Provera (medroksyprogesteronu octan) - tabletki 5 mg i 10 mg

Co to jest Provera i jak działa

Provera to lek hormonalny, którego substancją czynną jest medroksyprogesteronu octan (MPA) - syntetyczny gestagen (progestagen) o budowie zbliżonej do naturalnego progesteronu. Należy do grupy ATC G03DA02 (pochodne progesteronu). Dostępny jest w tabletkach 5 mg i 10 mg, w opakowaniach po 30 tabletek.

Mechanizm działania: medroksyprogesteron wiąże się z receptorami progesteronowymi w macicy i naśladuje działanie endogennego progesteronu. U kobiety z endometrium wcześniej przygotowanym przez estrogeny powoduje przekształcenie błony śluzowej macicy z fazy proliferacyjnej w fazę wydzielniczą. Po odstawieniu leku, gdy stężenie gestagenu spada, dochodzi do złuszczenia endometrium i tzw. krwawienia z odstawienia, co naśladuje naturalny cykl.

Dzięki temu Provera:

• reguluje cykl miesiączkowy i wywołuje krwawienia w zaburzeniach owulacji,
• hamuje nadmierny rozrost błony śluzowej macicy (przeciwdziała hiperplazji endometrium wywołanej estrogenami),
• w skojarzeniu z estrogenami chroni endometrium w ramach hormonalnej terapii zastępczej u kobiet z zachowaną macicą.

Ważne: doustna Provera w tabletkach nie jest środkiem antykoncepcyjnym - nie należy traktować jej jako metody zapobiegania ciąży. Antykoncepcyjne działanie wykazuje natomiast medroksyprogesteron w postaci iniekcji o przedłużonym działaniu (Depo-Provera). Po antykoncepcję doustną sięga się po inne preparaty, np. slinda, yasmin czy diane 35.

Wskazania - kiedy stosuje się Provera

Doustne tabletki Provera (medroksyprogesteronu octan 5 mg i 10 mg) stosuje się w zaburzeniach hormonalnych i ginekologicznych. Najczęstsze wskazania zgodne z Charakterystyką Produktu Leczniczego to:

W wyższych dawkach (innych preparatach niż 5/10 mg, np. 100-500 mg) medroksyprogesteron bywa stosowany w onkologii (rak endometrium, rak piersi) - to jednak odrębne wskazanie i odrębne moce leku.

Decyzję o zastosowaniu Provera oraz o wskazaniu zawsze podejmuje lekarz po ocenie objawów, wywiadu i ewentualnych badań. Provera nie służy do antykoncepcji - w tym celu stosuje się slinda, yasmin lub - awaryjnie - escapelle.

Dawkowanie Provera

Dawkowanie Provera ustala lekarz indywidualnie w zależności od wskazania. Poniższe schematy mają charakter informacyjny i są zgodne z typowymi zaleceniami z ChPL - nie zastępują zaleceń lekarza.

Praktyczne zasady przyjmowania:

• tabletki przyjmuje się doustnie, popijając wodą; można przyjmować niezależnie od posiłku,
• staraj się przyjmować lek o stałej porze dnia, aby nie zapomnieć dawki,
• nie zmieniaj samodzielnie dawki ani długości leczenia - zarówno za krótkie, jak i za długie stosowanie może wpłynąć na skuteczność,
• pominięta dawka: jeśli przypomnisz sobie tego samego dnia, przyjmij tabletkę; jeśli minęło dużo czasu, pomiń ją i kontynuuj normalnie - nie podwajaj dawki.

Po zakończeniu kilkudniowego cyklu leczenia w zaburzeniach miesiączkowania zwykle w ciągu kilku dni pojawia się krwawienie z odstawienia - to spodziewany efekt działania leku.

Skutki uboczne Provera

Jak każdy lek hormonalny, Provera może powodować działania niepożądane, choć nie u każdej pacjentki one wystąpią. Najczęściej są łagodne i przemijające.

Częste działania niepożądane:

• nieregularne krwawienia lub plamienia z dróg rodnych, zmiana charakteru miesiączki,
• bóle i tkliwość piersi,
• bóle głowy, nudności,
• zmiany masy ciała, zatrzymanie wody w organizmie (obrzęki),
• zmiany nastroju, drażliwość, obniżenie libido.

Rzadsze, ale istotne działania niepożądane:

• reakcje skórne (wysypka, świąd, trądzik), nadmierne owłosienie,
• zaburzenia żołądkowo-jelitowe,
• u niektórych osób wahania ciśnienia tętniczego lub poziomu glukozy.

Objawy wymagające pilnego kontaktu z lekarzem (możliwe poważne powikłania):

• nagły, silny ból w klatce piersiowej, duszność, krwioplucie,
• silny ból i obrzęk jednej nogi (objaw zakrzepicy żył głębokich),
• nagłe zaburzenia widzenia, silny ból głowy o nietypowym charakterze, objawy udaru,
• zażółcenie skóry lub białek oczu (możliwe zaburzenia wątroby).

Gestageny, podobnie jak inne hormony płciowe, mogą wpływać na ryzyko zakrzepowo-zatorowe - dotyczy to zwłaszcza osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka (palenie tytoniu, otyłość, unieruchomienie, trombofilia). Więcej o tym ryzyku przeczytasz przy preparatach antykoncepcyjnych, np. diane 35. Pełną listę działań niepożądanych zawiera ulotka dołączona do opakowania.

Przeciwwskazania i ostrzeżenia

Provera (medroksyprogesteronu octan) nie powinna być stosowana w określonych sytuacjach. Główne przeciwwskazania zgodne z ChPL to:

• ciąża (zwłaszcza znana lub podejrzewana) oraz stosowanie jako test ciążowy,
• niewyjaśnione, nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych bez diagnostyki,
• czynna lub przebyta choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, udar, zawał),
• ciężka choroba wątroby lub aktywna choroba wątroby,
• rozpoznany lub podejrzewany nowotwór hormonozależny (np. rak piersi - poza specjalistycznym wskazaniem onkologicznym w wyższych dawkach),
• nadwrażliwość na medroksyprogesteron lub którykolwiek składnik leku.

Szczególna ostrożność jest wymagana u kobiet z: nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, padaczką, migreną, astmą, chorobami serca i nerek, zaburzeniami lipidowymi oraz depresją (gestageny mogą wpływać na nastrój).

Ciąża i karmienie piersią: Provera jest przeciwwskazana w ciąży. Medroksyprogesteron przenika do mleka kobiecego - decyzję o stosowaniu w okresie karmienia podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka.

Interakcje: skuteczność i bezpieczeństwo leku mogą zmieniać substancje silnie indukujące enzymy wątrobowe (m.in. niektóre leki przeciwpadaczkowe, ryfampicyna, preparaty dziurawca). Zawsze poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach. Provera nie zapewnia ochrony antykoncepcyjnej - jeśli jej potrzebujesz, omów z lekarzem osobną metodę, np. slinda lub yasmin.

Provera a alkohol

Pacjentki często pytają, czy podczas przyjmowania Provera można pić alkohol. W ChPL medroksyprogesteronu octanu nie ma bezwzględnego zakazu spożywania alkoholu - nie opisano specyficznej, niebezpiecznej interakcji typu alkohol-lek, jaka występuje np. przy metronidazolu.

Nie oznacza to jednak, że alkohol jest obojętny dla leczenia:

• Alkohol obciąża wątrobę, która metabolizuje medroksyprogesteron. U osób z chorobami wątroby (a te są przeciwwskazaniem do Provera) regularne picie dodatkowo zwiększa ryzyko.
• Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane leku - bóle głowy, nudności, wahania nastroju, zawroty głowy.
• Spożywanie alkoholu wpływa na gospodarkę hormonalną organizmu, co u części kobiet może zaburzać efekt regulacji cyklu.

Praktyczna rekomendacja: okazjonalna, niewielka ilość alkoholu zwykle nie wyklucza terapii, ale najbezpieczniej jest ograniczyć alkohol w trakcie leczenia hormonalnego, a w przypadku endometriozy czy HTZ - omówić tę kwestię z lekarzem. Nie łącz alkoholu z lekiem, jeśli odczuwasz nasilone bóle głowy lub nudności. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Cena Provera i refundacja

Cena Provera zależy od dawki (5 mg lub 10 mg), wielkości opakowania (najczęściej 30 tabletek) oraz apteki.

Refundacja: Provera nie znajduje się w wykazie leków refundowanych na 1 października 2026, więc pacjent płaci pełną cenę detaliczną. Ostateczną cenę poznasz w aptece, w dniu realizacji recepty.

Warto pamiętać, że cena leku nierefundowanego zależy od apteki - dlatego najbardziej wiarygodną informację o cenie uzyskasz bezpośrednio w aptece w dniu realizacji recepty.

Zamienniki Provera

Zamienniki Provera można podzielić na dwie grupy: leki o tej samej substancji czynnej (medroksyprogesteron) oraz inne gestageny stosowane w podobnych wskazaniach.

Ta sama substancja czynna (medroksyprogesteronu octan):

• doustne tabletki medroksyprogesteronu innych producentów (jeśli dostępne w obrocie),
• Depo-Provera - postać iniekcyjna o przedłużonym działaniu (inne wskazania, m.in. antykoncepcja).

Inne gestageny / progestageny stosowane w zaburzeniach cyklu i HTZ:

Uwaga: wybór zamiennika nie jest dowolny - poszczególne gestageny różnią się profilem działania, dawkowaniem i wskazaniami. Decyzję o zmianie leku zawsze podejmuje lekarz. Jeśli celem leczenia jest antykoncepcja, odpowiednikiem nie będzie Provera, tylko preparat antykoncepcyjny, np. slinda, yasmin lub diane 35, a awaryjnie tabletka dzień po / ellaone.

Jak uzyskać receptę na Provera online

Provera jest lekiem wydawanym wyłącznie na receptę (Rp), dlatego nie kupisz jej bez recepty. Receptę może wystawić lekarz po ocenie Twojego stanu zdrowia i wskazań - w tym w ramach e-recepty online na ereceptaonline24.pl.

Jak zamówić e-receptę krok po kroku:

1. Wejdź na stronę usługi e-recepta i wypełnij formularz medyczny - opisz objawy, wskazanie (np. zaburzenia miesiączkowania, kontynuacja HTZ), dotychczasowe leczenie, choroby przewlekłe i przyjmowane leki oraz ewentualną ciążę lub karmienie. 2. Lekarz weryfikuje kwalifikację - ze względu na hormonalny charakter leku i przeciwwskazania (m.in. zakrzepica, choroby wątroby, ciąża) ocena wywiadu jest kluczowa. W razie potrzeby lekarz poprosi o dodatkowe informacje lub odmówi wystawienia recepty. 3. Po pozytywnej kwalifikacji otrzymasz e-receptę z 4-cyfrowym kodem (e-mail), którą zrealizujesz w dowolnej aptece w Polsce.

Ważne: e-recepta online jest wygodna przy kontynuacji wcześniej ustalonego leczenia. Pierwsze zastosowanie leku hormonalnego, podejrzenie endometriozy czy nieprawidłowe krwawienia często wymagają badania ginekologicznego i diagnostyki - wtedy lekarz może skierować Cię na konsultację stacjonarną. Telemedycyna nie zastępuje badania, gdy jest ono niezbędne do bezpiecznego leczenia. Wszystkie konsultacje na ereceptaonline24.pl prowadzą lekarze z prawem wykonywania zawodu.

Źródła

• Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) i ulotka - Rejestr Produktów Leczniczych, URPL
• Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych - organ dopuszczający lek do obrotu - urpl.gov.pl
• Jak działa e-recepta i jak ją zrealizować - pacjent.gov.pl

Informacje o dawkowaniu i przeciwwskazaniach pochodzą z ChPL zatwierdzonej przez URPL. Strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.