Leki psychiatryczne - przewodnik 2026 (depresja, lęk, ADHD, bezsenność)

Leki psychiatryczne na e-receptę: SSRI/SNRI (asertin, lexapro, dulsevia), ADHD (concerta, strattera, vyvanse), bezsenność (trittico cr 75, hydroksyzyna), lęk (hydroksyzyna, SSRI). Konsultacja psychiatryczna online od 250 zł.

5 głównych obszarów psychiatrii i leki 2026

Psychiatria obejmuje 5 głównych jednostek chorobowych najczęściej diagnozowanych w Polsce 2026:

| Schorzenie | Częstość PL | Leki I rzutu | Cena/mc | |---|---|---|---| | Depresja | 1,5 mln pacjentów | SSRI: asertin, lexapro, escitalopram, paroksetyna | 10-50 zł | | Zaburzenia lękowe | 2-3 mln | SSRI: sertralina, escitalopram + hydroxyzinum | 10-50 zł | | Bezsenność | 30-50% dorosłych | trittico cr 75 (trazodon), hydroxyzinum, melatonina | 10-25 zł | | ADHD u dorosłych | 4-5% populacji (~1,5 mln) | concerta, medikinet, strattera, vyvanse | 60-450 zł | | Choroba afektywna dwubiegunowa | 1-2% | Stabilizatory: lit, walproinian, lamotrygina | 15-60 zł |

Uwaga: Ta kategoria łączy się z [[kategoria/depresja]], [[kategoria/adhd]], [[kategoria/bezsenność]] - szczegółowe informacje znajdziesz tam.

Konsultacja psychiatryczna online (250 zł) jest idealna do kontynuacji terapii (przedłużenie recepty po pierwszej wizycie z psychiatrą stacjonarnym), drobnych korekt dawek, bezsenności sytuacyjnej. Pierwsza diagnoza ciężkiej depresji, zaburzeń psychotycznych - wymaga fizycznej wizyty.

Depresja - SSRI/SNRI w 2026

Depresja dotyka 1,5 mln Polaków (NFZ 2024) - kobiety 2× częściej. Wytyczne NICE 2022 + APA 2022 rekomendują SSRI jako I rzut.

5 głównych SSRI w Polsce:

| Lek | Substancja | Dawka start | Cel dawka | Profil | |---|---|---|---|---| | asertin | Sertralina | 25-50 mg | 50-200 mg | Najwszechstronniejszy, OK w ciąży | | lexapro | Escitalopram | 5-10 mg | 10-20 mg | Najmniej interakcji, krótszy T½ | | Cipramil/Citaxin | Citalopram | 10-20 mg | 20-40 mg | Ryzyko wydłużenia QT >40 mg | | Seroxat | Paroksetyna | 10-20 mg | 20-50 mg | Najsilniejsza, dyskontynuacja trudna | | Bioxetin/Fluoksetyna | Fluoksetyna | 10-20 mg | 20-60 mg | Aktywująca, długi T½ |

SNRI (II rzut): - dulsevia (duloksetyna) - depresja + ból neuropatyczny + fibromialgia. 30-120 mg. - Velaxin/Wenlafaxin (wenlafaksyna) - depresja oporna, lęk. 75-225 mg SR.

Inne klasy: - wellbutrin (bupropion) - pomocne przy zmęczeniu, motywacji, rzucaniu palenia. NIE w lęku/bezsenności (aktywujący). - Mirtazapina (Remeron) - depresja + bezsenność (uspokajająca), apetyt. - trittico cr 75 (trazodon) - depresja + bezsenność, mała dawka 50-100 mg na sen.

  • Kluczowe zasady:*
  • 1. 4-6 tygodni do pełnego efektu - nie odstawiaj po 2 tygodniach!
  • 2. Pełna remisja, nie tylko poprawa - przyjmuj kolejne 6-12 mc po remisji
  • 3. Stopniowa redukcja przy odstawianiu (25% co 2 tygodnie) - zespół discontinuation
  • 4. Pierwsze 2 tygodnie - możliwe zwiększenie myśli samobójczych u <25 r.ż. - monitoring

Więcej: asertin, lexapro, dulsevia, depresja leki przeciwdepresyjne.

ADHD u dorosłych - leki I rzutu

ADHD u dorosłych jest często niezdiagnozowane - szacuje się 4-5% populacji (1,5 mln Polaków). Diagnostyka wymaga wywiadu klinicznego + testów (np. ASRS-v1.1 screening, DIVA-5 wywiad).

Główne leki:

| Lek | Substancja | Klasa | Dawka | Cena/mc | |---|---|---|---|---| | concerta | Metylofenidat OROS | Psychostymulant XR | 18-72 mg 1×/d | 80-200 zł | | medikinet CR | Metylofenidat | Psychostymulant SR | 10-60 mg 1-2×/d | 60-150 zł | | vyvanse | Lisdeksamfetamina | Psychostymulant prodrug | 30-70 mg 1×/d | 200-450 zł | | strattera | Atomoksetyna | NRI (niestymulujący) | 40-100 mg 1×/d | 250-450 zł |

  • Wybór leku:*
  • Concerta - najczęściej I rzut, dobre dla dorosłych, profil 12h
  • Vyvanse - najdłuższy efekt 12-14h, mniejsze ryzyko nadużycia, refundowany 30%
  • Strattera - gdy stymulanty przeciwwskazane (bezsenność, lęk, sercowo-naczyniowe)
  • Wellbutrin SR - off-label ADHD + depresja jednocześnie

Stymulanty są substancjami kontrolowanymi (wykaz N w Polsce) - recepta Rpw (recepta różowa, do pożytku własnego), max 30 dni terapii na jedną receptę. E-recepta na ADHD wymaga: 1) diagnoza psychiatry stacjonarnego, 2) kontynuacja terapii - psychiatra online może wystawić receptę kontynuującą.

  • Skutki uboczne stymulantów:*
  • Bezsenność (przyjmuj rano!)
  • Spadek apetytu, masy ciała
  • Wzrost tętna o 5-10 BPM, RR o 3-7 mmHg
  • Pobudzenie, drażliwość
  • Rzadko - zaostrzenie tików, lęku, psychozy

Więcej: concerta, strattera, vyvanse, adhd u dorosłych.

Bezsenność - co stosować i czego unikać

Bezsenność dotyczy 30-50% dorosłych Polaków w danym roku. Wytyczne AASM 2024 + EAS 2023 wyróżniają:

I rzut - niefarmakologiczny: - CBT-I (terapia poznawczo-behawioralna bezsenności) - najskuteczniejsza w przewlekłej bezsenności, refundowana NFZ w 2026 - Higiena snu, ograniczenie czasu w łóżku, kontrola bodźców - Melatonina 0,5-5 mg 1-2 h przed snem (Melatonin, Melatomid) - najbezpieczniejsza, OTC, brak uzależnienia

II rzut - farmakoterapia:

| Lek | Klasa | Dawka | Profil bezpieczeństwa | |---|---|---|---| | trittico cr 75 | Trazodon (antydepresant) | 50-150 mg | Bezpieczny przewlekle, nie uzależnia | | hydroxyzinum | Antyhistaminik H1 | 25-50 mg | OK do 7-14 dni, senność rano | | Mirtazapina | NaSSA antydepresant | 7,5-15 mg | Bezpieczna, ale przybieranie na wadze | | Doxepin | TCA | 3-6 mg | Brak uzależnienia, mało skutków |

III rzut - BENZODIAZEPINY i Z-leki (OGRANICZONE): - Stilnox/Sanval (zolpidem) 5-10 mg - max 4 tygodnie! - Imovane (zopiklon) 7,5 mg - max 4 tygodnie! - Estazolam, Lorafen, Xanax - nie w bezsenności poza krótkookresowymi sytuacjami stresowymi (max 7-14 dni!)

UZALEŻNIAJĄ od 2-4 tygodni Wytyczne EAS 2023 mówią wprost: benzodiazepiny i Z-leki nie powinny być stosowane >4 tygodni w bezsenności.

  • Czego unikać:*
  • Długoterminowe nasenne BZD/Z-leki - uzależnienie, tolerancja, zaburzenia pamięci
  • Sezonowe odstawienia + powroty - pogarsza problem
  • Alkohol "na sen" - pogarsza jakość snu, łatwo uzależnia

Więcej: trittico cr 75, hydroxyzinum, bezsenność leki, melatonina czy wystarczy.

Zaburzenia lękowe - SSRI + hydroksyzyna

Zaburzenia lękowe to najczęstsza kategoria zaburzeń psychicznych w Polsce - GAD, fobia społeczna, agorafobia, lęk paniczny, OCD, PTSD. Razem 2-3 mln pacjentów.

Wytyczne NICE 2024:

1. Łagodny GAD/lęk → CBT, hydroxyzinum doraźnie 25-50 mg 2. Umiarkowany/silny GADSSRI: sertralina (asertin) 50-200 mg, escitalopram (lexapro) 10-20 mg 3. Lęk panicznyasertin 25-50 mg start (lęk wzrasta przy starcie!) → 50-200 mg 4. OCD → SSRI w wysokich dawkach (sertralina 200 mg, escitalopram 20 mg, fluoksetyna 60 mg) 5. PTSD → sertralina, paroksetyna (jedyne zarejestrowane) 6. Fobia społeczna → sertralina, escitalopram, wenlafaksyna SR

Hydroksyzyna (hydroxyzinum) - pierwszy bezpieczny lek "uspokajający": - 25 mg 3-4×/d w lęku - Nie uzależnia (w przeciwieństwie do benzodiazepin!) - Działa też przeciwbólowo, przeciwhistaminowo - Skutek uboczny: senność, suchość w ustach - Ostrzeżenie EMA 2015 o wydłużeniu QT - sprawdź EKG przy >100 mg/d lub kardiologicznych chorobach

  • Benzodiazepiny (Xanax, Lorafen, Relanium, Estazolam):*
  • TYLKO krótko (max 2-4 tygodnie!) w sytuacjach kryzysowych
  • Uzależniają od 2-4 tygodni regularnego stosowania
  • nie w lęku przewlekłym - SSRI są lepszym wyborem długoterminowym

Buspiron (Spamilan) - alternatywa, działa po 2-4 tygodniach, nie uzależnia, ale mniej skuteczny niż SSRI.

Więcej: hydroxyzinum, asertin, zaburzenia lekowe leczenie.

E-recepta psychiatryczna - co możliwe online

Konsultacja psychiatryczna online na ereceptaonline24.pl - 250 zł, recepta w 30 minut.

Co MOŻNA przez e-receptę: - Kontynuacja terapii antydepresyjnej - SSRI (asertin, lexapro), SNRI (dulsevia) po pierwszej wizycie psychiatry stacjonarnego - Drobne korekty dawek - np. Zwiększenie sertraliny z 50 na 100 mg - Recepta na hydroksyzynę w lęku łagodnym/umiarkowanym - Trittico CR 75 na bezsenność - Kontynuacja ADHD - concerta, medikinet, strattera po diagnozie psychiatry stacjonarnego - Recepta na melatoninę 5 mg (forma na receptę)

  • Co WYMAGA wizyty psychiatrycznej stacjonarnej:*
  • Pierwsze rozpoznanie depresji ciężkiej z myślami samobójczymi
  • Pierwsza diagnoza ADHD u dorosłych - wymagana strukturalna ocena (DIVA-5, ASRS-v1.1)
  • Choroba afektywna dwubiegunowa - stabilizatory wymagają monitorowania (lit - poziom krwi!)
  • Psychoza, schizofrenia - neuroleptyki wymagają fizycznej oceny
  • Benzodiazepiny do długiego stosowania - ostrożne (uzależnienie)
  • Recepty Rpw (kontrolowane - stymulanty, niektóre opioidy) - ograniczenia online
  • Czerwone flagi (NIE online, do SOR/112):*
  • Myśli samobójcze aktywne + plan
  • Psychoza ostra (omamy, urojenia)
  • Zachowania agresywne
  • Ostre objawy odstawienne (drgawki!) z alkoholu, BZD

Konsultacja na ereceptaonline24.pl: 250 zł, recepta w 30 minut od potwierdzenia płatności.

Leki w tej kategorii

Najczęściej zadawane pytania

Jak długo trzeba brać antydepresanty (SSRI)?
Wytyczne NICE 2022 + APA 2022: Pierwszy epizod depresji - kontynuuj min. 6-12 miesięcy po remisji objawów. Drugi epizod - min. 2 lata. Trzeci epizod lub przewlekła depresja - dożywotnio (lub min. 5 lat). Odstawianie zawsze stopniowo - 25% dawki co 2 tygodnie (lub wolniej przy paroksetynie). Zbyt szybkie odstawienie = zespół discontinuation: dreszcze, "elektryczne wstrząsy", nudności, lęk, bezsenność. Nie odstawiaj samodzielnie - porozmawiaj z lekarzem o planie redukcji.
Czy konsultacja psychiatryczna online jest legalna i bezpieczna?
Tak. Całkowicie legalna i bezpieczna w odpowiednich sytuacjach. Ustawa o świadczeniach zdrowotnych dopuszcza telemedycynę psychiatryczną od 2019 r. Lekarz na ereceptaonline24.pl: licencjonowany psychiatra z polskim PWZ, ubezpieczenie OC, dokumentacja zgodna z RODO. Ograniczenia online: pierwsze rozpoznanie ciężkiej depresji z myślami samobójczymi, psychoza, ADHD pierwsza diagnoza (wymagana ocena DIVA-5/ASRS - można online, ale wielu psychiatrów woli stacjonarnie), choroba afektywna dwubiegunowa nowo rozpoznana, recepty na silne kontrolowane substancje (Rpw). Najlepsze do online: kontynuacja terapii znaną, drobne korekty dawek, hydroksyzyna w lęku łagodnym, trittico na bezsenność.
Czy mogę dostać e-receptę na Asertin online?
Tak. W trybie kontynuacji terapii. Jeśli rozpocząłeś leczenie u psychiatry stacjonarnego i potrzebujesz przedłużenia asertin (sertralina) - lekarz online wystawi receptę w 30 minut po teleporadzie. Pierwsze włączenie SSRI też możliwe online dla pacjentów z dobrze rozpoznanymi objawami depresji lub lęku, bez myśli samobójczych i bez chorób psychicznych w wywiadzie. Konsultacja 250 zł, recepta w 30 minut. NIE wystawiamy: pacjentom z aktywnymi myślami samobójczymi (skierowanie na izbę przyjęć!), chorobą afektywną dwubiegunową (SSRI bez stabilizatora może wywołać manię!), dzieciom <18 r.ż. (wymagana wizyta stacjonarna i zgoda rodzica).
Czy SSRI uzależniają?
Nie. SSRI/SNRI nie uzależniają w sensie klasycznym. Nie powodują głodu (cravingu), eskalacji dawki ani zachowań poszukujących leku. Jednak powodują zależność fizjologiczną - organizm przyzwyczaja się do działania na receptory serotoninergiczne. Nagłe odstawienie → zespół discontinuation (objawy odstawienne): zawroty głowy, dreszcze, "elektryczne wstrząsy", nudności, lęk, bezsenność, koszmary. Najgorsze: paroksetyna, wenlafaksyna (krótki T½). Najłagodniejsze: fluoksetyna (długi T½ = "samowyfaza"). Rozwiązanie: zawsze stopniowa redukcja - 25% dawki co 2 tygodnie (lub wolniej u wrażliwych). To nie jest uzależnienie, ale efekt fizjologiczny - wymagający respektowania.
Czy mogę pić alkohol biorąc SSRI?
Lekarze odradzają, ale niewielkie ilości okazjonalnie są względnie bezpieczne. SSRI (asertin, lexapro, fluoksetyna) nie wchodzą w farmakologiczną interakcję z alkoholem jak np. MAOI czy benzodiazepiny. Jednak: 1) Alkohol pogarsza depresję - efekt depresyjny po 24-48h, 2) Zwiększa senność, splątanie, zaburzenia koordynacji, 3) Może maskować/wzmacniać myśli samobójcze (alkohol obniża hamowanie!). Bezwzględne przeciwwskazania: trazodon (trittico cr 75) + alkohol - nadmierna sedacja, hipotonia. Mirtazapina + alkohol - silna sedacja. SNRI (dulsevia) + alkohol - hepatotoksyczność. Praktyka kliniczna: sporadyczne 1-2 lampki wina OK, regularne picie >7 j./tydzień nie - sabotuje leczenie.
Czy psychiatra online wystawi receptę na ADHD (Concerta, Strattera)?
Tak. W trybie kontynuacji terapii. Pierwsza diagnoza ADHD u dorosłych zwykle wymaga stacjonarnej wizyty psychiatrycznej z ustrukturyzowaną oceną (DIVA-5, ASRS-v1.1, wywiad rozwojowy, wykluczenie innych chorób psychicznych). Po pierwszej diagnozie i ustaleniu dawki - psychiatra online może wystawić e-receptę na concerta, medikinet, vyvanse, strattera. Ograniczenia: Recepta Rpw (kontrolowana, do pożytku własnego, różowa) - max 30 dni leczenia na recepcie. Stymulanty (Concerta, Medikinet, Vyvanse) - substancje kontrolowane wykazu N. Konsultacja online psychiatryczna 250 zł, recepta w 30 minut.
Co lepsze na bezsenność - Trittico czy Hydroxyzinum?
trittico cr 75 (trazodon) - lepsza długoterminowo (>2 tygodnie). NIE uzależnia, nie powoduje tolerancji, działa też przeciwdepresyjnie w wyższych dawkach. Dawka nasenna 50-100 mg 1 h przed snem. Skutki: lekka senność rano, suchość w ustach, rzadko priapizm (>2-3% mężczyzn - pilne zgłoszenie!). hydroxyzinum (hydroksyzyna) - lepsza krótkookresowo (do 7-14 dni), antyhistaminik + uspokajający. NIE uzależnia. Dawka 25-50 mg. Skutki: senność rano (długi T½ 20-25 h!), suchość w ustach, ostrzeżenie EMA o QT. Wybierz Trittico dla bezsenności przewlekłej + depresji. Wybierz Hydroxyzinum dla bezsenności okazjonalnej (po stresie, w lęku). Nie wybieraj Stilnox/Sanval (zolpidem) ani Imovane (zopiklon) długoterminowo - uzależniają w 2-4 tygodnie!
Czy dzieci mogą brać leki psychiatryczne?
Tak. Ale z ostrożnością i pod nadzorem psychiatry dziecięcego. Leki dopuszczone w Polsce dla dzieci: Fluoksetyna - od 8 r.ż. W depresji (jedyny SSRI z rejestracją pediatryczną), Sertralina (asertin) - od 6 r.ż. W OCD, Metylofenidat (concerta, Medikinet) - od 6 r.ż. W ADHD, Atomoksetyna (strattera) - od 6 r.ż. W ADHD, Hydroksyzyna - od 1 r.ż. W lęku/bezsenności, Melatonina - bezpieczna od 2 r.ż. Ostrożność: SSRI u <25 r.ż. - czarna ramka FDA o ryzyku myśli samobójczych w pierwszych tygodniach. Monitoring obowiązkowy! Konsultacja online dla dzieci - ereceptaonline24.pl nie prowadzi konsultacji psychiatrycznych dla pacjentów <18 r.ż. - wymagana wizyta stacjonarna i zgoda rodzica.
Ile czeka się na psychiatrę w Polsce na NFZ?
Średnio 3-6 miesięcy w 2026 r. (dane NFZ) - w niektórych regionach (Warmia, Mazury) nawet 12-18 miesięcy. Alternatywy: 1) Prywatna wizyta psychiatryczna stacjonarna - 200-400 zł, dostępna w ciągu 1-2 tygodni, 2) Konsultacja psychiatryczna online (ereceptaonline24.pl) - 250 zł, dostępna w 30 minut, idealna do kontynuacji terapii, drobnych korekt dawek, łagodnej depresji/lęku, 3) Centrum Zdrowia Psychicznego (CZP) - refundowane NFZ, szybsze niż klasyczna poradnia, w wielu miastach. Pierwsza diagnoza ciężkiej depresji, ADHD, schizofrenii - wymaga psychiatry stacjonarnego (prywatny lub CZP). Telefon zaufania w kryzysie: 800 70 22 22 (24/7, bezpłatny), 112 w sytuacji zagrożenia życia.
Czy SSRI wpływają na funkcje seksualne?
Tak. To jest .najczęstszy powód odstawienia SSRI (do 60% pacjentów!). Objawy: zaburzenia erekcji, opóźniony orgazm/anorgazmia, obniżone libido. Dotyczy wszystkich SSRI. Co zrobić: 1) Poczekaj 4-8 tygodni - u 30% pacjentów zaburzenia ustępują z czasem, 2) Zmień SSRI - z paroksetyny na asertin (mniej seksualnych objawów) lub na inną klasę (mirtazapina, bupropion), 3) wellbutrin (bupropion) - często dodawany do SSRI; POPRAWIA funkcje seksualne, 4) Sildenafil (Viagra), tadalafil (Cialis) - można dodać u mężczyzn, 5) Czasowe odstawienie "drug holiday" 2-3 dni przed planowanym współżyciem - kontrowersyjne, nie zalecane przy paroksetynie. Nie odstawiaj SSRI samodzielnie Porozmawiaj z lekarzem o opcjach.
Czy ChAD (choroba afektywna dwubiegunowa) leczy się online?
Nie w trybie pierwszej diagnozy. TAK w trybie kontynuacji terapii. ChAD wymaga dokładnej diagnozy psychiatrycznej (typ I vs II, epizody manii/hipomanii), wykluczenia chorób somatycznych (tarczyca, narkotyki, leki), monitoringu poziomu lit/walproinian we krwi - wszystko najlepiej w warunkach stacjonarnych. Wytyczne CANMAT 2018 + ISBD 2022 rekomendują: pierwsza diagnoza ChAD wymaga psychiatry stacjonarnego, hospitalizacji w epizodzie manii ciężkiej, monitoringu litu (poziom 0,6-1,2 mEq/L), funkcji tarczycy, nerek. Online OK: kontynuacja stabilizatora (lit, walproinian, lamotrygina, kwetiapina), drobne korekty dawek, recepta po wcześniejszej wizycie stacjonarnej. Ważne: nie dawaj sam SSRI w ChAD - może wywołać manię! Zawsze najpierw stabilizator nastroju.
Czy hydroksyzyna jest uzależniająca?
Nie. Hydroksyzyna nie uzależnia. hydroxyzinum (Atarax, Hydroksyzyna VP) to antyhistaminik H1 pierwszej generacji z dodatkowym działaniem uspokajającym, ANTI-lękowym i przeciwbólowym. Nie działa na receptory GABA (jak benzodiazepiny), więc nie powoduje tolerancji, nie powoduje uzależnienia psychicznego/fizjologicznego, nie wywołuje zespołu odstawiennego. Można stosować przewlekle. Jednak: Niedawno (2015) EMA wydała ostrzeżenie o ryzyku wydłużenia QT - przy dawkach >100 mg/d lub u pacjentów z chorobami sercowymi/elektrolitami zaleca się EKG przed włączeniem. Bezpieczne dawki: 25-50 mg w lęku (3-4×/d), 25 mg przed snem w bezsenności. Najczęstsze skutki: senność rano (długi T½ 20-25 h!), suchość w ustach, zaparcia.