Zolafren (olanzapina) - dawkowanie, skutki uboczne, cena i refundacja

Zolafren to lek zawierający olanzapinę - atypowy lek przeciwpsychotyczny (neuroleptyk II generacji, kod ATC N05AH03) stosowany w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych i zapobieganiu nawrotom w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Dostępny jest w dawkach od 2,5 mg do 20 mg w postaci tabletek powlekanych, tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej oraz kapsułek twardych. Olanzapina wykazuje działanie uspokajające i sedatywne, dlatego bywa nieprawidłowo kojarzona "z bezsennością" - jednak nie jest klasycznym lekiem nasennym i jej stosowanie wymaga stałej opieki lekarza psychiatry. To lek wyłącznie na receptę (Rp/Rpz/Rp/Lz), którego nie wolno rozpoczynać ani odstawiać samodzielnie. Pacjenci leczeni przewlekle mogą uzyskać receptę na kontynuację terapii również online. Zobacz też inne leki stosowane w psychiatrii i zaburzeniach snu: trittico cr 75, hydroxyzinum i pramolan.

Substancja czynna (INN)
Olanzapina (Olanzapinum), kod ATC N05AH03
Grupa / ATC
Atypowy lek przeciwpsychotyczny (neuroleptyk II generacji), ATC N05AH03
Postać
Tabletki powlekane, tabletki (w tym ulegające rozpadowi w ustach), kapsułki twarde
Dawki
2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg
Wielkości opakowań
28 tabl., 30 tabl., 42 tabl., 49 tabl., 56 tabl., 98 tabl.
Kategoria wydawania
Rp / Rpz / Rp/Lz (lek wyłącznie na receptę)
Refundacja
Tak - we wskazaniach rejestracyjnych, odpłatność ryczałtowa wg obwieszczenia MZ
Producent
Adamed Pharma S.A. (Polska)
Sposób podania
Doustnie, raz na dobę, niezależnie od posiłków, o stałej porze
Działanie
Przeciwpsychotyczne, przeciwmaniakalne i sedatywne; antagonizm receptorów D2 i 5-HT2A

Zamów e-receptę

Jak uzyskać receptę na Zolafren online?

Receptę na Zolafren można uzyskać przez e-konsultację (od 199,00 zł) - kod e-recepty trafia na e-mail zwykle w 15 minut, 24/7:

  1. Wypełnij formularz medyczny - wskaż Zolafren jako potrzebny lek i opisz dotychczasowe leczenie lub objawy.
  2. Opłać e-konsultację (od 199,00 zł) - BLIK lub kartą płatniczą.
  3. Lekarz (PWZ 3211301) weryfikuje wywiad medyczny - o wystawieniu recepty zawsze decyduje lekarz.
  4. Odbierz 4-cyfrowy kod PIN e-recepty e-mailem, zwykle w 15 minut.
  5. Zrealizuj e-receptę w dowolnej aptece w Polsce - podaj kod PIN i PESEL (albo pokaż receptę w aplikacji mojeIKP).

Jeśli lekarz uzna, że lek nie jest dla Ciebie bezpieczny, nie wystawi recepty - opłata za konsultację jest wtedy zwracana w całości.

Co to jest Zolafren i jak działa

Zolafren to preparat zawierający olanzapinę - substancję z grupy atypowych leków przeciwpsychotycznych (neuroleptyków II generacji). Lek produkowany jest przez firmę Adamed Pharma S.A. i dostępny w szerokim zakresie dawek: 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, w postaci tabletek powlekanych, tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Zolafren-Swift) oraz kapsułek twardych.

Mechanizm działania. Olanzapina działa wieloreceptorowo - blokuje przede wszystkim receptory dopaminowe D2 oraz serotoninowe 5-HT2A, a także receptory histaminowe H1, muskarynowe i adrenergiczne. To właśnie powinowactwo do receptorów H1 i adrenergicznych odpowiada za charakterystyczne działanie uspokajające i sedatywne, które bywa odczuwane jako senność.

  • | Cecha | Olanzapina (Zolafren) |
  • |---|---|
  • | Klasa | Atypowy lek przeciwpsychotyczny |
  • | Główne receptory | D2, 5-HT2A, H1, M, α1 |
  • | Działanie dominujące | Przeciwpsychotyczne, przeciwmaniakalne |
  • | Efekt uboczny często odczuwany | Sedacja, senność, wzrost masy ciała |
  • | Okres półtrwania | ok. 33 godziny (raz na dobę) |

Ważne zastrzeżenie: mimo działania sedatywnego Zolafren nie jest lekiem nasennym i nie powinien być stosowany doraźnie na bezsenność. To lek o silnym wpływie na ośrodkowy układ nerwowy, którego stosowanie wymaga stałej opieki lekarza psychiatry. O lekach faktycznie stosowanych w zaburzeniach snu przeczytasz przy preparatach trittico cr 75 oraz hydroxyzinum.

Wskazania

Zolafren (olanzapina) ma ściśle określone, zarejestrowane wskazania do stosowania. Decyzję o włączeniu leku zawsze podejmuje lekarz psychiatra na podstawie diagnozy.

Zarejestrowane wskazania:

  • Schizofrenia - leczenie ostrej fazy oraz terapia podtrzymująca zapobiegająca nawrotom; olanzapina jest skuteczna wobec objawów wytwórczych (urojenia, omamy) i częściowo negatywnych (wycofanie, apatia).
  • Epizody maniakalne o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej.
  • Zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów, u których uzyskano dobrą odpowiedź na olanzapinę w epizodzie maniakalnym.

Czego Zolafren NIE jest:

  • Nie jest lekiem nasennym ani lekiem "na bezsenność" - sedacja to działanie uboczne, nie wskazanie.
  • Nie jest lekiem przeciwlękowym pierwszego wyboru.
  • Nie jest lekiem do samodzielnego, doraźnego stosowania.

W zaburzeniach lękowych i problemach ze snem lekarze częściej sięgają po inne preparaty, takie jak hydroxyzinum czy pramolan. Olanzapina bywa stosowana także poza wskazaniami rejestracyjnymi (off-label, np. w wybranych zaburzeniach), ale zawsze wyłącznie na podstawie indywidualnej decyzji specjalisty.

Dawkowanie Zolafren

Dawkowanie Zolafrenu ustala wyłącznie lekarz psychiatra, indywidualnie dla każdego pacjenta. Poniższe wartości mają charakter wyłącznie informacyjny i odpowiadają charakterystyce produktu leczniczego.

  • | Wskazanie | Dawka początkowa | Zakres terapeutyczny |
  • |---|---|---|
  • | Schizofrenia | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
  • | Epizod maniakalny (monoterapia) | 15 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
  • | Epizod maniakalny (terapia skojarzona) | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
  • | Zapobieganie nawrotom ChAD | dawka jak skuteczna w epizodzie | 5-20 mg/dobę |

Zasady przyjmowania:

  • Lek przyjmuje się raz na dobę, o stałej porze, niezależnie od posiłków.
  • Dawka maksymalna to 20 mg/dobę - nie wolno jej przekraczać.
  • U osób starszych (powyżej 65 lat), z niewydolnością wątroby lub nerek lekarz zwykle rozpoczyna od 5 mg/dobę.
  • Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej (Zolafren-Swift) można przyjmować bez popijania wodą.

Bardzo ważne ostrzeżenie dotyczące odstawiania: leku nie wolno odstawiać nagle. Gwałtowne przerwanie terapii może wywołać objawy odstawienne (pocenie się, bezsenność, drżenie, nudności) oraz nawrót choroby podstawowej. Zmianę dawki lub zakończenie leczenia zawsze planuje się z lekarzem, stopniowo.

Skutki uboczne Zolafren

Olanzapina, jak każdy lek przeciwpsychotyczny, może powodować działania niepożądane. Część z nich jest częsta i wymaga regularnej kontroli lekarskiej, m.in. badań metabolicznych.

Bardzo częste i częste działania niepożądane:

  • Przyrost masy ciała - jeden z najbardziej charakterystycznych efektów olanzapiny; może być znaczny.
  • Senność i sedacja, szczególnie na początku leczenia.
  • Zwiększenie apetytu.
  • Zaburzenia metaboliczne - wzrost stężenia glukozy, cholesterolu i triglicerydów; ryzyko rozwoju cukrzycy.
  • Zawroty głowy, suchość w ustach, zaparcia, spadki ciśnienia przy wstawaniu (hipotonia ortostatyczna).
  • Podwyższenie poziomu prolaktyny, obrzęki.

Rzadsze, ale poważne:

  • Objawy pozapiramidowe (sztywność, drżenie, niepokój ruchowy) - rzadsze niż przy starszych neuroleptykach.
  • Złośliwy zespół neuroleptyczny - rzadki, ale zagrażający życiu (wysoka gorączka, sztywność mięśni) - wymaga natychmiastowej pomocy.
  • Zaburzenia rytmu serca (wydłużenie odstępu QT).
  • Zmiany w obrazie krwi, zaburzenia czynności wątroby.

Pacjenci leczeni Zolafrenem powinni mieć regularnie kontrolowaną masę ciała, glikemię i lipidogram. O każdym niepokojącym objawie należy bezzwłocznie poinformować lekarza prowadzącego. Nie należy samodzielnie modyfikować dawki w odpowiedzi na działania niepożądane.

Przeciwwskazania i ostrzeżenia

Zolafren to lek o silnym działaniu, którego stosowanie obarczone jest istotnymi przeciwwskazaniami i wymogami ostrożności.

Przeciwwskazania:

  • Nadwrażliwość na olanzapinę lub którykolwiek składnik preparatu.
  • Jaskra z wąskim kątem przesączania (ryzyko ostrego ataku).

Szczególna ostrożność jest konieczna u pacjentów z:

  • cukrzycą lub czynnikami ryzyka cukrzycy,
  • chorobami serca, zaburzeniami rytmu, niskim ciśnieniem,
  • chorobami wątroby,
  • padaczką lub drgawkami w wywiadzie,
  • przerostem gruczołu krokowego, niedrożnością jelit,
  • zaburzeniami obrazu krwi.

Ostrzeżenia kluczowe:

  • Osoby starsze z otępieniem: olanzapiny nie należy stosować w leczeniu zaburzeń zachowania związanych z otępieniem - zwiększa ryzyko udaru i zgonu w tej grupie.
  • Ciąża i karmienie piersią: stosowanie tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko, po konsultacji z lekarzem.
  • Prowadzenie pojazdów: ze względu na sedację i ryzyko senności lek może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
  • Stała opieka specjalisty: leku nie wolno stosować doraźnie ani "na żądanie" - wymaga zaplanowanej terapii pod opieką psychiatry. W zaburzeniach lękowych z towarzyszącymi objawami nastroju lekarz może rozważyć inne preparaty, np. pramolan.

Zolafren a alkohol

Łączenie Zolafrenu (olanzapiny) z alkoholem jest niewskazane i potencjalnie niebezpieczne.

Alkohol oraz olanzapina działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, a ich połączenie nasila wzajemnie te efekty. Możliwe konsekwencje to:

  • nasilona senność i sedacja, nadmierne uspokojenie,
  • znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego (ryzyko omdleń, upadków),
  • zaburzenia koordynacji, równowagi i koncentracji,
  • pogorszenie funkcji poznawczych i opóźnienie reakcji,
  • zwiększone obciążenie wątroby.

Alkohol może również osłabiać skuteczność leczenia choroby podstawowej (schizofrenii, choroby afektywnej dwubiegunowej) i sprzyjać nawrotom oraz destabilizacji nastroju. Z tych powodów w trakcie terapii Zolafrenem należy unikać spożywania alkoholu.

Jeśli pacjent ma trudność z całkowitą abstynencją, powinien szczerze omówić to z lekarzem prowadzącym - lekarz oceni ryzyko i pomoże zaplanować bezpieczne postępowanie. Nigdy nie należy samodzielnie zmniejszać dawki leku, aby "móc napić się alkoholu".

Cena Zolafren i refundacja

Cena. Orientacyjny koszt Zolafrenu w aptece to ok. 10-45 zł za opakowanie, w zależności od:

  • dawki (2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg lub 20 mg),
  • wielkości opakowania (28, 30, 42, 49, 56 lub 98 tabletek/kapsułek),
  • producenta oraz konkretnej apteki.
  • | Czynnik | Wpływ na cenę |
  • |---|---|
  • | Większa dawka | zwykle wyższa cena |
  • | Większe opakowanie (np. 98 tabl.) | niższy koszt jednostkowy |
  • | Refundacja we wskazaniu | znacznie niższa odpłatność pacjenta |

Refundacja. Olanzapina jest lekiem refundowanym w Polsce we wskazaniach rejestracyjnych (schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa). Przy recepcie refundowanej pacjent ponosi jedynie odpłatność ryczałtową zgodnie z aktualnym obwieszczeniem refundacyjnym Ministerstwa Zdrowia. Najpewniejszą informację o cenie po refundacji uzyskasz w aptece, na podstawie konkretnej recepty. Status refundacji i poziom odpłatności mogą się zmieniać wraz z kolejnymi listami refundacyjnymi.

Zamienniki Zolafren

Substancją czynną Zolafrenu jest olanzapina, dostępna na polskim rynku również pod innymi nazwami handlowymi. Wszystkie te preparaty zawierają tę samą substancję czynną i przy zachowaniu tej samej dawki oraz postaci działają tak samo.

Inne preparaty olanzapiny dostępne w Polsce (przykładowo):

  • Zalasta,
  • Olzapin,
  • Olanzapine (preparaty generyczne różnych producentów),
  • lek oryginalny Zyprexa.

Farmaceuta w aptece może zaproponować tańszy zamiennik zawierający olanzapinę w tej samej dawce i postaci, chyba że lekarz zaznaczył na recepcie inaczej. Zamiany leku przeciwpsychotycznego nie należy jednak dokonywać samodzielnie bez wiedzy lekarza - nawet w obrębie tej samej substancji czynnej zmiana preparatu powinna być świadoma.

Leki o innym mechanizmie (nie są to zamienniki olanzapiny, lecz preparaty stosowane w innych wskazaniach psychiatrycznych) dobiera lekarz w zależności od rozpoznania - np. w zaburzeniach snu i lęku trittico cr 75 lub hydroxyzinum, a w wybranych zaburzeniach nastroju i lęku pramolan. Każdorazowo o wyborze leku decyduje specjalista.

Jak uzyskać receptę na Zolafren online

Zolafren to lek o kategorii dostępności Rp / Rpz / Rp/Lz - wydawany wyłącznie na receptę. Nie można go kupić bez wcześniejszej konsultacji lekarskiej.

Rozpoczęcie leczenia. Włączenie olanzapiny zawsze wymaga diagnozy i decyzji lekarza psychiatry podczas pełnej oceny psychiatrycznej. Terapii lekiem przeciwpsychotycznym nie rozpoczyna się w trybie konsultacji online ani na podstawie samego formularza - jest to leczenie specjalistyczne, prowadzone i monitorowane przez psychiatrę.

Kontynuacja leczenia online. Jeśli kontynuujesz wcześniej ustaloną terapię olanzapiną i masz stabilne, znane dawkowanie, kolejną receptę na kontynuację możesz uzyskać w ramach e recepta po konsultacji online:

  • 1. Wypełniasz formularz medyczny dotyczący dotychczasowego leczenia i stanu zdrowia.
  • 2. Lekarz analizuje dane, ocenia bezpieczeństwo kontynuacji i może zadać dodatkowe pytania.
  • 3. Jeśli nie ma przeciwwskazań, otrzymujesz e-receptę z kodem na telefon lub e-mail.
  • 4. Realizujesz receptę w dowolnej aptece w Polsce.

Więcej o procedurze przeczytasz w artykułach jak uzyskać receptę online oraz co to jest e recepta. Pamiętaj: wystawienie e-recepty zawsze zależy od indywidualnej decyzji lekarza, który może odmówić, jeśli stwierdzi, że potrzebna jest wizyta stacjonarna lub pełna ocena psychiatryczna. Stałe leczenie Zolafrenem powinno pozostawać pod opieką prowadzącego psychiatry.

Najczęściej zadawane pytania

Ile kosztuje Zolafren?
Orientacyjna cena Zolafrenu to ok. 10-45 zł za opakowanie i zależy od dawki (2,5-20 mg), wielkości opakowania (28-98 tabletek) oraz producenta i apteki. Lek jest refundowany we wskazaniach rejestracyjnych, dlatego przy recepcie refundowanej pacjent płaci jedynie odpłatność ryczałtową. Dokładną cenę po refundacji poznasz w aptece na podstawie konkretnej recepty.
Czy Zolafren jest na receptę?
Tak, Zolafren (olanzapina) to lek wydawany wyłącznie na receptę o kategorii Rp / Rpz / Rp/Lz. Nie można go kupić bez konsultacji lekarskiej. Włączenie leku zawsze wymaga diagnozy i decyzji lekarza psychiatry, a leczenie powinno być stale monitorowane przez specjalistę. Bez ważnej recepty zakup w aptece jest niemożliwy.
Czy Zolafren można łączyć z alkoholem?
Nie, łączenie Zolafrenu z alkoholem jest niewskazane. Alkohol i olanzapina wzajemnie nasilają działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co może powodować nadmierną senność, spadki ciśnienia, zaburzenia koordynacji i pogorszenie funkcji poznawczych. Alkohol może też osłabiać skuteczność leczenia choroby podstawowej. W trakcie terapii należy unikać spożywania alkoholu.
Jak dawkować Zolafren?
Dawkowanie ustala wyłącznie lekarz psychiatra, indywidualnie. Zwykle stosuje się 5-20 mg na dobę raz dziennie, o stałej porze, niezależnie od posiłków. Dawka początkowa w schizofrenii to zazwyczaj 10 mg/dobę, a w epizodzie maniakalnym 10-15 mg/dobę. Maksymalna dawka dobowa to 20 mg. U osób starszych lekarz często rozpoczyna od 5 mg na dobę.
Jakie są skutki uboczne Zolafrenu?
Najczęstsze działania niepożądane olanzapiny to przyrost masy ciała, zwiększony apetyt, senność i sedacja, suchość w ustach oraz zaburzenia metaboliczne (wzrost glukozy, cholesterolu, triglicerydów, ryzyko cukrzycy). Mogą wystąpić też spadki ciśnienia, zawroty głowy i podwyższona prolaktyna. Rzadziej pojawiają się objawy pozapiramidowe lub poważny złośliwy zespół neuroleptyczny. Konieczna jest regularna kontrola lekarska.
Czy istnieje zamiennik Zolafrenu?
Tak, olanzapina dostępna jest w Polsce również pod innymi nazwami, m.in. Zalasta, Olzapin, preparaty generyczne Olanzapine oraz lek oryginalny Zyprexa. Zawierają tę samą substancję czynną i przy tej samej dawce działają tak samo. Farmaceuta może zaproponować tańszy zamiennik, chyba że lekarz zaznaczył inaczej. Zmiany leku przeciwpsychotycznego nie należy jednak dokonywać samodzielnie bez konsultacji.
Jak długo można stosować Zolafren?
Czas leczenia olanzapiną zależy od rozpoznania i ustala go lekarz psychiatra. W schizofrenii i chorobie afektywnej dwubiegunowej leczenie często jest długoterminowe i podtrzymujące, aby zapobiegać nawrotom. Leku nie wolno odstawiać nagle ani samodzielnie - gwałtowne przerwanie może wywołać objawy odstawienne i nawrót choroby. Zakończenie terapii zawsze planuje się stopniowo z lekarzem.
Czy Zolafren uzależnia?
Olanzapina nie jest klasycznym lekiem uzależniającym jak benzodiazepiny, jednak nie wolno jej odstawiać nagle, ponieważ może to wywołać objawy odstawienne (pocenie, bezsenność, nudności) i nawrót choroby. Lek wpływa silnie na ośrodkowy układ nerwowy i powoduje sedację, dlatego nie może być stosowany doraźnie ani na żądanie. Terapia musi przebiegać pod stałą opieką lekarza psychiatry.
Czy Zolafren to lek nasenny?
Nie, Zolafren nie jest lekiem nasennym, mimo że olanzapina wywołuje senność i działa sedatywnie. Sedacja jest tutaj działaniem ubocznym, a nie wskazaniem do stosowania. Lek jest przeznaczony do leczenia schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w chorobie dwubiegunowej. Na zaburzenia snu lekarze stosują inne preparaty - nie należy używać Zolafrenu samodzielnie na bezsenność.
Czy mogę uzyskać e-receptę na Zolafren online?
Receptę na kontynuację wcześniej ustalonego leczenia olanzapiną można uzyskać online po konsultacji, jeśli dawkowanie jest stabilne i znane. Rozpoczęcia terapii lekiem przeciwpsychotycznym nie prowadzi się jednak w trybie online - wymaga ono pełnej oceny i decyzji psychiatry. Wystawienie e-recepty zawsze zależy od indywidualnej decyzji lekarza, który może skierować pacjenta na wizytę stacjonarną.
Czy Zolafren powoduje przyrost masy ciała?
Tak, przyrost masy ciała to jeden z najbardziej charakterystycznych skutków ubocznych olanzapiny i może być znaczny. Lek zwiększa apetyt i wpływa na metabolizm glukozy oraz lipidów. Z tego powodu pacjenci leczeni Zolafrenem powinni mieć regularnie kontrolowaną masę ciała, poziom cukru i lipidogram. O każdym istotnym przyroście wagi należy poinformować lekarza prowadzącego, który oceni dalsze postępowanie.
Czy Zolafren wpływa na prowadzenie pojazdów?
Tak, ze względu na działanie sedatywne i ryzyko senności olanzapina może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, szczególnie na początku leczenia lub po zmianie dawki. Pacjent powinien ocenić swoją reakcję na lek, zanim zdecyduje się prowadzić samochód. Łączenie z alkoholem dodatkowo nasila ten efekt, dlatego jest niedozwolone w trakcie terapii.

Powiązane leki