Theospirex (teofilina) - dawkowanie, skutki uboczne, interakcje i cena

Theospirex to lek zawierający teofilinę (Theophyllinum) - pochodną ksantyny należącą do leków rozszerzających oskrzela (kod ATC R03DA04). Stosowany jest w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP) oraz w astmie oskrzelowej, zwykle jako lek dodatkowy (drugiego rzutu), gdy leki wziewne nie zapewniają pełnej kontroli objawów. Teofilina rozkurcza mięśnie gładkie oskrzeli, zmniejsza duszność i poprawia drożność dróg oddechowych. Lek wydawany jest wyłącznie na receptę (Rp), a postacie dożylne mają kategorię Lz (lecznictwo zamknięte - szpital). Teofilina ma wąski indeks terapeutyczny i wymaga ostrożnego dawkowania oraz często monitorowania stężenia we krwi. Theospirex bywa stosowany razem z lekami wziewnymi, takimi jak ventolin (salbutamol). W infekcjach dróg oddechowych z gęstą wydzieliną lekarz może dodatkowo zalecić lek wykrztuśny, np. erdomed.

Substancja czynna: Teofilina (Theophyllinum), INN: Theophyllinum
Grupa / ATC: Pochodna ksantyny - lek rozszerzający oskrzela; kod ATC R03DA04
Postać: Syrop oraz roztwór do infuzji / roztwór do wstrzykiwań i infuzji (postać szpitalna)
Dawki / moce: 200 mg, 300 mg, 150 mg (doustne) oraz 1,2 mg/ml i 20 mg/ml (roztwory do infuzji)
Wielkości opakowań (RPL): 1 butelka 150 ml, 100 kaps., 20 kaps., 30 kaps., 1 butelka 250 ml, 1 worek 250 ml
Kategoria wydawania: Rp / Lz - na receptę; postacie dożylne wyłącznie w lecznictwie zamkniętym (szpital)
Refundacja: Tak - teofilina jest lekiem refundowanym w Polsce (poziom odpłatności zależny od wskazania i wykazu refundacyjnego)
Producent: Sandoz / Lek Pharmaceuticals; teofilina dostępna także u innych producentów
Sposób podania: Doustnie (syrop/kapsułki) lub dożylnie w infuzji (warunki szpitalne)
Działanie: Rozkurcza mięśnie gładkie oskrzeli, zmniejsza duszność, poprawia drożność dróg oddechowych

Zamów e-receptę

Jak uzyskać receptę na Theospirex online?

Receptę na Theospirex można uzyskać przez e-konsultację (59,00 zł) - kod e-recepty trafia na e-mail zwykle w 15 minut, 24/7:

Wypełnij formularz medyczny - wskaż Theospirex jako potrzebny lek i opisz dotychczasowe leczenie lub objawy.
Opłać e-konsultację (59,00 zł) - BLIK lub kartą płatniczą.
Lekarz (PWZ 3211301) weryfikuje wywiad medyczny - o wystawieniu recepty zawsze decyduje lekarz.
Odbierz 4-cyfrowy kod PIN e-recepty e-mailem, zwykle w 15 minut.
Zrealizuj e-receptę w dowolnej aptece w Polsce - podaj kod PIN i PESEL (albo pokaż receptę w aplikacji mojeIKP).

Jeśli lekarz uzna, że lek nie jest dla Ciebie bezpieczny, nie wystawi recepty - opłata za konsultację jest wtedy zwracana w całości.

Co to jest Theospirex i jak działa

Theospirex to lek, którego substancją czynną jest teofilina (Theophyllinum) - naturalnie występujący alkaloid z grupy metyloksantyn, chemicznie spokrewniony z kofeiną. Należy do leków rozszerzających oskrzela o kodzie ATC R03DA04.

Mechanizm działania teofiliny jest złożony i obejmuje kilka procesów:

1. Nieselektywne hamowanie fosfodiesteraz (PDE) - prowadzi do wzrostu wewnątrzkomórkowego stężenia cAMP, co powoduje rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli i poszerzenie dróg oddechowych. 2. Antagonizm wobec receptorów adenozynowych - adenozyna kurczy oskrzela, więc jej blokada działa rozszerzająco. 3. Działanie przeciwzapalne - w małych dawkach teofilina aktywuje deacetylazę histonów (HDAC), co osłabia reakcję zapalną w drogach oddechowych. 4. Pobudzenie ośrodka oddechowego i poprawa pracy przepony.

Efektem klinicznym jest zmniejszenie duszności, poprawa drożności oskrzeli i lepsza tolerancja wysiłku u pacjentów z chorobami obturacyjnymi płuc.

Bardzo ważna cecha teofiliny to wąski indeks terapeutyczny - różnica między dawką skuteczną a toksyczną jest mała. Docelowe stężenie terapeutyczne we krwi wynosi zwykle 8-20 µg/ml (mikrogramów na mililitr); powyżej tej granicy szybko rośnie ryzyko działań niepożądanych. Dlatego dawkowanie musi być indywidualne, a w wielu sytuacjach (zmiana dawki, objawy nietolerancji, choroby wątroby) lekarz zleca oznaczenie stężenia teofiliny we krwi (TDM - terapeutyczne monitorowanie leku).

Wskazania - kiedy stosuje się Theospirex

Theospirex (teofilina) stosuje się przede wszystkim w przewlekłych chorobach obturacyjnych dróg oddechowych, gdzie potrzebne jest rozszerzenie oskrzeli. Zgodnie z ChPL/SmPC głównymi wskazaniami są:

| Wskazanie | Rola teofiliny | |---|---| | Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) | Leczenie podtrzymujące, dodane do leków wziewnych | | Astma oskrzelowa | Lek dodatkowy (II-III rzut), gdy wziewne GKS + LABA nie wystarczają | | Stany skurczowe oskrzeli o innym podłożu | Łagodzenie duszności i obturacji | | Zaostrzenia obturacji (postać dożylna, szpital) | Wspomaganie leczenia w warunkach lecznictwa zamkniętego |

Pozycja teofiliny we współczesnych wytycznych (GINA dla astmy, GOLD dla POChP) jest dziś drugorzędna - preferowane są wziewne leki rozszerzające oskrzela (beta2-mimetyki jak ventolin, leki przeciwcholinergiczne) i wziewne glikokortykosteroidy, ponieważ mają lepszy profil bezpieczeństwa. Teofilinę dodaje się, gdy mimo leczenia wziewnego objawy nie są dobrze kontrolowane.

Decyzję o włączeniu teofiliny zawsze podejmuje lekarz, oceniając korzyści wobec ryzyka działań niepożądanych i interakcji.

Dawkowanie Theospirex

Dawkowanie teofiliny jest ściśle indywidualne i zależy od masy ciała, wieku, chorób towarzyszących, palenia papierosów i przyjmowanych leków. Poniższe wartości są orientacyjne - obowiązuje dawkowanie ustalone przez lekarza i zapisane w ChPL danego preparatu.

| Grupa | Orientacyjna dawka doustna | |---|---| | Dorośli (postać o przedłużonym uwalnianiu) | zwykle 200-300 mg co 12 godzin; dawka dobowa często ok. 10 mg/kg mc. | | Dawka podtrzymująca dobowa | indywidualnie, zwykle nie więcej niż 900 mg/dobę u dorosłych | | Osoby starsze, choroby wątroby/serca | dawki zmniejszone, ostrożne miareczkowanie | | Postać dożylna (Lz, szpital) | dawka nasycająca i wlew ciągły obliczane na masę ciała - wyłącznie pod nadzorem |

Zasady praktyczne: - Dawkę zwiększa się stopniowo (miareczkowanie), aby ograniczyć działania niepożądane. - Postacie o przedłużonym uwalnianiu przyjmuje się o stałych porach; nie należy ich kruszyć ani żuć (jeśli ChPL tak wskazuje). - Stężenie terapeutyczne we krwi (8-20 µg/ml) bywa kontrolowane przy zmianie dawki lub objawach przedawkowania. - Palenie tytoniu przyspiesza metabolizm teofiliny - palacze mogą wymagać wyższych dawek; po rzuceniu palenia dawkę zwykle trzeba zmniejszyć.

Przedawkowanie objawia się m.in. nudnościami, wymiotami, drżeniem, kołataniem serca, niepokojem, a w ciężkich przypadkach drgawkami i zaburzeniami rytmu serca - wymaga pilnej pomocy medycznej.

Skutki uboczne Theospirex

Działania niepożądane teofiliny zależą w dużej mierze od stężenia leku we krwi - nasilają się przy wartościach powyżej zakresu terapeutycznego. Ze względu na wąski indeks terapeutyczny objawy nietolerancji mogą pojawić się nawet przy niewielkim przekroczeniu dawki.

Częste działania niepożądane:*
nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, zgaga (teofilina rozkurcza zwieracz przełyku);
ból głowy, niepokój, drażliwość, bezsenność;
przyspieszenie czynności serca (tachykardia), kołatanie serca;
drżenie rąk.

Działania niepożądane przy wyższych stężeniach / przedawkowaniu:*
zaburzenia rytmu serca (arytmie);
znaczny niepokój, pobudzenie;
drgawki (objaw poważnego zatrucia, mogą wystąpić bez objawów wcześniejszych);
zaburzenia elektrolitowe, w tym hipokaliemia (spadek potasu);
hiperglikemia.

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem: uporczywe wymioty, kołatanie/niemiarowa praca serca, silny niepokój, drżenie nasilające się, drgawki. Takie objawy mogą wskazywać na toksyczne stężenie teofiliny i wymagają natychmiastowej oceny medycznej.

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ulotka dołączona do opakowania (ChPL). O każdym niepokojącym objawie należy poinformować lekarza lub farmaceutę.

Przeciwwskazania i ostrzeżenia

Przeciwwskazania do stosowania teofiliny (Theospirex):*
nadwrażliwość na teofilinę lub inne metyloksantyny;
świeży zawał serca;
ciężkie zaburzenia rytmu serca (tachyarytmie);
niektóre postacie padaczki źle kontrolowanej (ryzyko drgawek).

Szczególna ostrożność (stosować pod ścisłą kontrolą lekarza) u pacjentów z:*
chorobą niedokrwienną serca, niewydolnością serca, nadciśnieniem;
chorobami wątroby (wolniejszy metabolizm - ryzyko kumulacji);
nadczynnością tarczycy;
chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy;
gorączką (przyspiesza metabolizm i zmienia stężenie leku);
u osób starszych oraz u dzieci (większa wrażliwość na działania niepożądane).

Ważne interakcje - teofilina jest metabolizowana przez wątrobowy cytochrom P450 (głównie CYP1A2), dlatego wiele leków zmienia jej stężenie: - Zwiększają stężenie teofiliny (ryzyko zatrucia): cyprofloksacyna i inne fluorochinolony, makrolidy (np. erytromycyna, klarytromycyna), fluwoksamina, cymetydyna, allopurynol, niektóre leki przeciwgrzybicze, doustna antykoncepcja. - Zmniejszają stężenie teofiliny (ryzyko nieskuteczności): ryfampicyna, leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina, fenobarbital), dziurawiec, palenie tytoniu.

Ciąża i karmienie piersią: teofilinę stosuje się tylko, gdy jest to wyraźnie konieczne i po ocenie korzyści/ryzyka przez lekarza; przenika do mleka i może powodować pobudzenie u niemowlęcia.

Przed rozpoczęciem leczenia poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i chorobach przewlekłych.

Theospirex a alkohol

Podczas stosowania Theospirex (teofiliny) nie zaleca się spożywania alkoholu. Choć teofilina i etanol nie tworzą gwałtownej reakcji typu disulfiramowego, ich łączenie jest niekorzystne z kilku powodów:

1. Wspólne obciążenie wątroby - alkohol i teofilina są metabolizowane w wątrobie. Spożycie alkoholu (zwłaszcza dużych ilości lub przewlekłe picie) może zaburzać metabolizm teofiliny i wpływać na jej stężenie we krwi, a przy wąskim indeksie terapeutycznym nawet niewielkie zmiany mają znaczenie. 2. Nasilenie działań niepożądanych - alkohol może potęgować takie objawy jak kołatanie serca, niepokój, drżenie, nudności i bóle głowy, które same w sobie są typowe dla teofiliny. 3. Podrażnienie przewodu pokarmowego - zarówno alkohol, jak i teofilina mogą drażnić żołądek i nasilać refluks oraz zgagę. 4. Wpływ na sen - teofilina działa pobudzająco; alkohol pogarsza jakość snu, co u pacjentów z chorobami płuc jest dodatkowo niekorzystne.

Praktyczna rekomendacja: w trakcie leczenia teofiliną najlepiej unikać alkoholu lub ograniczyć go do minimum. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą - szczególnie jeśli masz chorobę wątroby, serca lub przyjmujesz inne leki.

Cena Theospirex i refundacja

Cena Theospirex zależy od postaci, dawki i wielkości opakowania:

Postacie doustne (syrop, kapsułki) - orientacyjnie ok. 10-30 zł za opakowanie w aptece, w zależności od mocy (np. 150 mg, 200 mg, 300 mg) i liczby kapsułek (20, 30 lub 100 kaps.) bądź objętości syropu (butelka 150 ml lub 250 ml).
Roztwory do infuzji / do wstrzykiwań i infuzji (1,2 mg/ml, 20 mg/ml; worek 250 ml) - to postacie szpitalne o kategorii Lz (lecznictwo zamknięte), niedostępne do samodzielnego zakupu w aptece otwartej; ich koszt ponosi szpital.

Refundacja: teofilina jest substancją refundowaną w Polsce w ramach leczenia chorób obturacyjnych dróg oddechowych. Konkretny poziom odpłatności (np. ryczałt, 30%, 50%) oraz to, które dokładnie opakowania są objęte refundacją, określa aktualny obwieszczenie/wykaz leków refundowanych Ministra Zdrowia i może się zmieniać. Refundacja przysługuje, gdy lek został przepisany w refundowanym wskazaniu i odpowiednio oznaczony na e-recepcie.

Wskazówka: dokładną, aktualną cenę i poziom dopłaty najlepiej sprawdzić bezpośrednio w aptece lub w wyszukiwarce leków refundowanych - różni się ona między poszczególnymi preparatami teofiliny i wielkościami opakowań.

Zamienniki Theospirex

Theospirex zawiera teofilinę, która w Polsce występuje również pod innymi nazwami handlowymi (preparaty o tej samej substancji czynnej, choć mogą różnić się postacią, dawką i czasem uwalniania). Zamiana jednego preparatu teofiliny na inny wymaga konsultacji z lekarzem - ze względu na wąski indeks terapeutyczny i różnice w uwalnianiu nie należy zmieniać preparatu samodzielnie.

Alternatywy terapeutyczne (inne mechanizmy, te same wskazania - choroby obturacyjne):

| Grupa leku | Przykłady | Uwagi | |---|---|---| | Krótko działające beta2-mimetyki (SABA) | salbutamol - ventolin | Doraźne rozszerzenie oskrzeli, lek pierwszego wyboru w napadzie | | Leki przeciwcholinergiczne wziewne | bromek ipratropium / tiotropium | Leczenie podtrzymujące POChP | | Wziewne glikokortykosteroidy ± LABA | preparaty wziewne | Podstawa leczenia astmy |

W infekcjach dróg oddechowych przebiegających z kaszlem i gęstą wydzieliną lekarz może równolegle zalecić leki mukolityczne/wykrztuśne, np. erdomed (erdosteina) lub pecto drill, a w grypie sezonowej lek przeciwwirusowy ebilfumin (oseltamiwir) - to jednak nie są zamienniki teofiliny, lecz leki o innym działaniu, stosowane w innych celach.

Wybór leku i ewentualną zamianę zawsze ustala lekarz na podstawie rozpoznania, chorób towarzyszących i tolerancji leczenia.

Jak uzyskać receptę na Theospirex online

Theospirex (teofilina) jest lekiem wydawanym wyłącznie na receptę (Rp) - bez recepty nie można go kupić w aptece. Postacie dożylne mają dodatkowo kategorię Lz i są dostępne tylko w szpitalu. Receptę na doustne preparaty teofiliny możesz uzyskać podczas konsultacji lekarskiej online.

Jak wygląda proces na ereceptaonline24.pl:

1. Wybierz usługę e-recepta i wypełnij krótki formularz medyczny - podaj nazwę leku (Theospirex / teofilina), dotychczasowe leczenie, rozpoznanie (astma, POChP) oraz choroby towarzyszące i przyjmowane leki. 2. Opłać konsultację (płatność online - karta, BLIK). 3. Lekarz weryfikuje podane informacje pod kątem bezpieczeństwa (m.in. choroby serca, wątroby, interakcje, palenie tytoniu). Teofilina wymaga ostrożności, dlatego lekarz może poprosić o dodatkowe informacje lub odmówić wystawienia recepty, jeśli leczenie nie jest bezpieczne bądź wymaga monitorowania stężenia leku. 4. Otrzymujesz e-receptę z 4-cyfrowym kodem SMS-em lub e-mailem; lek realizujesz w dowolnej aptece, podając kod i PESEL.

Ważne: e-recepta online jest wygodnym rozwiązaniem zwłaszcza dla pacjentów kontynuujących wcześniej ustalone leczenie. Włączenie teofiliny po raz pierwszy, zmiana dawki lub leczenie zaostrzenia często wymagają badania i kontroli stacjonarnej. Konsultacja online nie zastępuje pełnej diagnostyki - w razie nasilenia duszności lub objawów przedawkowania skontaktuj się pilnie z lekarzem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Theospirex jest na receptę?

Tak. Theospirex (teofilina) jest lekiem wydawanym wyłącznie na receptę - kategoria Rp. Bez recepty nie da się go kupić w aptece. Postacie dożylne (roztwory do infuzji) mają dodatkowo kategorię Lz, czyli lecznictwo zamknięte, i są stosowane tylko w warunkach szpitalnych. Receptę na doustne preparaty można uzyskać u lekarza, również podczas konsultacji online.

Ile kosztuje Theospirex?

Cena postaci doustnych (syrop, kapsułki) wynosi orientacyjnie ok. 10-30 zł za opakowanie i zależy od dawki oraz wielkości opakowania (np. 20, 30 lub 100 kapsułek, butelka 150 ml lub 250 ml). Roztwory do infuzji to postacie szpitalne (Lz), niedostępne do samodzielnego zakupu. Teofilina jest lekiem refundowanym, więc realna dopłata pacjenta przy refundowanym wskazaniu może być niższa - dokładną cenę najlepiej sprawdzić w aptece.

Jak dawkować Theospirex?

Dawkowanie teofiliny jest ściśle indywidualne i ustala je lekarz. U dorosłych w postaci o przedłużonym uwalnianiu stosuje się zwykle 200-300 mg co 12 godzin, a dawkę zwiększa się stopniowo (miareczkowanie). U osób starszych oraz pacjentów z chorobami wątroby lub serca dawki są mniejsze. Ze względu na wąski indeks terapeutyczny czasem konieczne jest monitorowanie stężenia leku we krwi. Nigdy nie zmieniaj dawki samodzielnie.

Jakie są skutki uboczne Theospirex?

Najczęstsze działania niepożądane teofiliny to nudności, wymioty, ból brzucha, zgaga, ból głowy, niepokój, bezsenność, przyspieszone bicie serca i drżenie rąk. Nasilają się one wraz ze wzrostem stężenia leku we krwi. Przy przedawkowaniu mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca, hipokaliemia, a w ciężkich przypadkach drgawki - to stan wymagający pilnej pomocy medycznej. O każdym niepokojącym objawie poinformuj lekarza.

Czy Theospirex można łączyć z alkoholem?

Nie zaleca się picia alkoholu podczas leczenia teofiliną. Alkohol i teofilina obciążają wątrobę i mogą wpływać na stężenie leku we krwi, a przy wąskim indeksie terapeutycznym ma to znaczenie. Alkohol może też nasilać typowe objawy uboczne, takie jak kołatanie serca, niepokój, drżenie i podrażnienie żołądka. W trakcie leczenia najlepiej unikać alkoholu lub ograniczyć go do minimum, zwłaszcza przy chorobach wątroby lub serca.

Jaki jest zamiennik Theospirex?

Tę samą substancję czynną (teofilinę) zawierają inne preparaty teofiliny dostępne w Polsce - zamiana wymaga jednak konsultacji z lekarzem ze względu na różnice w uwalnianiu. Alternatywą terapeutyczną w chorobach obturacyjnych są leki wziewne: krótko działające beta2-mimetyki, np. Ventolin (salbutamol), leki przeciwcholinergiczne oraz wziewne glikokortykosteroidy. To leki o innym mechanizmie, dlatego o ewentualnej zamianie zawsze decyduje lekarz.

Na co stosuje się Theospirex?

Theospirex stosuje się w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP) oraz w astmie oskrzelowej, zwykle jako lek dodatkowy, gdy leki wziewne nie zapewniają pełnej kontroli objawów. Teofilina rozkurcza mięśnie gładkie oskrzeli, zmniejsza duszność i poprawia drożność dróg oddechowych. W zaostrzeniach obturacji stosuje się postać dożylną w warunkach szpitalnych. Decyzję o leczeniu podejmuje lekarz.

Jak długo można stosować Theospirex?

Teofilina w chorobach przewlekłych, takich jak POChP i astma, bywa stosowana długoterminowo jako element leczenia podtrzymującego. Czas leczenia ustala lekarz w zależności od przebiegu choroby i odpowiedzi na leczenie. Przy długotrwałym stosowaniu ważne są okresowe kontrole, ocena tolerancji leku, a niekiedy monitorowanie stężenia teofiliny we krwi. Nie należy odstawiać ani zmieniać leku bez konsultacji z lekarzem.

Czy Theospirex jest bezpieczny?

Teofilina jest skutecznym lekiem rozszerzającym oskrzela, ale ma wąski indeks terapeutyczny, co oznacza małą różnicę między dawką skuteczną a toksyczną. Wymaga ostrożnego dawkowania, uwzględnienia chorób serca, wątroby i tarczycy oraz licznych interakcji lekowych (m.in. z fluorochinolonami, makrolidami, cymetydyną). Pod kontrolą lekarza i przy właściwym dawkowaniu jest stosowany bezpiecznie. Objawy przedawkowania wymagają pilnej pomocy medycznej.

Czy teofilinę można stosować w ciąży i podczas karmienia piersią?

Teofilinę w ciąży stosuje się tylko wtedy, gdy jest to wyraźnie konieczne, po ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza. Lek przenika przez łożysko i do mleka matki, może powodować pobudzenie, drażliwość lub szybsze bicie serca u dziecka. Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny stosować teofilinę wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza, który dobierze dawkę i będzie monitorował leczenie.

Czy palenie papierosów wpływa na działanie Theospirex?

Tak. Palenie tytoniu przyspiesza metabolizm teofiliny w wątrobie, przez co palacze mogą wymagać wyższych dawek leku, aby uzyskać efekt terapeutyczny. Po rzuceniu palenia metabolizm zwalnia, a stężenie teofiliny we krwi rośnie - wtedy zwykle trzeba zmniejszyć dawkę, aby uniknąć działań niepożądanych. O rozpoczęciu lub zaprzestaniu palenia należy poinformować lekarza prowadzącego leczenie.

Gdzie znajdę ulotkę Theospirex?

Ulotka dla pacjenta oraz pełna Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) są dołączone do opakowania leku, a także dostępne w urzędowych bazach, takich jak Rejestr Produktów Leczniczych (RPL) URPL. Ulotka zawiera szczegółowe informacje o dawkowaniu, działaniach niepożądanych, przeciwwskazaniach i interakcjach. Przed zastosowaniem leku zawsze przeczytaj ulotkę, a w razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.