Trittico CR 75 (trazodon) - dawkowanie, sen, depresja, skutki uboczne
Trittico CR 75 to trazodon w postaci o kontrolowanym uwalnianiu (CR) - antydepresant z grupy SARI (Serotonin Antagonist and Reuptake Inhibitor) szeroko stosowany w polskiej psychiatrii jako lek pierwszego rzutu w bezsenności w przebiegu depresji, zaburzeń lękowych i u pacjentów z historią uzależnień. W odróżnieniu od benzodiazepin (alprazolam, lorazepam) i z-leków (zolpidem, zopiklon) nie uzależnia, nie wywołuje tolerancji ani "bezsenności z odbicia". Mechanizm: blokuje 5-HT2A, częściowo H1, α1-adrenergiczny - efekt sedacyjny już w niskich dawkach (25-100 mg), przeciwdepresyjny w wysokich (300-600 mg). Refundacja: ryczałt 3,20 zł w depresji oraz w bezsenności w przebiegu depresji.
- Substancja czynna
- Trazodon chlorowodorek 75 mg (CR)
- Producent
- Angelini Pharma (Włochy/Polska)
- Grupa
- SARI - Serotonin Antagonist and Reuptake Inhibitor (kod ATC N06AX05)
- Mechanizm
- Antagonista 5-HT2A/2C, H1, α1-adrenergiczny + słaby inhibitor wychwytu serotoniny (SERT)
- Wskazania
- Depresja z zaburzeniami snu, bezsenność, lęk z towarzyszącą depresją, zaburzenia snu u chorych z otępieniem
- Dawka na sen
- 25-100 mg wieczorem (¼-1 tabletka CR 75 mg)
- Dawka antydepresyjna
- 150-300 mg/dobę (max 600 mg w opieki szpitalnej)
- Czas działania
- Początek sedacji 30-60 min, szczyt po 2-4 h, T½ 5-13 h (postać CR - wolniejsze uwalnianie)
- NIE uzależnia
- Brak ryzyka uzależnienia, brak tolerancji, brak objawów odstawienia
- Cena
- 16-32 zł (75 mg × 30 tabl.). Refundacja ryczałt - 3,20 zł w depresji
Zobacz wszystkie: Leki na bezsenność
Jak uzyskać receptę na Trittico CR 75 online?
Receptę na Trittico CR 75 można uzyskać przez e-konsultację (od 199,00 zł) — kod e-recepty trafia na e-mail zwykle w 15 minut, 24/7:
- Wypełnij formularz medyczny — wskaż Trittico CR 75 jako potrzebny lek i opisz dotychczasowe leczenie lub objawy.
- Opłać e-konsultację (od 199,00 zł) — BLIK lub kartą płatniczą.
- Lekarz (PWZ 3211301) weryfikuje wywiad medyczny — o wystawieniu recepty zawsze decyduje lekarz.
- Odbierz 4-cyfrowy kod PIN e-recepty e-mailem, zwykle w 15 minut.
- Zrealizuj e-receptę w dowolnej aptece w Polsce — podaj kod PIN i PESEL (albo pokaż receptę w aplikacji mojeIKP).
Jeśli lekarz uzna, że lek nie jest dla Ciebie bezpieczny, nie wystawi recepty — otrzymasz wtedy zwrot opłaty.
Trittico - co to jest i dlaczego psychiatrzy go wybierają na sen
Trittico CR 75 to preparat trazodonu firmy Angelini Pharma w postaci CR (controlled release - uwalnianie kontrolowane przez ~8 godzin). W Polsce dostępne są postaci: CR 75 mg, CR 150 mg i XR 100 mg (Trittico XR - niewspółdzielna z CR; przyjmowana 1×/dobę z całonocnym uwalnianiem).
Trazodon to antydepresant pierwszej generacji wprowadzony w latach 70., należący do grupy SARI - bardzo różny od SSRI/SNRI:
- W niskich dawkach (25-100 mg) - silne działanie sedacyjne (przez antagonizm H1 i α1) → wybór nr 1 w bezsenności w psychiatrii
- W wysokich dawkach (150-300 mg) - działanie antydepresyjne (przez hamowanie wychwytu serotoniny w SERT i antagonizm 5-HT2A)
- W maksymalnych (300-600 mg/d szpital) - leczenie ciężkiej depresji opornej
Dlaczego trazodon w bezsenności, a nie zolpidem czy benzodiazepiny:
- | Cecha | Trazodon (Trittico) | Zolpidem (Stilnox) | Benzodiazepiny |
- |---|---|---|---|
- | Uzależnienie | Brak | Wysokie | Wysokie |
- | Tolerancja | Brak | Rozwija się | Rozwija się szybko |
- | Bezsenność z odbicia | Brak | Wyraźna | Wyraźna |
- | Efekt po 1 nocy | Średni-Dobry | Bardzo dobry | Bardzo dobry |
- | Długoterminowo (>3 mies.) | Skuteczny | Niezalecany | Niezalecany |
- | Lunatyzm, parasomnia | Rzadko | Często (jedzenie/jazda nocą) | Rzadko |
- | Sen REM | Zachowany | Może być zaburzony | Zmniejszony |
- | Architektura snu | Naturalna | Zaburzona | Zaburzona |
- | Ryzyko upadków | Niskie | Wysokie | Wysokie |
- | Cena (30 dni) | 16-32 zł | 25-40 zł | 8-15 zł |
- | Sytuacje "podwyższonego ryzyka" | Bezpieczny dla uzależnionych | nie | nie |
Wskazania zatwierdzone przez URPL:
- Depresja z towarzyszącymi zaburzeniami snu lub bez (dawki 150-300 mg/d)
- Zaburzenia lękowe z towarzyszącą depresją
- Bezsenność związana z zaburzeniami nastroju lub samodzielna (dawki 25-100 mg na noc)
Wskazania off-label, szeroko stosowane w PL:
- Bezsenność pierwotna (bez depresji) - pierwszorzutowy wybór, gdy CBT-I niedostępne lub nieskuteczne (bezsenność przyczyny i leczenie)
- Bezsenność u osób z historią uzależnień (alkohol, opiody, benzodiazepiny) - bezpieczna alternatywa
- Pobudzenie nocne i bezsenność w demencji (otępieniu) - dawki 25-50 mg
- Lęk uogólniony (GAD) w dawkach 150-300 mg
- Migreny przewlekłe profilaktycznie
- Bóle neuropatyczne (off-label)
- Bulimia, anoreksja - gdy SSRI niedostępne
- Czego trazodon nie leczy dobrze*:
- Klasyczna depresja bez zaburzeń snu - SSRI/SNRI skuteczniejsze
- Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (OCD) - wymagają SSRI w wysokiej dawce
- Zaburzenia uwagi (ADHD) - leki stymulujące
Trittico CR vs Trittico XR - ważna różnica dawkowania: - CR (Controlled Release 75/150 mg) - uwalnianie przez 8 godzin; przyjmować wieczorem na noc, można dzielić w połowie - XR (Extended Release 100 mg) - uwalnianie przez całą dobę; przyjmować rano lub wieczorem w zależności od głównego celu (antydepresyjny vs sedacyjny); nie dzielić ani kruszyć
Czy Trittico jest na receptę Rpw (psychotropową)? Nie. Trazodon jest na zwykłą Rp (różowa recepta), nie wymaga recepty z numerem Rpw jak benzodiazepiny. To kolejny powód, dla którego lekarze chętnie go wybierają.
Jak zamówić Trittico CR online: konsultacja psychiatryczna na ereceptaonline24.pl/uslugi/e-recepta-psychiatryczna kosztuje 250 zł (pierwsza wizyta / pierwsze zastosowanie) lub 59 zł dla kontynuacji leczenia. Wypełnij formularz (objawy bezsenności, nastrój, dotychczasowe leki, choroby współistniejące, leki towarzyszące), w 1-2 godziny otrzymasz e-receptę.
Dawkowanie Trittico - sen, lęk, depresja, demencja
Dawkowanie zależy całkowicie od wskazania - to nie jest "1 tabletka jak na ulotce". Trittico ma różne efekty terapeutyczne w różnych dawkach:
1) Bezsenność (pierwsze wskazanie w PL psychiatrii): - Dawka startowa: 25 mg wieczorem (¼ tabletki CR 75 mg lub ½ tabletki CR 50 mg, gdy dostępne) - Dawka standardowa: 50-100 mg wieczorem (⅔ tabletki CR 75 mg lub 1 tabletka) - Dawka maksymalna w bezsenności: 150 mg - Przyjmować 30-60 min przed planowanym snem - Tytrowanie: rozpocznij od 25-50 mg, zwiększaj o 25 mg co 3-5 dni do skutecznej dawki - U seniorów > 65 lat: rozpocznij od 25 mg (½ × CR 75 mg lub tabletka CR 50 mg) - Czas leczenia: zalecane 3-6 miesięcy w bezsenności przewlekłej, potem ocena czy można odstawić; w bezsenności krótkotrwałej - 2-4 tygodnie
2) Depresja (wyższe dawki): - Dawka startowa: 100-150 mg/dobę (w 1-2 dawkach; CR 75 mg 1× wieczorem + 1× rano lub CR 150 mg wieczorem) - Dawka terapeutyczna: 150-300 mg/dobę - Dawka maksymalna: 400 mg/d ambulatoryjnie, 600 mg/d w szpitalu - Tytrowanie: zacznij 75-150 mg, zwiększaj o 50-100 mg co 3-4 dni - Pełna ocena efektu antydepresyjnego po 4-6 tygodniach - nie odstawiaj wcześniej - Po remisji utrzymuj 6-12 miesięcy w pierwszym epizodzie depresji, dłużej w nawrotach
- 3) Bezsenność i pobudzenie w otępieniu (geriatria)*:
- Dawka startowa: 12,5-25 mg wieczorem
- Dawka utrzymująca: 50 mg wieczorem
- Maksymalna: 100 mg (rzadko więcej u osób z demencją)
- 4) Lęk uogólniony (GAD)*:
- 150-300 mg/dobę w 2 dawkach lub jednej dawce wieczornej
- Pełny efekt po 4-6 tygodniach
- W lęku ostrym dodać krótkotrwale Hydroxyzinum 25 mg lub propranolol 10-40 mg
Postaci dostępne w PL:
| Postać | Dawka | Schemat | |---|---|---| | Trittico CR 75 | 75 mg | 1-4 tabletki/dobę; można dzielić ¼-½ | | Trittico CR 150 | 150 mg | 1-2 tabletki/dobę; można dzielić | | Trittico XR 100 | 100 mg | 1-3 tabletki/dobę; nie dzielić Inna technologia uwalniania niż CR | | Trazodon Espefa tabl. 100 mg | 100 mg | Tabletki standardowe (nie CR), 3×/dobę |
Zasady stosowania:
- Tabletki CR i XR - połykaj w całości (popijaj wodą); XR nie wolno dzielić ani kruszyć
- CR 75/150 - można dzielić w nacięciu w połowie, ale nie kruszyć
- Po posiłku - zmniejsza ryzyko nudności (zwłaszcza pierwsze dni); skraca wchłanianie ale nie zmienia całkowitej biodostępności
- Wieczorem na sen - przyjmij 30-60 min przed zaśnięciem
- Rano lub w południe na lęk/depresję - gdy główny efekt to antydepresyjny i nie chcesz nadmiaru sedacji
- nie odstawiaj nagle po długim stosowaniu (> 4 tygodnie) - choć nie uzależnia, gwałtowne odstawienie może wywołać "bezsenność z odbicia"; redukuj o 25% co 5-7 dni
- Tytrowanie w dół trwa zazwyczaj 2-4 tygodnie
U pacjentów z niewydolnością wątroby (klasy B/C Childa-Pugha): redukcja dawki o 50% lub unikaj postaci CR/XR.
U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens < 30 ml/min): redukcja dawki o 33-50%.
U seniorów: zaczynaj zawsze od 25 mg (½ × CR 75), wolniejsze tytrowanie (co 7-10 dni zamiast co 3-5), maksymalna dawka 100-200 mg.
U dzieci < 18 lat: Trittico nie jest zarejestrowany dla dzieci. Bezpieczeństwo nie zostało ustalone - antydepresanty mogą zwiększać myśli samobójcze u młodzieży. Stosować tylko gdy korzyść > ryzyko, pod ścisłym nadzorem psychiatry dziecięcego.
Skutki uboczne, alkohol, ciąża, priapizm, interakcje
Najczęstsze działania niepożądane (> 5%):
- Senność, sedacja (10-30%) - szczególnie pierwsze 7-14 dni; często ustępuje po 2 tygodniach
- Sucho w ustach (5-15%) - efekt cholinolityczny; pij wodę
- Zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne (5-15%) - wstawaj powoli, szczególnie rano (α1-adrenergiczna blokada)
- Bóle głowy
- Nudności, zaparcia
- Zmęczenie poranne ("kac") - gdy dawka zbyt wysoka, alkohol lub bardzo wczesne wstawanie
Rzadkie, ale poważne:
- Priapizm (długotrwała erekcja > 4 h, > 1/10 000 mężczyzn) - stan nagły urologiczny, wymaga natychmiastowej interwencji (igła, leki sympatykomimetyczne); ryzyko nieodwracalnej utraty erekcji jeśli nieleczony > 6 h. Zaprzestaj Trittico, idź na SOR
- Wydłużenie QT i arytmie - ostrzeżenie EMA, podobnie jak w hydroksyzynie i klarytromycynie; ostrożnie u pacjentów z chorobą serca, niskim potasem/magnezem
- Zespół serotoninowy (rzadko, gdy łączony z innymi lekami serotoninergicznymi)
- Wzrost myśli samobójczych u osób < 25 lat (jak wszystkie antydepresanty - Black Box Warning FDA)
- Hyponatremia (SIADH) - szczególnie u seniorów; sprawdzaj sód po 2-4 tyg. U osób > 65 lat
- Krwawienia - przy łączeniu z NLPZ, aspiryną, antykoagulantami
Trazodon vs SSRI - różnice profilu:
- | Skutek | Trazodon | SSRI (sertralina, escitalopram) |
- |---|---|---|
- | Wzrost masy ciała | Mały-Umiarkowany | Mały (sertralina), Umiarkowany (paroksetyna) |
- | Dysfunkcje seksualne | Małe (zaleta!) | Wysokie (30-70% pacjentów) |
- | Sedacja | Wysoka (zaleta na sen) | Mała |
- | Bezsenność | nie wywołuje | Często w pierwszych tygodniach |
- | Niepokój | Zmniejsza | Może nasilać w pierwszych tygodniach |
- | Pełny efekt | 4-6 tyg. (antydepresyjny) | 4-6 tyg. |
- | Zespół odstawienia | Łagodny | Wyraźny (paroksetyna, wenlafaksyna) |
Trazodon a alkohol: - nie łącz - alkohol nasila sedację, niedociśnienie, ryzyko zaburzeń koordynacji - Czas potrzebny do eliminacji trazodonu po jednej dawce: T½ 5-13 h × 5 = 25-65 h → bezpieczna abstynencja 24-48 h po pojedynczej dawce - Jeśli przyjmujesz codziennie - abstynencja przez cały okres leczenia - Połączenie z dużą ilością alkoholu może być niebezpieczne (depresja oddechowa)
Trazodon a inne leki - kluczowe interakcje:
| Lek | Mechanizm | Działanie | |---|---|---| | Inhibitory MAO (selegilina, moklobemid) | Zespół serotoninowy | Przeciwwskazane - odstęp 2 tyg. | | SSRI/SNRI (sertralina, escitalopram, wenlafaksyna) | Sumowanie serotoninergiczne | Obserwuj objawy serotoninowe; często łączone (SSRI rano + trazodon wieczorem na sen) | | Tramadol, fentanyl | Zespół serotoninowy | Ostrożnie | | Leki sedacyjne (benzodiazepiny, z-leki, opiody) | Sumowanie sedacji, depresja oddechowa | Unikaj kombinacji | | Leki przeciwpsychotyczne (kwetiapina, olanzapina) | Sumowanie sedacji, niedociśnienie | Ostrożnie | | Antagoniści α1 (doksazosyna, tamsulozyna) | Sumowanie hipotensyjne | Ostrożnie, szczególnie u seniorów | | Antagoniści wapnia (amlodypina, werapamil) | Sumowanie hipotensyjne | Monitoruj ciśnienie | | Cymetydyna | Wzrost stężenia trazodonu | Redukuj dawkę | | Inhibitory CYP3A4 (klarytromycyna, ketokonazol, sok grejpfrutowy) | Wzrost stężenia trazodonu | Redukcja dawki o 50%, unikaj soku grejpfrutowego | | Induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, dziurawiec) | Spadek stężenia trazodonu | Może być potrzebne zwiększenie dawki | | Warfaryna | Wzrost INR | Monitoruj INR co 5-7 dni przez pierwszy miesiąc | | Cyklosporyna, takrolimus | Wzrost stężeń | Monitoruj | | Digoksyna | Wzrost stężenia | Monitoruj | | Aspiryna, NLPZ | Wzrost ryzyka krwawień GI | Ostrożnie u osób z chorobą wrzodową | | Levodopa, agoniści dopaminy | Trazodon może osłabiać efekty | Ostrożnie u pacjentów z Parkinsonem |
Trazodon a ciąża: - Kategoria C FDA - w badaniach na zwierzętach nieliczne efekty, niejasne dane u ludzi - W I trymestrze unikaj jeśli możliwe; w II-III trymestrze stosować tylko gdy korzyść > ryzyko (np. Ciężka depresja zagrażająca ciąży) - Tuż przed porodem - może wywołać objawy odstawienia u noworodka (drażliwość, drgawki, hipotonia) - Lepsze alternatywy w ciąży: sertralina (najmocniej zbadana), escitalopram
- Trazodon a karmienie piersią*:
- Przenika do mleka w niewielkich ilościach (~10% dawki matki)
- Może być stosowany ostrożnie; obserwuj niemowlę pod kątem nadmiernej senności
- Lepsza alternatywa: sertralina (najmniej do mleka)
Trazodon a prowadzenie pojazdów - sedacja, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne wpływają na reakcję, koncentrację. Nie prowadź pojazdów przez pierwsze 7-14 dni leczenia i po zwiększeniu dawki. Jeśli przyjmujesz 50 mg wieczorem na sen - sprawdź własną tolerancję rano przed jazdą (resztkowy efekt do 8-10 h, u seniorów dłużej).
Trazodon a pamięć i funkcje poznawcze: - Mniej zaburza pamięć niż benzodiazepiny i z-leki - W badaniach (NIH, 2023) sugerowano efekt neuroprotekcyjny w chorobie Alzheimera (tłumienie unfolded protein response) - dane wstępne, nie wskazanie kliniczne
Zgłaszanie działań niepożądanych - URPL (smz.ezdrowie.gov.pl) lub bezpośrednio do producenta (Angelini Pharma).