Zolafren (olanzapina) - dawkowanie, skutki uboczne, cena i refundacja
Zolafren to lek zawierający olanzapinę - atypowy lek przeciwpsychotyczny (neuroleptyk II generacji, kod ATC N05AH03) stosowany w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych i zapobieganiu nawrotom w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Dostępny jest w dawkach od 2,5 mg do 20 mg w postaci tabletek powlekanych, tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej oraz kapsułek twardych. Olanzapina wykazuje działanie uspokajające i sedatywne, dlatego bywa nieprawidłowo kojarzona "z bezsennością" - jednak nie jest klasycznym lekiem nasennym i jej stosowanie wymaga stałej opieki lekarza psychiatry. To lek wyłącznie na receptę (Rp/Rpz/Rp/Lz), którego nie wolno rozpoczynać ani odstawiać samodzielnie. Pacjenci leczeni przewlekle mogą uzyskać receptę na kontynuację terapii również online. Zobacz też inne leki stosowane w psychiatrii i zaburzeniach snu: trittico cr 75, hydroxyzinum i pramolan.
- Substancja czynna (INN)
- Olanzapina (Olanzapinum), kod ATC N05AH03
- Grupa / ATC
- Atypowy lek przeciwpsychotyczny (neuroleptyk II generacji), ATC N05AH03
- Postać
- Tabletki powlekane, tabletki (w tym ulegające rozpadowi w ustach), kapsułki twarde
- Dawki
- 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg
- Wielkości opakowań
- 28 tabl., 30 tabl., 42 tabl., 49 tabl., 56 tabl., 98 tabl.
- Kategoria wydawania
- Rp / Rpz / Rp/Lz (lek wyłącznie na receptę)
- Refundacja
- Tak - we wskazaniach rejestracyjnych, odpłatność ryczałtowa wg obwieszczenia MZ
- Producent
- Adamed Pharma S.A. (Polska)
- Sposób podania
- Doustnie, raz na dobę, niezależnie od posiłków, o stałej porze
- Działanie
- Przeciwpsychotyczne, przeciwmaniakalne i sedatywne; antagonizm receptorów D2 i 5-HT2A
Jak uzyskać receptę na Zolafren online?
Receptę na Zolafren można uzyskać przez e-konsultację (od 199,00 zł) - kod e-recepty trafia na e-mail zwykle w 15 minut, 24/7:
- Wypełnij formularz medyczny - wskaż Zolafren jako potrzebny lek i opisz dotychczasowe leczenie lub objawy.
- Opłać e-konsultację (od 199,00 zł) - BLIK lub kartą płatniczą.
- Lekarz (PWZ 3211301) weryfikuje wywiad medyczny - o wystawieniu recepty zawsze decyduje lekarz.
- Odbierz 4-cyfrowy kod PIN e-recepty e-mailem, zwykle w 15 minut.
- Zrealizuj e-receptę w dowolnej aptece w Polsce - podaj kod PIN i PESEL (albo pokaż receptę w aplikacji mojeIKP).
Jeśli lekarz uzna, że lek nie jest dla Ciebie bezpieczny, nie wystawi recepty - opłata za konsultację jest wtedy zwracana w całości.
Co to jest Zolafren i jak działa
Zolafren to preparat zawierający olanzapinę - substancję z grupy atypowych leków przeciwpsychotycznych (neuroleptyków II generacji). Lek produkowany jest przez firmę Adamed Pharma S.A. i dostępny w szerokim zakresie dawek: 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, w postaci tabletek powlekanych, tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Zolafren-Swift) oraz kapsułek twardych.
Mechanizm działania. Olanzapina działa wieloreceptorowo - blokuje przede wszystkim receptory dopaminowe D2 oraz serotoninowe 5-HT2A, a także receptory histaminowe H1, muskarynowe i adrenergiczne. To właśnie powinowactwo do receptorów H1 i adrenergicznych odpowiada za charakterystyczne działanie uspokajające i sedatywne, które bywa odczuwane jako senność.
- | Cecha | Olanzapina (Zolafren) |
- |---|---|
- | Klasa | Atypowy lek przeciwpsychotyczny |
- | Główne receptory | D2, 5-HT2A, H1, M, α1 |
- | Działanie dominujące | Przeciwpsychotyczne, przeciwmaniakalne |
- | Efekt uboczny często odczuwany | Sedacja, senność, wzrost masy ciała |
- | Okres półtrwania | ok. 33 godziny (raz na dobę) |
Ważne zastrzeżenie: mimo działania sedatywnego Zolafren nie jest lekiem nasennym i nie powinien być stosowany doraźnie na bezsenność. To lek o silnym wpływie na ośrodkowy układ nerwowy, którego stosowanie wymaga stałej opieki lekarza psychiatry. O lekach faktycznie stosowanych w zaburzeniach snu przeczytasz przy preparatach trittico cr 75 oraz hydroxyzinum.
Wskazania
Zolafren (olanzapina) ma ściśle określone, zarejestrowane wskazania do stosowania. Decyzję o włączeniu leku zawsze podejmuje lekarz psychiatra na podstawie diagnozy.
Zarejestrowane wskazania:
- Schizofrenia - leczenie ostrej fazy oraz terapia podtrzymująca zapobiegająca nawrotom; olanzapina jest skuteczna wobec objawów wytwórczych (urojenia, omamy) i częściowo negatywnych (wycofanie, apatia).
- Epizody maniakalne o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej.
- Zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów, u których uzyskano dobrą odpowiedź na olanzapinę w epizodzie maniakalnym.
Czego Zolafren NIE jest:
- Nie jest lekiem nasennym ani lekiem "na bezsenność" - sedacja to działanie uboczne, nie wskazanie.
- Nie jest lekiem przeciwlękowym pierwszego wyboru.
- Nie jest lekiem do samodzielnego, doraźnego stosowania.
W zaburzeniach lękowych i problemach ze snem lekarze częściej sięgają po inne preparaty, takie jak hydroxyzinum czy pramolan. Olanzapina bywa stosowana także poza wskazaniami rejestracyjnymi (off-label, np. w wybranych zaburzeniach), ale zawsze wyłącznie na podstawie indywidualnej decyzji specjalisty.
Dawkowanie Zolafren
Dawkowanie Zolafrenu ustala wyłącznie lekarz psychiatra, indywidualnie dla każdego pacjenta. Poniższe wartości mają charakter wyłącznie informacyjny i odpowiadają charakterystyce produktu leczniczego.
- | Wskazanie | Dawka początkowa | Zakres terapeutyczny |
- |---|---|---|
- | Schizofrenia | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
- | Epizod maniakalny (monoterapia) | 15 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
- | Epizod maniakalny (terapia skojarzona) | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
- | Zapobieganie nawrotom ChAD | dawka jak skuteczna w epizodzie | 5-20 mg/dobę |
Zasady przyjmowania:
- Lek przyjmuje się raz na dobę, o stałej porze, niezależnie od posiłków.
- Dawka maksymalna to 20 mg/dobę - nie wolno jej przekraczać.
- U osób starszych (powyżej 65 lat), z niewydolnością wątroby lub nerek lekarz zwykle rozpoczyna od 5 mg/dobę.
- Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej (Zolafren-Swift) można przyjmować bez popijania wodą.
Bardzo ważne ostrzeżenie dotyczące odstawiania: leku nie wolno odstawiać nagle. Gwałtowne przerwanie terapii może wywołać objawy odstawienne (pocenie się, bezsenność, drżenie, nudności) oraz nawrót choroby podstawowej. Zmianę dawki lub zakończenie leczenia zawsze planuje się z lekarzem, stopniowo.
Skutki uboczne Zolafren
Olanzapina, jak każdy lek przeciwpsychotyczny, może powodować działania niepożądane. Część z nich jest częsta i wymaga regularnej kontroli lekarskiej, m.in. badań metabolicznych.
Bardzo częste i częste działania niepożądane:
- Przyrost masy ciała - jeden z najbardziej charakterystycznych efektów olanzapiny; może być znaczny.
- Senność i sedacja, szczególnie na początku leczenia.
- Zwiększenie apetytu.
- Zaburzenia metaboliczne - wzrost stężenia glukozy, cholesterolu i triglicerydów; ryzyko rozwoju cukrzycy.
- Zawroty głowy, suchość w ustach, zaparcia, spadki ciśnienia przy wstawaniu (hipotonia ortostatyczna).
- Podwyższenie poziomu prolaktyny, obrzęki.
Rzadsze, ale poważne:
- Objawy pozapiramidowe (sztywność, drżenie, niepokój ruchowy) - rzadsze niż przy starszych neuroleptykach.
- Złośliwy zespół neuroleptyczny - rzadki, ale zagrażający życiu (wysoka gorączka, sztywność mięśni) - wymaga natychmiastowej pomocy.
- Zaburzenia rytmu serca (wydłużenie odstępu QT).
- Zmiany w obrazie krwi, zaburzenia czynności wątroby.
Pacjenci leczeni Zolafrenem powinni mieć regularnie kontrolowaną masę ciała, glikemię i lipidogram. O każdym niepokojącym objawie należy bezzwłocznie poinformować lekarza prowadzącego. Nie należy samodzielnie modyfikować dawki w odpowiedzi na działania niepożądane.
Przeciwwskazania i ostrzeżenia
Zolafren to lek o silnym działaniu, którego stosowanie obarczone jest istotnymi przeciwwskazaniami i wymogami ostrożności.
Przeciwwskazania:
- Nadwrażliwość na olanzapinę lub którykolwiek składnik preparatu.
- Jaskra z wąskim kątem przesączania (ryzyko ostrego ataku).
Szczególna ostrożność jest konieczna u pacjentów z:
- cukrzycą lub czynnikami ryzyka cukrzycy,
- chorobami serca, zaburzeniami rytmu, niskim ciśnieniem,
- chorobami wątroby,
- padaczką lub drgawkami w wywiadzie,
- przerostem gruczołu krokowego, niedrożnością jelit,
- zaburzeniami obrazu krwi.
Ostrzeżenia kluczowe:
- Osoby starsze z otępieniem: olanzapiny nie należy stosować w leczeniu zaburzeń zachowania związanych z otępieniem - zwiększa ryzyko udaru i zgonu w tej grupie.
- Ciąża i karmienie piersią: stosowanie tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko, po konsultacji z lekarzem.
- Prowadzenie pojazdów: ze względu na sedację i ryzyko senności lek może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
- Stała opieka specjalisty: leku nie wolno stosować doraźnie ani "na żądanie" - wymaga zaplanowanej terapii pod opieką psychiatry. W zaburzeniach lękowych z towarzyszącymi objawami nastroju lekarz może rozważyć inne preparaty, np. pramolan.
Zolafren a alkohol
Łączenie Zolafrenu (olanzapiny) z alkoholem jest niewskazane i potencjalnie niebezpieczne.
Alkohol oraz olanzapina działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, a ich połączenie nasila wzajemnie te efekty. Możliwe konsekwencje to:
- nasilona senność i sedacja, nadmierne uspokojenie,
- znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego (ryzyko omdleń, upadków),
- zaburzenia koordynacji, równowagi i koncentracji,
- pogorszenie funkcji poznawczych i opóźnienie reakcji,
- zwiększone obciążenie wątroby.
Alkohol może również osłabiać skuteczność leczenia choroby podstawowej (schizofrenii, choroby afektywnej dwubiegunowej) i sprzyjać nawrotom oraz destabilizacji nastroju. Z tych powodów w trakcie terapii Zolafrenem należy unikać spożywania alkoholu.
Jeśli pacjent ma trudność z całkowitą abstynencją, powinien szczerze omówić to z lekarzem prowadzącym - lekarz oceni ryzyko i pomoże zaplanować bezpieczne postępowanie. Nigdy nie należy samodzielnie zmniejszać dawki leku, aby "móc napić się alkoholu".
Cena Zolafren i refundacja
Cena. Orientacyjny koszt Zolafrenu w aptece to ok. 10-45 zł za opakowanie, w zależności od:
- dawki (2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg lub 20 mg),
- wielkości opakowania (28, 30, 42, 49, 56 lub 98 tabletek/kapsułek),
- producenta oraz konkretnej apteki.
- | Czynnik | Wpływ na cenę |
- |---|---|
- | Większa dawka | zwykle wyższa cena |
- | Większe opakowanie (np. 98 tabl.) | niższy koszt jednostkowy |
- | Refundacja we wskazaniu | znacznie niższa odpłatność pacjenta |
Refundacja. Olanzapina jest lekiem refundowanym w Polsce we wskazaniach rejestracyjnych (schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa). Przy recepcie refundowanej pacjent ponosi jedynie odpłatność ryczałtową zgodnie z aktualnym obwieszczeniem refundacyjnym Ministerstwa Zdrowia. Najpewniejszą informację o cenie po refundacji uzyskasz w aptece, na podstawie konkretnej recepty. Status refundacji i poziom odpłatności mogą się zmieniać wraz z kolejnymi listami refundacyjnymi.
Zamienniki Zolafren
Substancją czynną Zolafrenu jest olanzapina, dostępna na polskim rynku również pod innymi nazwami handlowymi. Wszystkie te preparaty zawierają tę samą substancję czynną i przy zachowaniu tej samej dawki oraz postaci działają tak samo.
Inne preparaty olanzapiny dostępne w Polsce (przykładowo):
- Zalasta,
- Olzapin,
- Olanzapine (preparaty generyczne różnych producentów),
- lek oryginalny Zyprexa.
Farmaceuta w aptece może zaproponować tańszy zamiennik zawierający olanzapinę w tej samej dawce i postaci, chyba że lekarz zaznaczył na recepcie inaczej. Zamiany leku przeciwpsychotycznego nie należy jednak dokonywać samodzielnie bez wiedzy lekarza - nawet w obrębie tej samej substancji czynnej zmiana preparatu powinna być świadoma.
Leki o innym mechanizmie (nie są to zamienniki olanzapiny, lecz preparaty stosowane w innych wskazaniach psychiatrycznych) dobiera lekarz w zależności od rozpoznania - np. w zaburzeniach snu i lęku trittico cr 75 lub hydroxyzinum, a w wybranych zaburzeniach nastroju i lęku pramolan. Każdorazowo o wyborze leku decyduje specjalista.
Jak uzyskać receptę na Zolafren online
Zolafren to lek o kategorii dostępności Rp / Rpz / Rp/Lz - wydawany wyłącznie na receptę. Nie można go kupić bez wcześniejszej konsultacji lekarskiej.
Rozpoczęcie leczenia. Włączenie olanzapiny zawsze wymaga diagnozy i decyzji lekarza psychiatry podczas pełnej oceny psychiatrycznej. Terapii lekiem przeciwpsychotycznym nie rozpoczyna się w trybie konsultacji online ani na podstawie samego formularza - jest to leczenie specjalistyczne, prowadzone i monitorowane przez psychiatrę.
Kontynuacja leczenia online. Jeśli kontynuujesz wcześniej ustaloną terapię olanzapiną i masz stabilne, znane dawkowanie, kolejną receptę na kontynuację możesz uzyskać w ramach e recepta po konsultacji online:
- 1. Wypełniasz formularz medyczny dotyczący dotychczasowego leczenia i stanu zdrowia.
- 2. Lekarz analizuje dane, ocenia bezpieczeństwo kontynuacji i może zadać dodatkowe pytania.
- 3. Jeśli nie ma przeciwwskazań, otrzymujesz e-receptę z kodem na telefon lub e-mail.
- 4. Realizujesz receptę w dowolnej aptece w Polsce.
Więcej o procedurze przeczytasz w artykułach jak uzyskać receptę online oraz co to jest e recepta. Pamiętaj: wystawienie e-recepty zawsze zależy od indywidualnej decyzji lekarza, który może odmówić, jeśli stwierdzi, że potrzebna jest wizyta stacjonarna lub pełna ocena psychiatryczna. Stałe leczenie Zolafrenem powinno pozostawać pod opieką prowadzącego psychiatry.