Pramolan (opipramol 50 mg): na co jest, dawkowanie, interakcje

Pramolan: co to jest i na co się go stosuje?

Pramolan to lek przeciwdepresyjny zawierający opipramol, wskazany w zaburzeniach lękowych uogólnionych i w zaburzeniach występujących pod postacią somatyczną. Każda tabletka powlekana Pramolanu zawiera 50 mg opipramolu dichlorowodorku. Innych wskazań ChPL Pramolanu nie wymienia.

Jak działa Pramolan?

Według ChPL opipramol, substancja czynna Pramolanu, działa u ludzi uspokajająco, przeciwlękowo i poprawia nastrój. Opipramol ma duże powinowactwo do receptorów sigma (typ 1 i typ 2) i działa antagonistycznie (blokująco) na receptory histaminowe typu 1. W przeciwieństwie do strukturalnie podobnych trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych opipramol ma małą aktywność antycholinergiczną i nie hamuje wychwytu zwrotnego serotoniny ani noradrenaliny. Kod ATC Pramolanu to N06AA05.

Pramolan: dawkowanie i sposób przyjmowania

Dorośli przyjmują Pramolan zwykle w dawce 50 mg rano i w południe oraz 100 mg wieczorem, podczas posiłku lub bezpośrednio po nim, popijając wodą. Leczenie Pramolanem zawsze przebiega pod nadzorem lekarza, który ustala dawkę.

Dawkę zmniejsza się albo zwiększa zależnie od skuteczności i tolerancji leku. U dzieci ChPL traktuje to zalecenie tylko jako wskazówkę, bo doświadczenie w stosowaniu opipramolu u dzieci jest niewielkie.

Jak długo trwa leczenie Pramolanem?

Pramolan stosuje się systematycznie przez co najmniej 2 tygodnie, bo działanie opipramolu nie pojawia się natychmiast, a zmiany nastroju występują stopniowo. Zalecany średni czas leczenia wynosi od 1 do 2 miesięcy. O zakończeniu leczenia decyduje lekarz.

Kto nie może przyjmować Pramolanu? Przeciwwskazania

Pramolanu nie stosuje się między innymi przy nadwrażliwości na opipramol lub trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, w ostrym delirium (majaczeniu), w nieleczonej jaskrze z wąskim kątem i razem z inhibitorami MAO. Pełna lista przeciwwskazań z ChPL Pramolanu:

• nadwrażliwość na substancję czynną, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne lub którąkolwiek substancję pomocniczą,
• ostre zatrucie alkoholem, lekami nasennymi, przeciwbólowymi i psychotropowymi,
• ostre zatrzymanie moczu,
• ostre delirium,
• nieleczona jaskra z wąskim kątem,
• rozrost gruczołu krokowego (prostaty) z zaleganiem moczu,
• porażenna niedrożność jelita,
• wcześniej istniejący blok przedsionkowo-komorowy wyższego stopnia albo nadkomorowe i komorowe zaburzenia przewodzenia w sercu,
• jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO.

Pramolan: ostrzeżenia i środki ostrożności

Pramolanu nie należy stosować przy rozroście gruczołu krokowego bez zalegania moczu, ujawnionej chorobie wątroby i nerek, zwiększonej skłonności do drgawek (np. uszkodzenie mózgu, padaczka, alkoholizm), niewydolności naczyń mózgowych i wcześniejszym uszkodzeniu serca, szczególnie z zaburzeniami przewodzenia. Pozostałe ostrzeżenia z ChPL Pramolanu:

• przy bloku przedsionkowo-komorowym pierwszego stopnia lub innych zaburzeniach przewodzenia opipramol stosuje się tylko wtedy, gdy wykonuje się częste badanie EKG,
• bardzo rzadko mogą wystąpić zmiany w obrazie krwi (neutropenia, agranulocytoza), dlatego w czasie leczenia kontroluje się morfologię krwi, szczególnie przy gorączce, infekcji grypopodobnej lub bólu gardła,
• Pramolan może powodować reakcje nadwrażliwości, także opóźnione; jeśli wystąpi alergiczna reakcja skóry, leczenie się kończy,
• podczas długotrwałego leczenia zaleca się badanie czynności wątroby,
• Pramolan zawiera laktozę, więc nie powinny go stosować osoby z dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy,
• barwniki żółcień pomarańczowa (E110) i żółcień chinolinowa (E104) w Pramolanie mogą powodować reakcje alergiczne.

Co grozi po przedawkowaniu Pramolanu?

Przedawkowanie Pramolanu wymaga hospitalizacji, a swoistej odtrutki (antidotum) na opipramol nie ma. Objawy przedawkowania to między innymi senność, bezsenność, zawroty głowy, niepokój, stany splątania, ataksja (zaburzenia koordynacji ruchów), drgawki, śpiączka, arytmia (zaburzenia rytmu serca), niedociśnienie, wstrząs i depresja oddechowa (osłabienie oddychania), a rzadko zatrzymanie akcji serca. Czynność układu sercowo-naczyniowego monitoruje się przez co najmniej 48 godzin. Dzieci są bardziej niż dorośli wrażliwe na ostre przedawkowanie i obserwowano u nich ciężkie zdarzenia niepożądane, dlatego ChPL zaleca wszelkie możliwe środki, aby go uniknąć.

Pramolan: interakcje z innymi lekami i alkoholem

Pramolanu nie łączy się z inhibitorami MAO: odstawia się je co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem leczenia opipramolem, a opipramol odstawia się przed włączeniem inhibitorów MAO. Alkohol przyjmowany razem z Pramolanem może powodować senność.

Lekarz, który prowadzi leczenie Pramolanem, powinien znać wszystkie przyjmowane leki.

Czego można się spodziewać podczas leczenia Pramolanem? Działania niepożądane

Najczęstsze działania niepożądane Pramolanu, zwłaszcza na początku leczenia, to zmęczenie, suchość w ustach, uczucie zatkanego nosa oraz niedociśnienie i spadki ciśnienia przy wstawaniu (ortostatyczne). Występują często, czyli u 1 do 10 na 100 osób.

Stany splątania i delirium oraz porażenna niedrożność jelit wiążą się szczególnie z nagłym odstawieniem opipramolu lub długotrwałym stosowaniem dużych dawek. Po długotrwałym leczeniu bardzo rzadko pojawiają się żółtaczka i przewlekłe uszkodzenie wątroby. Według ChPL fachowy personel medyczny zgłasza podejrzewane działania niepożądane Pramolanu do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, a zgłaszać je można również podmiotowi odpowiedzialnemu.

Pramolan w ciąży i podczas karmienia piersią

Pramolan w ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze, stosuje się tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne, a w okresie karmienia piersią Pramolanu nie należy stosować. Nie ma danych o działaniu opipramolu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie pozwalają wyciągnąć wniosków o szkodliwym wpływie opipramolu na rozwój zarodka ani płodność.

Opipramol w niewielkich ilościach przenika do mleka. Jeśli leczenie Pramolanem jest bezwzględnie wskazane, karmienie piersią się przerywa. Decyzję podejmuje lekarz.

Pramolan a hydroksyzyna i sertralina: czym się różnią?

Pramolan, Atarax i Zoloft zawierają różne substancje czynne: Pramolan opipramol (lek przeciwdepresyjny), Atarax hydroksyzynę (lek przeciwlękowy), a Zoloft sertralinę (SSRI). O wyborze leku i dawce decyduje lekarz.

Czym różni się sposób stosowania?

Pramolan przyjmuje się zwykle trzy razy na dobę podczas posiłku lub bezpośrednio po nim, a Zoloft raz na dobę, rano lub wieczorem, niezależnie od posiłku. Zalecany średni czas leczenia Pramolanem wynosi od 1 do 2 miesięcy. ChPL Pramolanu wymienia rzadkie stany splątania i majaczenia (delirium) oraz porażenną niedrożność jelit, szczególnie po nagłym odstawieniu lub długotrwałym stosowaniu dużych dawek.

Atarax stosuje się w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie najkrócej, maksymalnie 100 mg na dobę u dorosłych i 50 mg u osób w podeszłym wieku, u których ChPL nie zaleca Ataraxu.

Dawkę Zoloftu zmienia się nie częściej niż raz na tydzień, o 50 mg, maksymalnie 200 mg na dobę. Zoloftu nie odstawia się nagle: dawkę zmniejsza się stopniowo przez co najmniej jeden lub dwa tygodnie.

Kiedy zaczynają działać?

Pramolan nie działa od razu, dlatego ChPL zaleca stosować go systematycznie przez co najmniej 2 tygodnie. Działanie sedacyjne (uspokajające) Ataraxu w tabletkach zaczyna się po 30-45 minutach, a czasu do efektu przeciwlękowego ChPL nie podaje. Zoloft może zacząć działać w ciągu 7 dni, ale pełny efekt wymaga zwykle więcej czasu, szczególnie w ZO-K.

Czy można prowadzić samochód?

ChPL Pramolanu, Ataraxu i Zoloftu ostrzegają, że leki te mogą osłabiać zdolność prowadzenia pojazdów. Pramolan może ją zaburzać nawet przy prawidłowym stosowaniu, zwłaszcza w połączeniu z alkoholem. Atarax może powodować sedację i zawroty głowy, a ChPL zaleca przestrzec pacjenta przed prowadzeniem pojazdów. Sertralina w badaniach nie wpływała na sprawność psychomotoryczną, ale leki przeciwdepresyjne mogą upośledzać funkcje potrzebne do prowadzenia samochodu.

Czy Pramolan można łączyć z sertraliną?

O łączeniu Pramolanu z sertraliną decyduje lekarz, bo według ChPL Pramolanu jednoczesne stosowanie z SSRI może sumować wpływ obu leków na układ serotoninergiczny. Więcej: Hydroxyzinum, sertralina, leki psychiatryczne.

Czy Pramolan jest na receptę?

Tak, Pramolan jest lekiem na receptę: w Rejestrze Produktów Leczniczych ma kategorię dostępności Rp, czyli jest wydawany z przepisu lekarza. Pramolanu nie można otrzymać w aptece bez recepty.

Według wykazu leków refundowanych na 1 października 2026 Pramolan nie jest refundowany: obwieszczenie Ministra Zdrowia nie zawiera dla Pramolanu wierszy w części leków refundowanych dostępnych w aptece na receptę, dlatego cenę ustala apteka.

Receptę na Pramolan wystawia lekarz po konsultacji, która może odbyć się online, na przykład w ramach usługi e-recepta psychiatryczna; o wystawieniu recepty decyduje lekarz.

Źródła

• Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) i ulotka - Rejestr Produktów Leczniczych, URPL
• Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych - organ dopuszczający lek do obrotu - urpl.gov.pl
• Jak działa e-recepta i jak ją zrealizować - pacjent.gov.pl

Informacje o dawkowaniu i przeciwwskazaniach pochodzą z ChPL zatwierdzonej przez URPL. Strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.