Lek przeciwpsychotyczny

Ketrel (kwetiapina): na co jest, jak działa i jak stosować

Ketrel to lek przeciwpsychotyczny z substancją czynną kwetiapiną, w tabletkach powlekanych 25, 100 i 200 mg oraz jako Ketrel XR, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Stosuje się go w schizofrenii i chorobie dwubiegunowej, w tym umiarkowanych i ciężkich epizodach maniakalnych oraz ciężkiej depresji, a Ketrel XR także, wyłącznie w leczeniu skojarzonym, w ciężkich epizodach dużych zaburzeń depresyjnych. Ketrel jest na receptę.

Ketrel: najważniejsze informacje

Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem ani ulotki dołączonej do opakowania.

Zobacz wszystkie: Leki psychiatryczne

Ketrel: na co jest stosowany?

Ketrel (tabletki powlekane) jest wskazany w leczeniu schizofrenii oraz choroby dwubiegunowej: epizodów maniakalnych o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu, epizodów ciężkiej depresji w jej przebiegu i w zapobieganiu nawrotom u pacjentów, którzy wcześniej reagowali na kwetiapinę.

Ketrel XR ma te same wskazania, a dodatkowo - wyłącznie w leczeniu skojarzonym, gdy monoterapia lekami przeciwdepresyjnymi nie przyniosła efektu - stosuje się go w ciężkich epizodach dużych zaburzeń depresyjnych (MDD). Ketrel to lek psychiatryczny: jakie inne leki stosuje się w psychiatrii?

Jak działa Ketrel?

Substancją czynną Ketrelu jest kwetiapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny działający, razem z metabolitem norkwetiapiną, na receptory neuroprzekaźników w mózgu - m.in. serotoninowe (5HT2) i dopaminowe (D1, D2). Norkwetiapina hamuje też transporter noradrenaliny i częściowo pobudza receptory 5HT1A, co może przyczyniać się do działania przeciwdepresyjnego.

Po jakim czasie działa Ketrel?

ChPL nie podaje, po jakim czasie Ketrel zaczyna działać. W badaniach w epizodach maniakalnych kwetiapina skuteczniej niż placebo zmniejszała objawy po 3 i po 12 tygodniach leczenia. Po Ketrel XR maksymalne stężenie leku we krwi występuje po około 6 godzinach; okres półtrwania kwetiapiny to około 7 godzin, norkwetiapiny - 12 godzin.

Ketrel na sen: czy kwetiapina jest lekiem nasennym?

Nie. ChPL Ketrelu nie wymienia bezsenności ani zaburzeń snu wśród wskazań: lek jest zarejestrowany w leczeniu schizofrenii i choroby dwubiegunowej, a Ketrel XR dodatkowo w dużych zaburzeniach depresyjnych, wyłącznie w leczeniu skojarzonym. Senność jest bardzo częstym działaniem niepożądanym Ketrelu (u co najmniej 1 na 10 osób): pojawia się zwykle w pierwszych dwóch tygodniach i zazwyczaj ustępuje w trakcie dalszego leczenia.

ChPL ostrzega przy tym m.in. przed niedociśnieniem ortostatycznym (spadkiem ciśnienia po wstaniu) z ryzykiem upadków oraz przed pogorszeniem profilu metabolicznego (masa ciała, glukoza, lipidy). ChPL Ketrel XR opisuje też zespół bezdechu sennego i przypadki nadużywania kwetiapiny.

Nagłe przerwanie leczenia może wywołać ostre objawy odstawienia. O leczeniu zaburzeń snu decyduje lekarz, a ChPL nie podaje żadnej dawki Ketrelu na sen.

Dawkowanie Ketrel: jak stosować lek

Schemat dawkowania Ketrelu jest inny dla każdego wskazania. Tabletki powlekane można przyjmować z jedzeniem lub bez - pokarm nie wpływa znacząco na wchłanianie kwetiapiny; Ketrel XR przyjmuje się raz na dobę bez jedzenia, połykając tabletkę w całości, bez dzielenia, żucia ani kruszenia.

W badaniu trwającym do 2 lat kwetiapina skuteczniej niż placebo wydłużała czas do nawrotu. Dawkę podzieloną można zamienić na Ketrel XR raz na dobę w równoważnej dawce dobowej, czasem z indywidualnym dostosowaniem. Dawek większych niż 800 mg na dobę nie badano.

Przy zaburzeniach nerek dawki nie trzeba zmieniać, a przy zaburzeniach wątroby leczenie tabletkami powlekanymi Ketrel zaczyna się od 25 mg na dobę, zwiększanych codziennie o 25-50 mg do dawki skutecznej. Ketrel nie jest zalecany poniżej 18. roku życia z powodu braku danych. Leczenie kończy się stopniowo, przez co najmniej 1-2 tygodnie: nagłe przerwanie może wywołać objawy odstawienia, a lekarz uwzględnia też ryzyko prób samobójczych po nagłym przerwaniu.

Dawki i postacie: Ketrel 25, 100, 200 mg i Ketrel XR

Tabletki powlekane Ketrel mają moce 25, 100 i 200 mg; moc 50 mg ma wyłącznie Ketrel XR (w rejestrze także 150, 200, 300 i 400 mg).

Jak wygląda tabletka Ketrel 25 mg?

Ketrel 25 mg to okrągła, obustronnie wypukła tabletka powlekana koloru pomarańczowego, bez oznakowania w ChPL. Ketrel 100 mg jest żółty, 200 mg biały - ten sam kształt. Ketrel XR 50 mg to brzoskwiniowa, okrągła tabletka o średnicy 11,2 mm, z napisem „Q50”.

Skutki uboczne Ketrel

ChPL Ketrel (tabletki powlekane) dzieli działania niepożądane według częstości: bardzo często (u co najmniej 1 na 10 osób), często (u 1 do 10 na 100 osób), niezbyt często (u 1 do 10 na 1000 osób), rzadko (u 1 do 10 na 10 000 osób), bardzo rzadko (rzadziej niż u 1 na 10 000 osób) oraz częstość nieznaną (nie da się jej ustalić z dostępnych danych).

Przyrost masy ciała dotyczy głównie pierwszych tygodni leczenia: w badaniach masa wzrosła o co najmniej 7% u 5,3%-15,5% pacjentów, zależnie od dawki, wobec 3,7% przy placebo.

Przedawkowanie Ketrel

Objawy przedawkowania kwetiapiny wynikają z nasilenia jej znanych działań: senności, uspokojenia, przyspieszonego bicia serca i niskiego ciśnienia. Może dojść też do wydłużenia QT, drgawek, niewydolności oddechowej, zatrzymania moczu, splątania, śpiączki i zgonu. Na kwetiapinę nie ma swoistej odtrutki, a przy ciężkim zatruciu pacjenta leczy się na oddziale intensywnej terapii, więc podejrzenie przedawkowania wymaga natychmiastowego kontaktu z lekarzem lub pogotowiem.

Czego można się spodziewać podczas leczenia Ketrel?

Leczenie Ketrelem wymaga oceny masy ciała, glukozy i lipidów na początku i regularnie w trakcie terapii; zamiast opinii pacjentów podajemy dane z ChPL. Poprawa w depresji może przyjść dopiero po kilku lub więcej tygodniach, więc pacjent zostaje pod ścisłą kontrolą lekarza. Depresja w chorobie dwubiegunowej wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych i samobójstw, a ryzyko samobójstwa rośnie we wczesnej fazie poprawy. W badaniach u młodych dorosłych poniżej 25 lat z ciężką depresją w chorobie dwubiegunowej zdarzenia związane z próbami samobójczymi występowały częściej przy kwetiapinie niż przy placebo (3,0% wobec 0%). Według ChPL leczeniu, zwłaszcza we wczesnej fazie terapii i po każdej zmianie dawki, powinien towarzyszyć ścisły nadzór, szczególnie u osób bardziej zagrożonych. Metaanaliza badań leków przeciwdepresyjnych u dorosłych wykazała zwiększone ryzyko zachowań samobójczych u osób poniżej 25 lat w porównaniu z placebo. W badaniach Ketrel XR u młodych pacjentów (poniżej 25 lat) z dużymi zaburzeniami depresyjnymi zachowania samobójcze wystąpiły u 2,1% leczonych kwetiapiną i 1,3% otrzymujących placebo, a badanie retrospektywne wykazało zwiększone ryzyko samouszkodzeń i samobójstw u osób w wieku 25-64 lat z ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi, bez samookaleczeń w wywiadzie, stosujących kwetiapinę z innymi lekami przeciwdepresyjnymi.

Pacjent i opiekunowie powinni obserwować pogorszenie stanu, myśli samobójcze lub niezwykłe zmiany zachowania i od razu zgłosić je lekarzowi. Trzeba też niezwłocznie zgłaszać objawy mogące świadczyć o agranulocytozie (ciężkim niedoborze granulocytów, rodzaju białych krwinek) lub zakażeniu: gorączkę, osłabienie, senność, ból gardła.

Ryzyko akatyzji, czyli niepokoju ruchowego i przymusu poruszania się, jest największe w pierwszych kilku tygodniach. Senność w badaniach dotyczących depresji w chorobie dwubiegunowej pojawiała się zwykle w pierwszych 3 dniach leczenia, z łagodnym lub umiarkowanym nasileniem.

Ketrel u osób starszych

U osób starszych Ketrel stosuje się ostrożnie: może być potrzebne wolniejsze zwiększanie dawki i mniejsza dawka, bo organizm seniorów wolniej usuwa kwetiapinę (średni klirens mniejszy o 30-50%). Ketrel XR u seniorów zaczyna się od 50 mg na dobę, zwiększanych o 50 mg do dawki skutecznej. Bezpieczeństwa ani skuteczności nie określono u osób po 65. roku życia z depresją w chorobie dwubiegunowej.

Kwetiapina nie jest zatwierdzona do leczenia psychozy w otępieniu: niektóre atypowe leki przeciwpsychotyczne wiązały się w badaniach z około 3-krotnie większym ryzykiem powikłań naczyniowych mózgu, a metaanaliza wykazała większe ryzyko zgonu niż przy placebo. W dwóch 10-tygodniowych badaniach (710 pacjentów, wiek 56-99 lat) śmiertelność wyniosła 5,5% przy kwetiapinie i 3,2% przy placebo, choć związku przyczynowego nie można na tej podstawie ustalić.

ChPL Ketrel XR opisuje retrospektywne badanie u starszych osób z ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi: ryzyko zgonu było zwiększone u leczonych kwetiapiną po 65. roku życia, ale nie po wykluczeniu osób z chorobą Parkinsona, dlatego u starszych osób z chorobą Parkinsona zaleca ostrożność. Niedociśnienie ortostatyczne, które towarzyszy leczeniu kwetiapiną zwłaszcza na początku terapii, może zwiększać ryzyko upadków, szczególnie u seniorów.

Bezpieczeństwo stosowania Ketrel: alkohol, uzależnienie, ciśnienie, prowadzenie pojazdów

Ketrel wymaga ostrożności z alkoholem, często obniża ciśnienie po wstaniu i może zaburzać prowadzenie pojazdów; ChPL nie używa pojęcia uzależnienia.

Ketrel i Ketrel XR mają kategorię Rp (lek na receptę), a nie Rpw, zastrzeżoną dla środków odurzających i substancji psychotropowych. Kwetiapina to atypowy lek przeciwpsychotyczny (kod ATC N05AH04); ona i norkwetiapina nie mają zauważalnego powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych, więc Ketrel nie jest benzodiazepiną.

ChPL Ketrel XR odnotowuje nadużywanie kwetiapiny i zaleca ostrożność u osób z historią nadużywania leków lub alkoholu. Nagłe przerwanie leczenia może wywołać objawy odstawienia. Ostrożność dotyczy też łączenia z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, a spożywanie alkoholu sprzyja zapaleniu trzustki. Przeciwwskazane jest łączenie z inhibitorami CYP3A4 (np. azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, erytromycyną, klarytromycyną), które zwiększają stężenie kwetiapiny; nie zaleca się też soku grejpfrutowego. Z lekami serotoninergicznymi grozi zespół serotoninowy, stan mogący zagrażać życiu. Według ChPL Ketrel XR bardzo rzadko zgłaszano ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka, DRESS), które mogą zagrażać życiu; przy ich objawach kwetiapinę należy natychmiast odstawić.

Niedociśnienie ortostatyczne (spadek ciśnienia po wstaniu) daje zawroty głowy, przyspieszone bicie serca, czasem omdlenia, zwłaszcza na początku leczenia. Ketrel stosuje się więc ostrożnie przy chorobie serca i naczyń, chorobie naczyń mózgu lub innych stanach sprzyjających niskiemu ciśnieniu; przy niedociśnieniu lekarz może zmniejszyć dawkę lub zwiększać ją wolniej.

Nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, dopóki nie wiadomo, jak pacjent reaguje na Ketrel.

Dane z 300-1000 ciąż nie wskazują na zwiększone ryzyko wad, ale nie są rozstrzygające - w ciąży Ketrel stosuje się tylko, gdy korzyści uzasadniają ryzyko; po ekspozycji w III trymestrze u noworodków mogą wystąpić objawy pozapiramidowe lub odstawienne. Przy karmieniu piersią, wobec bardzo ograniczonych danych, trzeba zdecydować, czy przerwać karmienie, czy leczenie Ketrelem.

Czy Ketrel jest na receptę? Jak uzyskać receptę

Tak, Ketrel jest lekiem na receptę: każda moc Ketrelu i Ketrel XR ma w Rejestrze Produktów Leczniczych kategorię dostępności Rp.

Receptę wystawia lekarz po konsultacji - w gabinecie albo zdalnie, także w naszym serwisie. To lekarz ocenia wskazania, dawkowanie i ewentualne przeciwwskazania i decyduje, czy receptę wystawić; wystawiona e-recepta ma kod, który realizuje się w aptece. Jak przebiega e-konsultacja psychiatryczna?

Cena Ketrel i refundacja

Według wykazu leków refundowanych na 1 października 2026 refundowane są Ketrel 100 mg i 200 mg; Ketrel 25 mg i Ketrel XR nie mają w nim żadnej pozycji.

Refundacja obejmuje schizofrenię, chorobę afektywną dwubiegunową oraz wskazania pozarejestracyjne: F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 według ICD-10 oraz depresję lub zaburzenia depresyjne (F32; F33; F34; F38; F39) do ukończenia 18. roku życia. Wskazania pozarejestracyjne to wskazania spoza ChPL; sama ChPL nie zaleca stosowania Ketrelu poniżej 18. roku życia. Za Ketrel 25 mg i Ketrel XR pacjent płaci pełną cenę, która może się różnić między aptekami.

Zamienniki Ketrel: leki z kwetiapiną

Zamiennikiem Ketrelu jest produkt z tą samą substancją i tą samą mocą; o zmianie decyduje lekarz lub farmaceuta. Rejestr Produktów Leczniczych wymienia ponad 30 innych produktów z kwetiapiną, m.in. Kwetaplex, Ketilept, Kventiax, Pinexet i Kwetina.

Kwetiapina jest dostępna też jako tabletki o przedłużonym uwalnianiu pod innymi nazwami, np. Ketilept retard, Kventiax SR czy Kwetaplex XR, w mocach od 50 do 400 mg (niektóre produkty mają też moc 600 mg).

Ketrel czy Kwetaplex: czym się różnią?

Ketrel i Kwetaplex zawierają tę samą substancję czynną - kwetiapinę w postaci fumaranu kwetiapiny - w tabletkach powlekanych; różnią się podmiotem odpowiedzialnym i mocami. Podmiotem odpowiedzialnym za Ketrel jest Celon Pharma S.A., a za Kwetaplex Adamed Pharma S.A. Kwetaplex ma moce 25, 100, 150, 200 i 300 mg, a Ketrel 25, 100 i 200 mg. ChPL Ketrelu nie porównuje go z Kwetaplexem.

Skład i ulotka Ketrel

Substancją czynną Ketrelu jest kwetiapina w postaci fumaranu kwetiapiny. Substancją pomocniczą o znanym działaniu jest laktoza jednowodna - 7,5, 30 i 60 mg w tabletkach 25, 100 i 200 mg; Ketrel XR 50 mg zawiera 140,925 mg laktozy. Nie powinny go stosować osoby z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Ketrel 25 mg zawiera dodatkowo lak żółcieni pomarańczowej, barwnik mogący powodować reakcje alergiczne; tabletki powlekane przechowuje się w temperaturze do 25°C.

ChPL wymienia Ketrel 25 mg w pojemniku lub blistrach po 20, 30, 40, 60 lub 120 tabletek, a Ketrel 100 mg i Ketrel 200 mg - po 60 tabletek. Opakowanie Ketrel XR 50 mg może zawierać 6, 10, 20, 28, 30, 50, 60, 90 lub 100 tabletek. Nie wszystkie opakowania muszą być w obrocie.

Charakterystykę Produktu Leczniczego Ketrelu i Ketrel XR 50 mg udostępnia Rejestr Produktów Leczniczych (rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl); ta strona opiera się na ChPL, nie na ulotce.

Ketrel: najczęściej zadawane pytania

Powiązane leki

• Kwetiapina
• Kwetaplex
• Olanzapina
• Lamotrix
• Depakine Chrono

Źródła

• Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketrel 25 mg - Rejestr Produktów Leczniczych (URPL)
• Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketrel XR 50 mg - Rejestr Produktów Leczniczych (URPL)
• Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg (porównanie) - Rejestr Produktów Leczniczych (URPL)
• Obwieszczenie Ministra Zdrowia z 16 września 2026 r. w sprawie wykazu refundowanych leków na 1 października 2026 r. - Ministerstwo Zdrowia (gov.pl)
• Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) i ulotka - Rejestr Produktów Leczniczych, URPL
• Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych - organ dopuszczający lek do obrotu - urpl.gov.pl
• Jak działa e-recepta i jak ją zrealizować - pacjent.gov.pl