrena z aurą, otyłość BMI > 30, trombofilia.
Czy mogę kupić sterydy miejscowe online?
Tak. Większość sterydów miejscowych wymaga **recepty (Rp)** w PL. **OTC**: tylko **hydrokortyzon 1%** w niektórych preparatach. **Rp**: betametazon (Diprosone, Bedicort), klobetazol (Dermovate), mometazon (Elocom). Lekarz online dobierze odpowiednią moc + lokalizację (twarz = słaby, zgięcia = średni, dłonie/stopy = silny). **Czas stosowania**: krótko (1-2 tyg.), unikać dłuższych - zanik skóry, rozstępy, hiperpigmentacje.
Grzybica paznokci - leczenie?
**Miejscowe** (krem, lakier - Loceryl, Penlac, Cyclopirox): słabo skuteczne, **3-12 mies.** stosowania, dla łagodnych przypadków. **Doustne (najskuteczniejsze)**: **Terbinafina (Lamisil) 250 mg 1×/d × 6-12 tyg.** Skuteczność 70-90% wyleczeń trwałych. **Itrakonazol (Sporanox)**: pulsacyjnie. **Wymaga monitorowania** ALT/AST (hepatotoksyczność). **Cena**: 100-200 zł/mc terbinafiny. **Wzrost paznokcia stopy 12-18 mies.** - efekt klinicznie widoczny po 6+ mies.
Czerniak - kiedy podejrzewać?
**Zasada ABCDE**: **A**symetria, **B**rzegi nieregularne, **C**olor (różne kolory), **D**iameter > 6 mm, **E**volution (zmiana w czasie). Nowy znamion u dorosłego, szczególnie > 30 r.ż., powinien być oceniony przez dermatologa. **Czerniak** jest najgroźniejszym rakiem skóry - wczesne wykrycie = 95% przeżyć 5-letnich, późne < 25%. **Nie czekaj** - konsultacja stacjonarna + ewentualna biopsja. **Online nie wystawimy** żadnej diagnozy onkologicznej.
Co na pokrzywkę przewlekłą?
**I rzut**: **Antyhistaminowy II generacji** codziennie (NIE doraźnie) - **[[zyrtec]]**, Aerius, Bilaxten. **Brak poprawy po 2-4 tyg.**: **podwoj/poczwórnienie dawki** (off-label, bezpieczne - 4× standardowa dawka). **III rzut**: dodaj **montelukast 10 mg wieczorem**, **hydroksyzyna** wieczorem (Hydroxyzinum). **Oporna**: **Omalizumab (Xolair)** - biologic anty-IgE, 150-300 mg s.c. co 4 tyg. Pokrzywka przewlekła (> 6 tyg., codziennie) wymaga konsultacji **alergologa** - wykluczenie autoimmunologii, infekcji, chorób tarczycy.