Lek przeciwdrgawkowy

Depakine Chrono (walproinian sodu i kwas walproinowy): na co jest i jak stosować

Depakine Chrono 300 i 500 to lek przeciwdrgawkowy w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu, zawierający walproinian sodu i kwas walproinowy. Jest wskazany w padaczce oraz w epizodach maniakalnych choroby afektywnej dwubiegunowej, gdy lit jest przeciwwskazany lub źle tolerowany. Depakine Chrono jest na receptę (Rp). Walproinian niesie duże ryzyko wad wrodzonych i zaburzeń neurorozwojowych u dziecka narażonego w życiu płodowym.

Depakine Chrono: najważniejsze informacje

Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem ani ulotki dołączonej do opakowania.

Zobacz wszystkie: Leki neurologiczne

Depakine Chrono: na co jest stosowany?

Depakine Chrono jest wskazany w padaczce oraz w leczeniu epizodów maniakalnych (okresów nadmiernie podwyższonego nastroju i pobudzenia) w chorobie afektywnej dwubiegunowej, gdy lit jest przeciwwskazany lub źle tolerowany. Wskazania według Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL):

• padaczka, napady uogólnione: napady miokloniczne, toniczno-kloniczne, atoniczne i nieświadomości;
• padaczka, napady częściowe: napady proste lub złożone, wtórnie uogólnione, zespół Lennoxa-Gastauta;
• epizody maniakalne w chorobie afektywnej dwubiegunowej, gdy lit jest przeciwwskazany lub źle tolerowany (kontynuację leczenia można rozważać u osób, u których walproinian zadziałał w ostrej fazie manii).

Zobacz też kategorie neurologia i psychiatria.

Jak działa Depakine Chrono?

Depakine Chrono działa na ośrodkowy układ nerwowy i ma działanie przeciwdrgawkowe w różnych typach padaczki u ludzi. Najbardziej uznana hipoteza dotyczy kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), którego stężenie zwiększa się po podaniu walproinianu.

Czy Depakine Chrono jest na depresję lub na uspokojenie?

ChPL nie wymienia depresji ani uspokojenia wśród wskazań Depakine Chrono: w chorobie afektywnej dwubiegunowej wskazaniem są wyłącznie epizody maniakalne, a poza tym padaczka. Według ChPL u osób przyjmujących leki przeciwpadaczkowe odnotowano myśli i zachowania samobójcze, a senność jest częstym działaniem niepożądanym Depakine Chrono. O leczeniu decyduje lekarz.

Depakine Chrono w ciąży i u kobiet, które mogą zajść w ciążę

Depakine Chrono jest przeciwwskazany w ciąży: w chorobie afektywnej dwubiegunowej bez wyjątku, a w padaczce - chyba że nie ma odpowiedniego leczenia alternatywnego. U kobiet w wieku rozrodczym jest przeciwwskazany w obu wskazaniach, chyba że spełnione są warunki programu zapobiegania ciąży. Walproinian ma wysoki potencjał teratogenny (zdolność do wywoływania wad rozwojowych płodu).

Jakie ryzyko niesie Depakine Chrono dla dziecka?

Dziecko narażone na Depakine Chrono w życiu płodowym ma duże ryzyko wrodzonych wad rozwojowych i zaburzeń neurorozwojowych, także gdy walproinian przyjmowano z innymi lekami przeciwpadaczkowymi. Ryzyko wad zależy od dawki, a ryzyko zaburzeń neurorozwojowych wydaje się od niej zależeć; nie ustalono dawki, poniżej której ryzyka nie ma. ChPL opisuje:

• ciężkie wady wrodzone u około 11% dzieci kobiet z padaczką leczonych w ciąży samym walproinianem, wobec około 2-3% w populacji ogólnej; najczęstsze wady to m.in. wady cewy nerwowej, rozszczep wargi i podniebienia, wady serca, nerek i kończyn, a narażenie może też powodować osłabienie słuchu lub głuchotę;
• opóźnienia rozwoju u maksymalnie 30-40% dzieci przedszkolnych narażonych na sam walproinian oraz iloraz inteligencji (IQ) sześciolatków narażonych na walproinian średnio o 7-10 punktów niższy niż u dzieci narażonych na inne leki przeciwpadaczkowe;
• około 3-krotnie większe ryzyko zaburzeń ze spektrum autyzmu i około 5-krotnie większe ryzyko autyzmu dziecięcego oraz około 1,5-krotnie większe ryzyko ADHD niż u dzieci nienarażonych;
• u noworodków matek przyjmujących walproinian w ciąży: bardzo rzadko zespół krwotoczny, a także niedoczynność tarczycy oraz, po stosowaniu w trzecim trymestrze, hipoglikemia i objawy odstawienia.

Nie można wykluczyć ryzyka zaburzeń neurorozwojowych przez cały okres ciąży. Kwas foliowy przed ciążą może zmniejszyć ryzyko wad cewy nerwowej (które mogą wystąpić w każdej ciąży), ale dostępne dowody nie wskazują, by zapobiegał wadom związanym z walproinianem.

Na czym polega program zapobiegania ciąży?

Program zapobiegania ciąży określa warunki przepisywania i wydawania walproinianu dziewczętom i kobietom w wieku rozrodczym. Walproinianu nie stosuje się u nich, chyba że inne metody leczenia są nieskuteczne lub nie są tolerowane, a leczenie rozpoczyna i nadzoruje wyłącznie lekarz specjalizujący się w leczeniu padaczki lub choroby afektywnej dwubiegunowej. Warunki programu:

• lekarz ocenia sytuację pacjentki, omawia z nią możliwości leczenia, upewnia się, że rozumie ona ryzyko i sposoby jego ograniczania, i ocenia możliwość zajścia w ciążę;
• pacjentka potwierdza, że zna ryzyko wad wrodzonych i zaburzeń neurorozwojowych oraz ich skalę, i rozumie konieczność testów ciążowych przed leczeniem oraz w razie potrzeby w jego trakcie;
• leczenia nie wolno rozpoczynać bez ujemnego osoczowego testu ciążowego (z krwi), potwierdzonego przez pracownika służby zdrowia;
• skuteczna antykoncepcja obowiązuje bez przerwy przez cały czas leczenia, także gdy pacjentka nie miesiączkuje: co najmniej jedna skuteczna metoda, najlepiej niezależna od użytkowniczki (np. wkładka wewnątrzmaciczna lub implant), albo dwie uzupełniające się metody, w tym barierowa;
• specjalista co najmniej raz w roku ocenia, czy walproinian jest najodpowiedniejszym lekiem, a formularz corocznego potwierdzenia o zapoznaniu się z ryzykiem wypełnia się na początku leczenia i przy każdej corocznej kontroli u specjalisty;
• pacjentka dostaje poradnik, a farmaceuta przy każdym wydaniu leku przekazuje kartę pacjenta i upewnia się, że pacjentka ją rozumie.

Warunki dotyczą też kobiet, które obecnie nie są aktywne seksualnie, chyba że lekarz uzna, że istnieją istotne powody wskazujące, że nie ma ryzyka ciąży. Gdy u leczonej dziewczynki wystąpi miesiączka, rodzice lub opiekunowie muszą skontaktować się ze specjalistą, a lekarz co roku ocenia potrzebę dalszego leczenia i rozważa alternatywy; specjalista dokłada wszelkich starań, by przed osiągnięciem dojrzałości zamienić leczenie na alternatywne. Walproinian nie zmniejsza skuteczności antykoncepcji hormonalnej, ale leki z estrogenem mogą zmniejszać stężenie walproinianu i osłabiać jego skuteczność, dlatego przy ich rozpoczynaniu i kończeniu lekarz obserwuje kontrolę napadów lub nastroju. Materiały edukacyjne dla pacjenta są opublikowane w Rejestrze Produktów Leczniczych.

Co zrobić przy planowaniu ciąży i po zajściu w ciążę?

Kobieta leczona Depakine Chrono, która planuje ciążę lub ją podejrzewa, ma nie przerywać leczenia, tylko niezwłocznie skontaktować się z lekarzem (przy planowaniu ciąży - gdy tylko zamierza zajść w ciążę). Kobieta, która zajdzie w ciążę podczas leczenia, musi natychmiast udać się do specjalisty. W padaczce specjalista ponownie ocenia leczenie i dokłada wszelkich starań, by przed poczęciem i przed przerwaniem antykoncepcji zmienić je na inne odpowiednie; w chorobie afektywnej dwubiegunowej po konsultacji ze specjalistą leczenie walproinianem należy przerwać i w razie konieczności zamienić na alternatywne przed poczęciem i przed przerwaniem antykoncepcji. Napady toniczno-kloniczne i stany padaczkowe z niedotlenieniem u matki mogą w ciąży nieść szczególne ryzyko śmierci matki i dziecka. Jeśli wyjątkowo kobieta w ciąży musi przyjmować walproinian z powodu padaczki, stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę podzieloną na kilka małych dawek w ciągu dnia. Kobiety w ciąży narażone na walproinian i ich partnerów kieruje się do specjalisty od wad wrodzonych; wdraża się też specjalistyczny monitoring prenatalny.

Czy Depakine Chrono przyjmowany przez mężczyznę wpływa na dziecko i płodność?

Dane są niespójne: jedno badanie wskazuje na zwiększone ryzyko zaburzeń neurorozwojowych u dzieci mężczyzn leczonych walproinianem w ciągu 3 miesięcy przed poczęciem, a inne badania go nie wykazały, więc przyczynowa rola walproinianu pozostaje niepewna. Mimo to lekarz powinien poinformować leczonego mężczyznę o tym możliwym ryzyku i omówić potrzebę rozważenia skutecznej antykoncepcji, także dla partnerki, podczas leczenia i po jego zakończeniu: według punktu 4.4 ChPL przez co najmniej 3 miesiące, według punktu 4.6 przez 3 miesiące. Podczas leczenia i przez co najmniej 3 miesiące po nim mężczyzna nie powinien być dawcą nasienia. Przy planowaniu poczęcia dziecka lekarz omawia leczenie alternatywne. Walproinian może też zaburzać płodność u mężczyzn; w niektórych przypadkach zaburzenia przemijają po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia leczenia, a w innych nie wiadomo, czy niepłodność była odwracalna.

Karmienie piersią a Depakine Chrono

Przy karmieniu piersią ChPL wymaga decyzji: albo przerwać karmienie, albo przerwać lub wstrzymać leczenie Depakine Chrono, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia dla dziecka i z leczenia dla matki. Walproinian przenika do mleka (od 1 do 10% stężenia we krwi matki), a u karmionych piersią noworodków i niemowląt wykazano zaburzenia hematologiczne.

Dawkowanie Depakine Chrono

Dawkę Depakine Chrono ustala lekarz w zależności od wieku i masy ciała, z uwzględnieniem wrażliwości pacjenta na walproinian. Postać o przedłużonym uwalnianiu pozwala przyjmować lek raz albo dwa razy na dobę. Tabletki są dostępne w dwóch mocach:

Dawkowanie w padaczce i w epizodach maniakalnych

W padaczce leczenie zaczyna się zwykle od 5-15 mg na kg masy ciała (mg/kg) na dobę, a dawkę zwiększa się co 2-3 dni o 5 mg/kg do dawki optymalnej. Dawka dobowa wynosi zwykle 20-30 mg/kg, a dawka większa niż 50 mg/kg jest możliwa tylko w razie konieczności i pod ścisłą kontrolą kliniczną. W epizodach maniakalnych u dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 750 mg na dobę, a średnia dawka dobowa zwykle 1000-2000 mg walproinianu; osoby przyjmujące ponad 45 mg/kg na dobę powinny pozostawać pod ścisłą obserwacją. ChPL nie podaje jednej dawki maksymalnej. Podstawą doboru dawki jest skuteczność kliniczna, a oznaczanie stężenia leku we krwi (za skuteczne uznaje się 300-700 µmol/l) ma znaczenie pomocnicze. Tabletki mogą być stosowane u dzieci o masie ciała powyżej 17 kg, które są w stanie je połknąć, ale ta postać nie jest odpowiednia dla dzieci poniżej 6 lat (ryzyko zadławienia); skuteczności w leczeniu epizodów maniakalnych poniżej 18 lat nie ustalono.

Dawkowanie u dziewcząt i kobiet w wieku rozrodczym

U dziewcząt i kobiet w wieku rozrodczym dawkę dobową walproinianu dzieli się na co najmniej dwie dawki pojedyncze. Walproinian najlepiej przepisywać w monoterapii, w najmniejszej skutecznej dawce i, jeśli to możliwe, w postaci o przedłużonym uwalnianiu.

Dzielenie tabletki, posiłki i pominięta dawka

ChPL nie określa, czy tabletkę Depakine Chrono można dzielić, kruszyć lub rozgryzać, jak przyjmować ją względem posiłków ani co zrobić po pominięciu dawki; nie podaje też czasu leczenia ani schematu odstawiania. Decyduje o tym lekarz. Obojętna matryca tabletki nie wchłania się i jest wydalana z kałem.

Skutki uboczne Depakine Chrono

Najczęstsze działania niepożądane Depakine Chrono to drżenie i nudności (u co najmniej 1 na 10 osób). Do poważnych należą m.in. ciężkie uszkodzenie wątroby, zapalenie trzustki i ciężkie reakcje skórne. Wybór z punktu 4.8 ChPL:

Przy objawach ciężkich reakcji skórnych (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, DRESS, czyli reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi) lub obrzęku naczynioruchowego trzeba natychmiast ocenić stan pacjenta, a po potwierdzeniu rozpoznania koniecznie przerwać leczenie. Objawy hiperamonemii, takie jak ataksja (zaburzenia koordynacji ruchów), zaburzenia świadomości i wymioty, trzeba natychmiast zgłosić lekarzowi.

Czy Depakine Chrono uszkadza wątrobę?

Tak, uszkodzenie wątroby jest częstym działaniem niepożądanym Depakine Chrono, a zgłaszano też ciężkie, niekiedy śmiertelne uszkodzenia wątroby, głównie w pierwszych 6 miesiącach leczenia. Najbardziej narażone są niemowlęta i dzieci poniżej 3 lat z ciężką padaczką, przyjmujące kilka leków przeciwpadaczkowych. Przed żółtaczką mogą wystąpić osłabienie, brak apetytu, senność (czasem z powtarzającymi się wymiotami i bólami brzucha) albo nawrót napadów mimo właściwego leczenia; wtedy trzeba niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Czynność wątroby bada się przed leczeniem i okresowo przez pierwsze 6 miesięcy.

Czy Depakine Chrono może wywołać zapalenie trzustki?

Tak, ChPL opisuje zapalenie trzustki, czasem kończące się zgonem, jako działanie niepożądane Depakine Chrono; najbardziej narażone są małe dzieci. Częstość podano w niej różnie: w tabeli „niezbyt często”, w ostrzeżeniach „bardzo rzadko” (ciężkie zapalenie trzustki), a w środkach ostrożności „rzadko”. Przy ostrych bólach brzucha zaleca się oznaczenie enzymów trzustkowych, a po rozpoznaniu zapalenia trzustki leczenie trzeba przerwać.

Kiedy zaczyna działać i czego się spodziewać?

ChPL nie podaje, po jakim czasie Depakine Chrono zaczyna działać. Podaje, że stałe (stacjonarne) stężenie walproinianu we krwi osiąga się w ciągu 2-4 dni, a w padaczce dawkę zwiększa się tak, by średnią zalecaną dawkę osiągnąć po tygodniu (u osób leczonych już innymi lekami przeciwpadaczkowymi w ciągu 2 tygodni).

Biegunka według przypisu do tabeli 4.8 często występuje u niektórych pacjentów na początku leczenia i zwykle mija po kilku dniach bez przerywania leczenia. W rzadkich przypadkach leczenie lekiem przeciwpadaczkowym może na początku zwiększyć częstość napadów albo wywołać ich nowy typ; w razie nasilenia napadów trzeba niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

Przedawkowanie Depakine Chrono

W razie podejrzenia przedawkowania Depakine Chrono trzeba natychmiast wezwać pomoc medyczną (numer alarmowy 112). Punkt ChPL o przedawkowaniu (4.9) nie podaje dawki toksycznej ani śmiertelnej.

Objawy ciężkiego przedawkowania to śpiączka, zmniejszenie napięcia mięśniowego, osłabienie odruchów, zwężenie źrenic i zaburzenia oddychania; może też wystąpić kwasica metaboliczna, spadek ciśnienia oraz zapaść lub wstrząs krążeniowy. Po szczególnie ciężkich zatruciach opisywano zgony. Leczenie odbywa się w szpitalu: płukanie żołądka, nadzorowanie krążenia i oddychania, a w najcięższych przypadkach hemodializa lub hemoperfuzja.

Depakine Chrono a alkohol i prowadzenie pojazdów

ChPL Depakine Chrono nie zaleca picia alkoholu podczas leczenia walproinianem (punkt 4.4) i nie podaje o alkoholu nic więcej.

Według ChPL kierowcy i operatorzy maszyn powinni być ostrzeżeni o możliwości senności, zwłaszcza przy stosowaniu kilku leków przeciwdrgawkowych albo innych leków, które też mogą powodować senność, np. benzodiazepin.

Przeciwwskazania i interakcje Depakine Chrono

Depakine Chrono jest przeciwwskazany m.in. przy nadwrażliwości na walproinian sodu lub substancje pomocnicze, w ostrym i przewlekłym zapaleniu wątroby, po przebytym ciężkim zapaleniu wątroby (zwłaszcza polekowym) i przy ciężkim zapaleniu wątroby w wywiadzie rodzinnym, w porfirii oraz przy jednoczesnym stosowaniu meflochiny. Przeciwwskazaniem są też zaburzenia mitochondrialne wywołane mutacjami genu polimerazy γ (POLG), np. zespół Alpersa-Huttenlochera (oraz podejrzenie takich zaburzeń u dzieci poniżej 2 lat), zaburzenia cyklu mocznikowego i niewyrównany pierwotny układowy niedobór karnityny. Przeciwwskazania w ciąży i u kobiet w wieku rozrodczym opisuje sekcja o ciąży.

Czy Depakine Chrono może wywołać myśli samobójcze?

U osób przyjmujących leki przeciwpadaczkowe odnotowano myśli i zachowania samobójcze, a metaanaliza badań leków przeciwpadaczkowych wskazuje na niewielkie zwiększenie tego ryzyka; według ChPL dostępne dane nie wykluczają, że dotyczy ono także walproinianu z Depakine Chrono. Pacjenta trzeba uważnie obserwować, a on i jego opiekunowie powinni zwrócić się do lekarza w razie wystąpienia oznak takich myśli lub zachowań.

Z jakimi lekami Depakine Chrono wchodzi w interakcje?

Depakine Chrono nie wolno łączyć z meflochiną, a ChPL nie zaleca łączenia go z antybiotykami karbapenemowymi (w ciągu dwóch dni mogą obniżyć stężenie kwasu walproinowego o 60-100%, czasem z drgawkami). Walproinian zwiększa toksyczność lamotryginy (ryzyko ciężkiej wysypki), stężenie fenobarbitalu, prymidonu i wolnej fenytoiny oraz może nasilać działanie neuroleptyków, inhibitorów MAO, leków przeciwdepresyjnych i benzodiazepin. O łączeniu z innymi lekami decyduje lekarz.

Czy Depakine Chrono jest na receptę? Jak uzyskać receptę

Depakine Chrono jest lekiem na receptę: w Rejestrze Produktów Leczniczych ma kategorię dostępności Rp i nie jest dostępny bez recepty. O wystawieniu recepty decyduje lekarz po ocenie sytuacji pacjenta; konsultacja może odbyć się także online, w naszym serwisie (e-recepta), ale recepta nie jest z góry gwarantowana. Według ChPL u dziewcząt i kobiet w wieku rozrodczym leczenie powinien rozpoczynać i nadzorować wyłącznie lekarz specjalizujący się w leczeniu padaczki lub choroby afektywnej dwubiegunowej, a u mężczyzn zaleca się, by rozpoczynał je i nadzorował taki specjalista.

Czy Depakine Chrono jest lekiem psychotropowym?

Depakine Chrono ma kategorię Rp, a nie Rpw, którą mają leki zawierające środki odurzające lub substancje psychotropowe z wykazów ustawy. ChPL zalicza go do leków przeciwdrgawkowych i nie używa określenia „psychotropowy”; nie opisuje też uzależnienia ani nadużywania leku.

Cena Depakine Chrono i refundacja

Depakine Chrono jest refundowany: według wykazu leków refundowanych na 1 października 2026 cena detaliczna opakowania 30 tabletek w blistrach wynosi 17,11 zł (Depakine Chrono 300) i 23,70 zł (Depakine Chrono 500). Każde z nich jest w wykazie w dwóch zakresach z różną odpłatnością: „Padaczka” (ryczałt) oraz „Choroby psychiczne lub upośledzenia umysłowe” (bezpłatny do limitu). Dopłata pacjenta zależy od zakresu:

W zakresie „Padaczka” wykaz obejmuje refundacją także wskazanie pozarejestracyjne „neuralgia lub neuropatia w obrębie twarzy”, którego ChPL nie wymienia (punkt 4.1 podaje wyłącznie padaczkę i epizody maniakalne). Opakowania w pojemniku nie mają pozycji w wykazie.

Skład i ulotka Depakine Chrono

Substancjami czynnymi Depakine Chrono są walproinian sodu i kwas walproinowy. Substancje pomocnicze to m.in. etyloceluloza, krzemionka koloidalna, hypromeloza, talk i tytanu dwutlenek (E 171); laktozy nie ma w wykazie. Tabletka Depakine Chrono 300 zawiera 27,65 mg sodu, a Depakine Chrono 500 - 46,08 mg sodu. Strona opiera się na tekście ChPL z 08/2026 i na danych rejestrowych, a nie na ulotce dla pacjenta. Opakowanie zawiera 30 tabletek w blistrach albo w pojemniku; lek przechowuje się poniżej 25°C, chroniąc przed światłem i wilgocią, a okres ważności wynosi 3 lata.

Depakine Chrono: najczęściej zadawane pytania

Powiązane artykuły

• Bipolar - co to jest, objawy, leczenie. Kompletny przewodnik
• Dwubiegunowość - co to jest, objawy, leczenie. Kompletny przewodnik
• Choroba dwubiegunowa - objawy. Kompletny przewodnik

Powiązane leki

• Lamotrix
• Ketrel
• Pregabalina

Źródła

• Charakterystyka Produktu Leczniczego Depakine Chrono 300 i 500 - Rejestr Produktów Leczniczych (URPL)
• Obwieszczenie Ministra Zdrowia z 16 września 2026 r. w sprawie wykazu refundowanych leków na 1 października 2026 r. - Ministerstwo Zdrowia (gov.pl)
• Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) i ulotka - Rejestr Produktów Leczniczych, URPL
• Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych - organ dopuszczający lek do obrotu - urpl.gov.pl
• Jak działa e-recepta i jak ją zrealizować - pacjent.gov.pl