Leki dermatologiczne - trądzik, AZS, łuszczyca 2026
Leki na choroby skóry: trądzik (izotretynoina, antybiotyki, Diane 35), AZS, łuszczyca, opryszczka, świerzb. Konsultacja online od 59 zł.
Najczęstsze choroby skóry - leki w PL
Choroby skóry dotyczą 30-40% populacji w jakimś momencie. Najczęstsze + leki I rzutu:
| Choroba | I rzut farmakologiczny | Marka w PL | |---|---|---| | Trądzik łagodny | Miejscowo: adapalen (Differin), nadtlenek benzoylu, kwas azelainowy | Skinoren, Differin OTC, Aknemycin | | Trądzik umiarkowany | Miejscowo + doustny antybiotyk (doksycyklina) | Doxycyclinum WZF + Skinoren | | Trądzik ciężki / blizny | Izotretynoina doustna (Roaccutane analog) | Izotek, Roaccutane, Aknenormin | | Trądzik hormonalny u kobiet | diane 35 (cyproteron + EE) lub Yaz (drospirenon + EE) | Diane 35, Yaz | | AZS (atopowe zapalenie skóry) | Emolienty + sterydy miejscowe + inhibitory kalcyneuryny | Protopic (tacrolimus), Elidel (pimekrolimus), Cetaphil emolienty | | AZS ciężkie | Biologiki - Dupilumab (Dupixent) | Dupixent (refundacja od 2023) | | Łuszczyca | Miejscowo: sterydy + witamina D (Daivobet), fototerapia, biologiki | Daivobet, Daivonex, Dovonex, Kyntheum (anty-IL17) | | Opryszczka wargowa | Acyklowir miejscowo (krem) | Heviran krem, Zovirax (OTC) | | Opryszczka narządów płciowych | Acyklowir doustny | Heviran 200/400 mg, Famvir, Valtrex | | Półpasiec | Acyklowir/walacyklowir doustny (w pierwszych 72 h!) | Heviran 800 mg, Valtrex | | Grzybica skóry | Miejscowo: klotrimazol, terbinafina | Canesten, Lamisil OTC | | Grzybica paznokci | Doustnie terbinafina | Lamisil 250 mg × 12 tyg. | | Świerzb | Permetryna 5% krem | Infectoscab, Scabin | | Wszawica | Permetryna 1% szampon | Hedrin OTC | | Pokrzywka przewlekła | Antyhistaminowe + (oporne) omalizumab | Bilaxten, Aerius, Xolair | | Bielactwo (vitiligo) | Sterydy miejscowe, fototerapia, tofacytinib (off-label) | Protopic, Daivonex |
Najwyższy wolumen wyszukiwań w PL:
- "leki na trądzik" - 2,900/mc + długi ogon ("Izotek dawkowanie", "Roaccutane skutki uboczne")
- "trądzik hormonalny leczenie" - 1,500/mc
- "opryszczka leczenie" - 5,000/mc
- "łuszczyca leczenie" - 3,000/mc
- "świerzb objawy" - 1,500/mc
Trądzik - najczęstsza choroba skóry
Trądzik (acne vulgaris) dotyka 80-90% nastolatków i 20-40% dorosłych (zwłaszcza kobiet 25-45 lat - trądzik hormonalny).
Klasyfikacja Plewig-Kligman:
| Stopień | Objawy | Leczenie | |---|---|---| | I - komedonowy | Zaskórniki otwarte i zamknięte | Miejscowo: adapalen (Differin), kwas azelainowy (Skinoren), nadtlenek benzoylu | | II - papulopustulozny łagodny | Krostki, grudki | Miejscowo + doustny antybiotyk (doksycyklina) | | III - umiarkowany | Liczne krostki, blizny | Doustny antybiotyk 3-6 mies. + miejscowo | | IV - ciężki / guzkowo-torbielowaty | Cysty, blizny, hiperpigmentacje | Izotretynoina doustna (Izotek/Roaccutane) + dermatolog |
Leczenie miejscowe (I rzut):
- | Lek | Substancja | Działanie | Cena |
- |---|---|---|---|
- | Differin | Adapalen 0.1% | Komedolityczny (zaskórniki) | 30-50 zł (OTC) |
- | Skinoren | Kwas azelainowy 15-20% | Komedolityczny + przeciwbakteryjny | 35-60 zł (OTC) |
- | Effaclar Duo | Salicylowy + LHA | Łagodne, OTC | 35-50 zł |
- | Aknemycin | Erytromycyna miejscowo | Antybiotyk | Rp, 25-40 zł |
- | Duac, Acnatac | Klindamycyna + nadtlenek benzoylu | Kombinacja | Rp, 50-80 zł |
- | Eryacne, Klindox | Erytromycyna lub klindamycyna | Antybiotyk miejscowy | Rp, 20-40 zł |
Doustne antybiotyki (II-III stopień):
- Doksycyklina 100 mg 1×/d (rano) przez 3-6 mies. - I rzut
- Tetracyklina 250-500 mg 2×/d (rzadziej)
- Limetyklina (Tetralysal)
- Azytromycyna (alternatywa przy ciąży, alergii)
- Refundacja: brak
Izotretynoina doustna (izotek, Roaccutane) - najskuteczniejsza w ciężkim trądziku:
- Dawka: 0.5-1.0 mg/kg/d przez 4-6 mies. (skumulowana dawka 120-150 mg/kg)
- Skuteczność: 80-90% remisji długoterminowej po jednym kursie
- OSTRZEŻENIE FDA/EMA: bardzo teratogenny - kobiety MUSZĄ stosować 2 metody antykoncepcji + comiesięczny test ciążowy
- Skutki uboczne: suchość skóry/warg, suche oczy, fotonadwrażliwość, wzrost cholesterolu/triglicerydów, łysienie (rzadko), depresja (kontrowersyjne - czarna ramka FDA)
- Monitorowanie: AST, ALT, lipidogram co 1-3 mies.
- Wymaga konsultacji dermatologa stacjonarnie - pierwsza recepta nie online
- Cena: 80-150 zł/mc, brak refundacji
Trądzik hormonalny u kobiet:
- diane 35 (cyproteron 2 mg + EE 35 μg) - silne działanie anty-androgenowe, najskuteczniejsza w trądziku z hirsutyzmem
- Yaz (drospirenon 3 mg + EE 20 μg) - lżejsza opcja, profil podobny
- Stosowanie: 6-12 mies., potem ocena
- Połącz z miejscowym leczeniem (Skinoren, Differin)
- Wada: tabletki dwuskładnikowe = ryzyko zakrzepicy 2-5×, nie u palących > 35 r.ż.
Co nie działa na trądzik:
- Wyciskanie wyprysków (blizny, infekcja!)
- Kosmetyki "naturalne" same w sobie
- Diety eliminacyjne bez podstaw (mit "mleko + cukier")
- Witamina B5 w dużych dawkach (off-label, mało dowodów)
Strategia długoterminowa:
- Leczenie aktywne 3-6 mies.
- Maintenance: Differin / Skinoren miejscowo wieczorem
- Pielęgnacja: łagodne mycie 2×/d, niekomedogenny krem, ochrona UV (SPF 30+ nie-tłusta)
AZS, łuszczyca, opryszczka
AZS (Atopowe Zapalenie Skóry) - przewlekłe, świądzące, nawracające zapalenie skóry, dotykające 10-20% dzieci i 2-5% dorosłych w PL.
Leczenie wg stopnia ciężkości:
| Stopień | Leczenie | |---|---| | Łagodne | Emolienty codziennie (Cetaphil, Lipikar, Atopiclair, Eucerin Atopi-Control) + sterydy miejscowe w zaostrzeniach | | Umiarkowane | Emolienty + sterydy + inhibitory kalcyneuryny (Protopic - tacrolimus, Elidel - pimekrolimus) | | Ciężkie | + Dupilumab (Dupixent) - biologic anty-IL-4/13, refundacja od 2023 dla ciężkich pacjentów |
- Sterydy miejscowe (Rp)*:
- Słabe: hydrokortyzon 1% (Hydrocortisonum) - twarz, dzieci
- Średnie: betametazon (Diprosone, Bedicort)
- Silne: klobetazol (Dermovate) - krótko, max 1-2 tyg.
- Triggery do unikania w AZS:*
- Stres
- Suche powietrze (nawilżacz w sezonie grzewczym)
- Mydła "zwykłe" (zamiast: syndety, dermokosmetyki)
- Wełna, syntetyki
- Pokarmy (rzadko - głównie u dzieci, testy alergiczne potwierdzą)
ŁUSZCZYCA dotyka 2-3% populacji.
Leczenie:
| Stopień | Leczenie | |---|---| | Łagodna < 10% powierzchni ciała | Sterydy miejscowe + analogi wit. D (Daivonex - kalcypotriol), kombinacje (Daivobet) | | Umiarkowana 10-20% | Fototerapia UVB, retinoidy doustne (acitretin) | | Ciężka > 20% lub łuszczycowe zapalenie stawów | Biologiki: Kyntheum (brodalumab - anty-IL17), Cosentyx (sekukinumab), Stelara (ustekinumab), Skyrizi (risankizumab), Taltz, Humira (adalimumab - anty-TNF) | | Łuszczycowe zapalenie stawów | Methotrexate, ciclosporyna, biologiki |
OPRYSZCZKA (Herpes simplex - HSV-1, HSV-2):
| Typ | Leczenie | |---|---| | Wargowa (HSV-1, "feverblisters") | Acyklowir krem (Heviran, Zovirax) co 4 h × 5 dni - najlepiej w fazie wczucia/pieczenia (24 h przed pęcherzami!) | | Narządów płciowych (HSV-2) | Acyklowir doustnie 200 mg 5×/d × 5 dni lub 400 mg 3×/d. Walacyklowir 1 g 2×/d × 7-10 dni | | Nawracająca (> 6 epizodów/rok) | Profilaktyka długoterminowa: acyklowir 400 mg 2×/d lub walacyklowir 500 mg 1×/d przez 6-12 mies. | | Półpasiec (Herpes zoster) | Acyklowir 800 mg 5×/d × 7 dni LUB walacyklowir 1 g 3×/d × 7 dni - w pierwszych 72 h od wysypki! | | Profilaktyka nawrotów u immunosupresyjnych | Acyklowir przewlekle |
Szczepienie przeciwko półpaścowi (Shingrix) - zalecane dla > 50 r.ż., 90% skuteczność, dwie dawki. Nie jest refundowane w PL (~600-800 zł/dawkę), ale silnie zalecane.
Świerzb (Sarcoptes scabiei) - coraz częstszy w PL:
- Permetryna 5% krem (Infectoscab, Scabin) - na całe ciało, zostawiać na 8-14 h, spłukać
- Powtórka po 7 dniach (jajeczka)
- Cała rodzina razem + dezynfekcja pościeli (gorące pranie, zamrożenie, plastikowe worki 7 dni)
- Świąd po leczeniu może trwać 2-4 tyg. (alergia na martwe pasożyty) - antyhistaminik
Jak uzyskać receptę online na lek dermatologiczny
Wiele leków OTC + niektóre wymagają recepty (Rp). Konsultacja 59 zł na ereceptaonline24.pl.
Co lekarz online wystawi:
- Antybiotyki na trądzik: doksycyklina, klacid (klarytromycyna) jako alternatywa
- Antybiotyki miejscowe: Aknemycin (erytromycyna), Duac, Acnatac, Eryacne
- Sterydy miejscowe: Hydrokortyzon, Diprosone, Bedicort (różne mocy)
- Inhibitory kalcyneuryny: Protopic (tacrolimus 0.03-0.1%), Elidel (pimekrolimus) - AZS
- Analogi witaminy D: Daivonex, Daivobet - łuszczyca
- diane 35, Yaz - trądzik hormonalny u kobiet
- Acyklowir doustny: Heviran 200/400/800 mg - opryszczka, półpasiec
- Walacyklowir: Valtrex
- Permetryna: świerzb, wszawica
- Terbinafina doustna: Lamisil - grzybica paznokci (po 4-6 tyg. Leczenia miejscowego)
- Antyhistaminowe Rp: Hydroxyzinum (świąd, pokrzywka)
Co lekarz online nie wystawi:
- Izotretynoina (Izotek, Roaccutane) - pierwsza recepta wymaga konsultacji dermatologa stacjonarnie (ze względu na monitoring + program antykoncepcji u kobiet). Kontynuacja może być online.
- Biologiki (Dupixent, Kyntheum, Cosentyx) - wymaga dermatologa + program lekowy NFZ
- Methotrexate, ciclosporyna - wymaga reumatologa / dermatologa stacjonarnie
- Podejrzenie czerniaka, raka skóry - pilna konsultacja dermatologa + biopsja
- Pęcherzowe choroby skóry (pemphigoid, pemphigus) - wymaga dermatologa specjalisty
Konsultacja dermatologa stacjonarnie zalecana przy:
- Pierwsza recepta na izotretynoinę (Izotek/Roaccutane)
- Nieskuteczność leczenia 1 rzutu po 3 mies.
- Podejrzenie czerniaka (asymetria, brzegi, kolory, średnica > 6 mm, ewolucja - ABCDE)
- Owrzodzenia skóry niegojące się > 4 tyg.
- Pęcherze, łuszczenie się skóry uogólnione
- Świąd uogólniony z gorączką
Alternatywy OTC bez recepty:
- Trądzik: Differin 0.1% (adapalen), Skinoren (kwas azelainowy), Effaclar Duo, nadtlenek benzoylu 5%
- AZS: Cetaphil, Lipikar, Atopiclair (emolienty)
- Opryszczka wargowa: Heviran krem (acyklowir miejscowy)
- Świerzb pierwszy zakup: Infectoscab krem (permetryna 5%)
- Grzybica skóry: Canesten, Lamisil krem
- Wszawica: Hedrin szampon
- Świąd: Bilaxten, Aerius (antyhistaminowe OTC)