Hemoroidy: leczenie farmakologiczne maściami, czopkami i diosminą

Jakie leki na hemoroidy opisują ChPL?

Leki na hemoroidy omawiane w tym tekście to maści, kremy i czopki do stosowania miejscowego oraz diosmina w tabletkach i proszku doustnym. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL, urzędowe dokumenty z informacjami o leku) podają dla nich różne wskazania:

• Procto-Glyvenol (krem i czopki): miejscowe leczenie zewnętrznych i wewnętrznych hemoroidów.
• Procto-Hemolan (krem i czopki): zewnętrzne i wewnętrzne żylaki odbytu.
• Posterisan (maść i czopki): świąd, sączenie i pieczenie okolicy odbytu spowodowane guzkami krwawniczymi.
• Posterisan H (maść i czopki): szczególnie ciężkie przypadki świądu i zapalenia okolicy odbytu spowodowane guzkami krwawniczymi.
• Lidoposterin (maść): ból okolicy odbytu u pacjentów z guzkami krwawniczymi oraz świąd odbytu.
• Hemkortin-HC (maść i czopki) i czopki Proktosedon: hemoroidy, stany zapalne odbytu, szczelina i świąd odbytu, także przed operacją i po niej.
• Diohespan max (tabletki i proszek doustny): objawowe leczenie żylaków odbytu, w ChPL tabletek przy nasileniu dolegliwości.

Proctomina ma w rejestrze kategorię OTC, ale tekst nie omawia jej ChPL. O wyborze leku i dawki decyduje lekarz, tak samo jak o leczeniu zabiegowym.

Maści, kremy i czopki na hemoroidy: jak je stosować?

Maści, kremy i czopki na hemoroidy stosuje się według ChPL najczęściej rano i wieczorem, a Hemkortin-HC i Proktosedon także po każdym wypróżnieniu. Czas leczenia zależy od leku: od trzech do czterech dni przy Hemkortin-HC do 2 do 3 tygodni przy Posterisanie.

Procto-Glyvenol i Procto-Hemolan zawierają tribenozyd i lidokainę, a Lidoposterin samą lidokainę, substancję znieczulającą miejscowo. ChPL Procto-Glyvenol i kremu Procto-Hemolan przeciwwskazują je przy nadwrażliwości na inne leki miejscowo znieczulające o budowie amidowej. Według ChPL Lidoposterin na uszkodzonej skórze lub błonie śluzowej wchłania się więcej lidokainy, co może wywołać działania niepożądane w całym organizmie.

Posterisan zawiera zawiesinę zabitych bakterii Escherichia coli, a Posterisan H dodatkowo hydrokortyzon. Przy zakażeniu grzybiczym ChPL Posterisan i Lidoposterin wymagają jednoczesnego stosowania miejscowego leku przeciwgrzybiczego. Wazelina w maściach Posterisan i Posterisan H może zmniejszać wytrzymałość prezerwatyw na rozciąganie.

Maści i czopki z hydrokortyzonem: jak długo można je stosować?

Leki z hydrokortyzonem na hemoroidy stosuje się krótko: Hemkortin-HC przez trzy do czterech dni, czopki Proktosedon przez trzy do sześciu dni, a Posterisan H nie dłużej niż 10 dni bez przerwy. Hydrokortyzon to główny kortykosteroid wydzielany przez korę nadnerczy, który po podaniu miejscowym działa przeciwzapalnie i przeciwświądowo. Według ChPL Posterisan H duża dawka stosowana długotrwale może powodować zanik (atrofię) skóry, teleangiektazje (poszerzenia bardzo drobnych naczyń), rozstępy i trądzik sterydowy.

Proktosedon zawiera oprócz hydrokortyzonu cynchokainę (środek miejscowo znieczulający), eskulinę i neomycynę (antybiotyk), a Hemkortin-HC siarczan cynku.

Jakie ostrzeżenia podają ChPL leków z hydrokortyzonem?

ChPL Hemkortin-HC i czopków Proktosedon podają, że hydrokortyzonu nie należy stosować do czasu ustalenia właściwego rozpoznania. Pozostałe ostrzeżenia z tych ChPL:

• lek należy odstawić, jeśli wystąpią objawy podrażnienia;
• przy równoczesnym zakażeniu, alergii lub innych objawach należy stosować leczenie przyczynowe;
• podczas długotrwałego stosowania mogą wystąpić zmiany ogólnoustrojowe charakterystyczne dla kortykosteroidów;
• przy nieostrym widzeniu lub innych zaburzeniach widzenia należy rozważyć skierowanie do okulisty;
• leku nie należy stosować w okresie szczepień;
• jeśli leczenie nie jest skuteczne, trzeba zgłosić się do lekarza.

Hemkortin-HC i czopki Proktosedon są przeciwwskazane w cukrzycy, gruźlicy, jaskrze, osteoporozie, ostrych psychozach, zakażeniach grzybiczych i wirusowych, zakrzepicy żylnej oraz u dzieci poniżej 12 lat. Łączenie ich z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi lub kwasem acetylosalicylowym może według ChPL powodować wrzody żołądka i dwunastnicy lub krwawienie z przewodu pokarmowego.

ChPL maści i czopków Posterisan H wymieniają wśród przeciwwskazań m.in. ospę wietrzną, reakcje poszczepienne i grzybicę, a ChPL maści także stosowanie u dzieci do 12 lat.

Diosmina na hemoroidy: Diohespan Max i inne produkty

Diohespan Max zawiera 1000 mg zmikronizowanej diosminy w tabletce lub saszetce i według ChPL jest wskazany w objawowym leczeniu żylaków odbytu (hemoroidów). Przy zaostrzeniu ChPL Diohespan max podaje schemat: 3 tabletki na dobę przez 4 dni, a następnie 2 tabletki na dobę przez kolejne 3 dni, podczas posiłków. Dla proszku schemat jest taki sam, liczony w saszetkach.

ChPL Diohespan max podkreśla, że to tylko leczenie objawowe i powinno być krótkotrwałe. Jeżeli dolegliwości nie ustępują, należy wykonać badanie proktologiczne i wybrać odpowiednią metodę leczenia. Diohespan max ma też wskazanie w przewlekłej niewydolności żylnej kończyn dolnych, o której piszemy w tekście o żylakach.

Według ChPL działania niepożądane Diohespan max występują rzadko (u 1 do 10 na 10 000 osób): biegunka, niestrawność, nudności, wymioty, zawroty i ból głowy, złe samopoczucie. ChPL obu postaci wymieniają też wysypkę, świąd i pokrzywkę. ChPL tabletek nie stwierdza istotnych klinicznie interakcji, a ChPL proszku opisuje wpływ diosminy na metronidazol, diklofenak, feksofenadynę i karbamazepinę.

Jakie produkty z diosminą są w rejestrze?

Wyciąg z Rejestru Produktów Leczniczych wymienia kilkanaście produktów z diosminą jako jedyną substancją czynną. Tekst omawia tylko ChPL Diohespan max, dlatego innym produktom nie przypisujemy wskazań ani dawkowania.

Leki na hemoroidy w ciąży i podczas karmienia piersią

W ciąży ChPL leków na hemoroidy podają różne zalecenia: Procto-Glyvenol i czopki Procto-Hemolan wykluczają pierwsze 3 miesiące ciąży, a pozostałe ChPL ograniczają stosowanie w ciąży albo zalecają wcześniejszą konsultację z lekarzem. Podczas karmienia piersią nie należy stosować Hemkortin-HC, Proktosedon ani Diohespan max.

ChPL Hemkortin-HC i Proktosedon podają, że w badaniach na zwierzętach hydrokortyzon działał teratogennie (wywoływał wady rozwojowe) i embriotoksycznie (szkodził zarodkom).

Kiedy zgłosić się do lekarza przy leczeniu hemoroidów?

Według ChPL do lekarza trzeba zgłosić się, gdy leczenie hemoroidów nie przynosi poprawy albo dolegliwości nie ustępują, a według ChPL Procto-Glyvenol i Procto-Hemolan także przy nowych lub zaostrzonych objawach. Poszczególne ChPL wymieniają:

• Procto-Glyvenol: brak poprawy po tygodniu albo nowe objawy, aby wykluczyć inne przyczyny dolegliwości; ostrożność przy ciężkim uszkodzeniu wątroby;
• Procto-Hemolan: brak poprawy po 7 dniach, zaostrzenie objawów, a w ChPL czopków także ciężkie zaburzenie czynności wątroby;
• Hemkortin-HC i Proktosedon: nieskuteczne leczenie; hydrokortyzon dopiero po ustaleniu właściwego rozpoznania;
• Diohespan max: dolegliwości, które nie ustępują, wymagają badania proktologicznego;
• Lidoposterin: przy problemach z sercem konsultacja z lekarzem przed użyciem;
• Posterisan: w ciąży i podczas karmienia piersią konsultacja z lekarzem przed użyciem.

Omawiane ChPL nie podają osobnych zaleceń dotyczących krwawienia z odbytu. O zakrzepie odbytu piszemy w tekście leki na zakrzep odbytu.

Posterisan H, Lidoposterin i tabletki Diohespan mają kategorię Rp. Receptę wystawia lekarz po konsultacji, która może odbyć się online, także w ramach usługi e-recepta. O wystawieniu recepty i wyborze leku decyduje lekarz.

Leki na hemoroidy w rejestrze: tabela kategorii dostępności

Większość leków miejscowych na hemoroidy w Rejestrze Produktów Leczniczych ma kategorię OTC (lek wydawany bez przepisu lekarza), a kategorię Rp (wydawany z przepisu lekarza) mają Lidoposterin i obie postacie Posterisan H. Tabela pokazuje stan rejestru na 5 października 2026.

Ceny leków nierefundowanych ustala apteka.

Najczęstsze pytania

Czy leki na hemoroidy są dostępne bez recepty?

Część leków na hemoroidy ma kategorię OTC, czyli są wydawane bez przepisu lekarza: Procto-Glyvenol, Procto-Hemolan, Posterisan, Proctomina, Hemkortin-HC, Proktosedon i Diohespan Max. Posterisan H, Lidoposterin i tabletki Diohespan mają kategorię Rp.

Czym Posterisan różni się od Posterisan H?

Posterisan H zawiera dodatkowo hydrokortyzon i ma kategorię Rp, a Posterisan kategorię OTC. Posterisan H stosuje się nie dłużej niż 10 dni bez przerwy, a zalecany czas leczenia Posterisanem to od 2 do 3 tygodni.

Jak dawkować Diohespan Max przy hemoroidach?

Przy zaostrzeniu dolegliwości ChPL Diohespan Max podaje 3 tabletki na dobę przez 4 dni, a następnie 2 tabletki na dobę przez kolejne 3 dni, podczas posiłków. Diohespan Max to leczenie objawowe i krótkotrwałe, a o dawce decyduje lekarz.

Czy Procto-Glyvenol można stosować w ciąży?

Procto-Glyvenol nie powinien być stosowany w pierwszych 3 miesiącach ciąży. Od 4 miesiąca ciąży i w okresie karmienia piersią Procto-Glyvenol może być stosowany bez przekraczania zalecanych dawek.

Czy dzieci mogą stosować leki na hemoroidy?

Hemkortin-HC, Proktosedon i maść Posterisan H są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 lat, a czopki Posterisan H można u nich stosować tylko w razie zdecydowanej konieczności. Czopków Procto-Hemolan nie stosuje się u dzieci, Posterisan nie ma uzasadnionego zastosowania u dzieci i młodzieży, a bezpieczeństwa Lidoposterin nie ustalono poniżej 18 lat.

Czy Detralex jest dostępny w Polsce?

W Rejestrze Produktów Leczniczych nie ma produktów o nazwach Detralex, Daflon ani Otlen. Produkty z diosminą z rejestru wymienia tabela w części o diosminie.