Zinnat (cefuroksym) - dawkowanie, opinie, na co, ciąża

**Zinnat** (cefuroksym aksetyl) to **cefalosporyna II generacji** firmy **GSK** - antybiotyk II rzutu w **opornym zapaleniu zatok**, **zapaleniu ucha środkowego**, **bakteryjnym zapaleniu oskrzeli i płuc**, **niepowikłanym ZUM**, **boreliozie** i **zakażeniach skóry**. Stosowany **gdy amoksycylina (Amotaks) nie zadziałała** lub gdy patogen ma β-laktamazy (Klebsiella, MSSA, H. Influenzae β-lactamase-producing). Mechanizm: hamuje syntezę peptydoglikanu ściany bakteryjnej (wiązanie z PBP), **bardziej oporny na β-laktamazy** niż penicyliny. Szerokie spektrum: **rozszerzone wobec Gram-ujemnych** (H. Influenzae, M. Catarrhalis, Klebsiella, E. Coli) przy zachowaniu skuteczności wobec **paciorkowców i gronkowców MSSA**. **Bezpieczna w ciąży** (kat. B FDA) i karmieniu. Refundacja: **30%** w PL. Aksetyl to **prolek** - w jelicie hydrolizowany do aktywnego cefuroksymu, zwiększa biodostępność do 50%. Więcej: [[antybiotyk-na-zapalenie-zatok]] · [[recepta-na-antybiotyk-online]].

Substancja czynna
Cefuroksym aksetyl 125/250/500 mg (prolek)
Producent
GSK (oryginał) - Bsicef, Cefuroxime różni producenci
Grupa
Cefalosporyna II generacji (kod ATC J01DC02)
Mechanizm
Hamuje syntezę peptydoglikanu (wiązanie PBP), bakteriobójczy
Spektrum
Paciorkowce, MSSA, H. Influenzae (w tym β-lact.+), Moraxella, niektóre E. Coli, Klebsiella, Borrelia
Wskazania
Oporne zapalenie zatok, ucha, oskrzeli, CAP, ZUM, borelioza wczesna, zakażenia skóry
Dawka u dorosłych
**250-500 mg co 12 h przez 5-10 dni**; w boreliozie 500 mg co 12 h × 14-21 dni
Dawka u dzieci
**20-30 mg/kg/d w 2 dawkach** (zawiesina lub tabletki)
Cena
20-40 zł za 10-14 tabl.; refundacja 30% - ryczałt 3,20 zł
Ciąża
**Kategoria B FDA** - bezpieczna we wszystkich trymestrach

Zamów e-receptę

Zinnat - co to jest, kiedy stosować zamiast amoksycyliny

**Zinnat** to handlowa nazwa **cefuroksymu aksetylu** firmy **GSK** (GlaxoSmithKline). Substancja czynna **cefuroksym** to **cefalosporyna II generacji** - antybiotyk β-laktamowy bardziej zaawansowany od penicylin (jak amoksycylina/Amotaks), o **szerszym spektrum** i większej oporności na β-laktamazy.

**Aksetyl** to **prolek** - cefuroksym sam się słabo wchłania, ale po dołączeniu acetoxyethyl-estru biodostępność doustna wzrasta do **50%** (w jelicie estry hydrolizują do aktywnego cefuroksymu).

**Klasyfikacja cefalosporyn - generacje**:

| Generacja | Przedstawiciele | Spektrum | Wskazania | |---|---|---|---| | **I gen.** | Cefaleksyna (Keflex), cefadroksyl, cefazolina | **Gram+ silny** (Streptococcus, MSSA), słaby Gram-ujemny | Skóra, ZUM łagodny, profilaktyka chirurgiczna | | **II gen.** | **Cefuroksym (Zinnat)**, cefaklor, cefoksytyna | **Mieszany**: + H. Influenzae, Moraxella, beztlenowce | Zapalenie zatok, ucha, oskrzeli, ZUM, borelioza | | **III gen.** | Ceftriakson (Rocephin - i.v.), cefiksym (Suprax), cefpodoksym | **Gram-ujemny silny**, ale **gorszy na Staph** | Powikłany ZUM, gonorrhea, posocznica, meningitis | | **IV gen.** | Cefepim | **Pseudomonas + Gram+** | Szpital - ciężkie zakażenia | | **V gen.** | Ceftarolina | **MRSA** | Szpital - MRSA |

**Spektrum cefuroksymu**:

**Skuteczny wobec**: - ***Streptococcus pneumoniae*** (paciorkowiec zapalenia płuc) - **80-90% wrażliwych** - ***Streptococcus pyogenes*** (angina) - >99% wrażliwych - ***Staphylococcus aureus*** **MSSA** (metycylinowrażliwy) - w PL ok. **70-80% wrażliwych** (w odróżnieniu od MRSA, opornego) - ***Haemophilus influenzae*** - **w tym szczepy z β-laktamazami** (różnica vs amoksycylina!) - ***Moraxella catarrhalis*** - w tym z β-laktamazami - ***Klebsiella pneumoniae*** (niektóre szczepy) - ***Escherichia coli*** (uropatogenne - niektóre szczepy) - ***Borrelia burgdorferi*** (krętki Lyme'a) - ***Neisseria gonorrhoeae, meningitidis*** (rzeżączka, zapalenie opon) - Niektóre beztlenowce

  • *Nieskuteczny wobec**:
  • ***MRSA*** (metycylinooporny S. Aureus)
  • ***Pseudomonas aeruginosa***
  • ***Enterococcus***
  • ***Mycoplasma, Chlamydia*** (brak ściany komórkowej)
  • ***Acinetobacter, Serratia***
  • Bakterie z ESBL (extended-spectrum beta-lactamases)

**Wskazania zatwierdzone przez URPL/PTChI**:

  • 1. **Oporne zapalenie zatok przynosowych** (II rzut po amoksycylinie):
  • Dawka: **500 mg co 12 h przez 7-10 dni**
  • Wskazanie: brak poprawy po 48-72 h amoksycyliny, podejrzenie β-laktamaz
  • 2. **Zapalenie ucha środkowego** (II rzut):
  • Dorośli: 250-500 mg co 12 h × 5-7 dni
  • Dzieci: **20-30 mg/kg/d w 2 dawkach** × 5-10 dni
  • 3. **Bakteryjne zapalenie oskrzeli, CAP**:
  • Dawka: **500 mg co 12 h × 5-10 dni**
  • Skuteczny wobec H. Influenzae z β-laktamazami (różnica vs amoksycylina!)

4. **Borelioza - wczesny rumień wędrujący**: - Dawka: **500 mg co 12 h × 14-21 dni** - II rzut po doksycyklinie (która jest preferowana u dorosłych, ale przeciwwskazana w ciąży i u dzieci < 8 lat)

  • 5. **Zakażenia skóry i tkanek miękkich**:
  • Cellulitis: 500 mg co 12 h × 5-7 dni
  • MSSA wrażliwy; w MRSA - wankomycyna
  • 6. **Niepowikłany ZUM** (alternatywa, gdy oporność na inne):
  • Dawka: 125-250 mg co 12 h × 3-5 dni
  • Sprawdź antybiogram

7. **Rzeżączka** (gonorrhea) - niepowikłana: - 1000 mg jednorazowo (ale ceftriakson 500 mg i.m. Preferowany)

8. **Profilaktyka okołooperacyjna**: - 1500 mg i.v. (postać szpitalna) 30 min przed zabiegiem

**Zinnat vs Amotaks (amoksycylina) - kiedy wybrać Zinnat**:

| Cecha | Amotaks (amoksycylina) | Zinnat (cefuroksym) | |---|---|---| | β-laktamazy | **Wrażliwy** (jeśli H. Influenzae produkuje β-lactamase - bezsilny) | **Oporny** (działa na β-lact.+) | | Spektrum Gram-ujemne | Słabe | **Szersze** (H. Infl., Moraxella, Klebsiella) | | Spektrum Gram-dodatnie | **Silne** (S. Pyogenes, S. Pneumoniae) | Silne | | MSSA (Staph) | Słaby | **Skuteczny** | | MRSA | Brak | Brak | | Dawkowanie | 3×/dzień (co 8 h) | **2×/dzień (co 12 h)** - wygodniejsze | | Cena | 12-25 zł | 20-40 zł | | W ciąży | Kategoria B | Kategoria B (równie bezpieczne) | | Skuteczność w anginie paciorkowcowej | **Lepszy** (klasyczny I rzut) | Wystarczający, ale niepotrzebny | | Skuteczność w opornych zatokach | Gorszy | **Lepszy** |

**Wybierz Zinnat zamiast Amotaks gdy**: - **Brak poprawy po 48-72 h amoksycyliny** w zapaleniu zatok/ucha → podejrzenie β-laktamaz - **Pacjent niedawno (3 mies.) brał amoksycylinę** → ryzyko oporności - **Zakażenie z udziałem H. Influenzae β-lactamase+** lub Moraxella - **Zakażenie skóry MSSA** (nie tylko paciorkowcowe) - **Borelioza** w ciąży lub u dzieci < 8 lat (gdy doksycyklina przeciwwskazana) - **Łagodna alergia na penicyliny** (niealgiczna wysypka opóźniona) - krzyżowa reakcja z cefalosporynami **~2%** (znacznie niższa niż dawniej sądzono - kiedyś podawano 10%)

**Czego Zinnat nie leczy**:

❌ **MRSA** - wymaga wankomycyny, linezolidu, klindamycyny ❌ **Pseudomonas aeruginosa** - wymaga cyprofloksacyny (Cipronex), piperacylina/tazobaktam ❌ **Mycoplasma, Chlamydia, Legionella** (atypowe zapalenia płuc) - wymagają makrolidów lub doksycykliny ❌ **Beztlenowce w głębokich infekcjach** - wymagają metronidazol/klindamycyna ❌ **Wirusy** - przeziębienie, grypa, COVID

**Jak zamówić Zinnat online**: konsultacja na **[ereceptaonline24.pl/usługi/e-recepta](https://www.ereceptaonline24.pl/usługi/e-recepta)** kosztuje **59 zł**. Wypełnij formularz (objawy infekcji, **wcześniejsze leczenie amoksycyliną** - kluczowe, alergie, choroby, leki, ciąża/karmienie). Lekarz w 1-2 godziny oceni czy Zinnat jest odpowiedni i wystawi e-receptę. **Refundacja 30%** - ryczałt 3,20 zł.

Dawkowanie Zinnat - dorośli, dzieci, borelioza

**Dawkowanie u dorosłych** zależy od wskazania:

**1) Zapalenie zatok ostre (oporne na amoksycylinę)**: - **500 mg co 12 h przez 7-10 dni**

**2) Zapalenie ucha środkowego**: - **250-500 mg co 12 h przez 5-7 dni**

**3) Bakteryjne zapalenie oskrzeli, CAP (zapalenie płuc)**: - **500 mg co 12 h przez 5-10 dni**

  • *4) Borelioza wczesna (rumień wędrujący)**:
  • **500 mg co 12 h przez 14-21 dni**
  • Alternatywa: doksycyklina (preferowana u dorosłych); cefuroksym **w ciąży** i u **dzieci < 8 lat**

**5) Zakażenia skóry i tkanek miękkich**: - **500 mg co 12 h przez 5-7 dni**

**6) Niepowikłany ZUM**: - **125-250 mg co 12 h przez 3-5 dni** (sprawdź antybiogram)

**7) Rzeżączka niepowikłana**: - **1000 mg jednorazowo** (ale ceftriakson 500 mg i.m. Preferowany)

**Dawkowanie u dzieci** (zawiesina 125/250 mg w 5 ml):

| Wiek/masa | Dawka | |---|---| | **< 3 mies.** | Nie zalecane (brak danych) | | **3 mies. - 2 lata** (5-12 kg) | 10 mg/kg co 12 h (max 125 mg/dawka); w ostrym zapaleniu ucha 15 mg/kg co 12 h (max 250 mg) | | **2-12 lat** (12-40 kg) | 15 mg/kg co 12 h (max 250 mg/dawka); w ostrym zapaleniu ucha 15 mg/kg co 12 h (max 250 mg) | | **> 12 lat lub > 40 kg** | Dawka dorosłego (250-500 mg co 12 h) |

  • *Borelioza u dzieci**:
  • < 12 lat (lub < 40 kg): **30 mg/kg/d w 2 dawkach** przez 14-21 dni (max 1000 mg/d)
  • > 12 lat: 500 mg co 12 h × 14-21 dni

**Zasady stosowania**:

  • **Z posiłkiem** - kluczowe dla wchłaniania aksetylu (estry hydrolizują lepiej w obecności pokarmu); **biodostępność rośnie z 37% na czczo do 52% po posiłku**
  • **Co 12 godzin** (rano + wieczór) - 2×/dzień wystarczające
  • **Tabletki w całości** - nie kruszyć, nie żuć (bardzo gorzki smak)
  • **Zawiesina dla dzieci**: wstrząsnąć przed użyciem, dokładnie odmierzyć
  • **Popijaj wodą** (nie sokiem)
  • *Pełen kurs leczenia**:
  • **NIGDY nie skracaj** kursu, nawet jeśli objawy ustąpią po 2-3 dniach
  • **Czas trwania**: zazwyczaj 7-10 dni; borelioza 14-21 dni
  • Skrócenie zwiększa ryzyko nawrotu i oporności

**U pacjentów z niewydolnością nerek**:

  • | Klirens (ml/min) | Dawka |
  • |---|---|
  • | > 30 | Pełna dawka |
  • | 10-30 | 250 mg co 12 h |
  • | < 10 | 250 mg co 24 h |
  • | Hemodializa | 250 mg po dializie |
  • *Co zrobić, gdy zapomnisz dawkę**:
  • Spóźnienie < 6 h: weź natychmiast
  • Spóźnienie > 6 h: pomiń, weź następną o normalnej porze (NIE podwajaj)
  • *Co zrobić, gdy zwymiotujesz**:
  • Wymioty < 1 h: weź drugą tabletkę
  • Wymioty > 1 h: wchłonięty, nic nie rób
  • Częste wymioty: bierz z większą ilością pokarmu, konsultacja lekarska
  • *Co zrobić przy biegunce**:
  • **Łagodna**: kontynuuj, dodaj probiotyki (Enterol 250 mg 2-3×/d) z odstępem 2 h
  • **Ciężka, krwawa, z gorączką**: przerwij, idź na SOR - możliwe C. Difficile

**Probiotyki**: - **Saccharomyces boulardii** (Enterol) - najsilniejsze dowody w prewencji AAD (antibiotic-associated diarrhea) - **Lactobacillus rhamnosus GG** - Stosować w okresie antybiotyku + 1-2 tyg. po

Skutki uboczne, ciąża, alergia, alkohol, interakcje

**Najczęstsze działania niepożądane** (3-10%):

  • **Biegunka** (5-10%)
  • **Nudności, wymioty** (3-7%)
  • **Bóle brzucha**
  • **Wysypka skórna** (1-3%)
  • **Świąd**
  • **Bóle głowy**
  • **Zawroty głowy**

**Rzadkie**:

  • **Wzrost enzymów wątrobowych** (AlAT, AspAT)
  • **Eozynofilia**
  • **Drożdżyca jamy ustnej, pochwy** (zwykle łagodna)
  • **Zapalenie języka, śluzówki jamy ustnej**

**Rzadkie, ale poważne**:

  • **Reakcje alergiczne**: pokrzywka, obrzęk Quinckego, anafilaksja
  • **Rzekomobłoniaste zapalenie jelit** (C. Difficile)
  • **Cholestatyczne zapalenie wątroby**
  • **Niedokrwistość hemolityczna** (test Coombsa dodatni)
  • **Trombocytopenia, leukopenia**
  • **Stevens-Johnson syndrome, TEN** (ekstremalnie rzadko)

**Zinnat a alergia krzyżowa z penicylinami**:

Klasycznie uważano, że **10% pacjentów alergicznych na penicyliny** ma reakcję krzyżową na cefalosporyny. **Obecne dane** (Pichichero ME 2007, Macy E 2014):

  • **Cefalosporyny I generacji** (cefaleksyna) - reakcja krzyżowa ~2%
  • **Cefalosporyny II gen. (Zinnat)** - reakcja krzyżowa **~1%**
  • **Cefalosporyny III gen.** (ceftriakson) - reakcja krzyżowa < 1%

**Zasady**: - **Łagodna wysypka opóźniona po penicylinach** → Zinnat **prawdopodobnie bezpieczny** - **Anafilaksja po penicylinach** → **unikaj cefalosporyn**, wybierz makrolid (klarytromycyna), klindamycynę, fluorochinolon

**Zinnat a ciąża**:

  • **Kategoria B FDA** - **bezpieczna we wszystkich trymestrach** (jak penicyliny)
  • Stosowana w **boreliozie ciążowej** (gdy doksycyklina przeciwwskazana)
  • Dawkowanie: jak u dorosłych (250-500 mg co 12 h)
  • *Zinnat a karmienie piersią**:
  • Małe ilości przenikają do mleka (~3% dawki)
  • **Można stosować** - obserwuj niemowlę pod kątem biegunki, wysypki, drożdżycy

**Zinnat a alkohol**:

  • **Brak bezpośredniej interakcji** disulfiramowej (jak przy metronidazolu)
  • **Umiarkowane spożycie** zazwyczaj bezpieczne
  • **Duże ilości** mogą drażnić żołądek (zwłaszcza po antybiotyku)
  • Zalecenie: ograniczyć alkohol w trakcie infekcji

**Zinnat a antykoncepcja hormonalna**:

  • **Większość antybiotyków nie zmniejsza skuteczności tabletek** (Cochrane 2024)
  • Wyjątki: **ryfampicyna, ryfabutyna**
  • **Zinnat nie wpływa istotnie** na antykoncepcję
  • Uwaga: jeśli pojawi się **biegunka > 24 h** lub **wymioty < 2 h po tabletce antykoncepcyjnej** - użyj prezerwatywy przez 7 dni

**Interakcje z innymi lekami**:

| Lek | Mechanizm | Co zrobić | |---|---|---| | **Probenecyd** | Hamuje wydalanie nerkowe → wyższe stężenia cefuroksymu | Może być wykorzystane w niektórych zakażeniach | | **Antagoniści H2** (ranitydyna, famotydyna), **IPP** (omeprazol, pantoprazol) | Wzrost pH żołądka → spadek wchłaniania aksetylu | **2 h odstępu** przed/po Zinnat | | **Warfaryna** | Zmiana INR (zazwyczaj wzrost) | Monitoruj INR | | **Aminoglikozydy** (gentamycyna) | Sumowanie nefrotoksyczności | Ostrożnie | | **Diuretyki pętlowe** (furosemid) | Sumowanie nefrotoksyczności | Ostrożnie | | **Doustne szczepionki bakteryjne** (BCG, tyfus Vivotif) | Niszczy żywe atenuowane | Odstęp 3 dni przed/po | | **Antykoncepcja hormonalna** | Klinicznie nieistotny wpływ | Bez ograniczeń (poza biegunką) |

**Zinnat a prowadzenie pojazdów**: zazwyczaj brak wpływu; rzadko zawroty głowy.

**Alternatywy do Zinnat**:

| Sytuacja | Alternatywa | |---|---| | **Niepowikłana angina, zatoki, ucho** | Amotaks (amoksycylina) - I rzut, tańszy | | **Oporne zatoki, ucho po amoksycylinie** | Amoksiklav/Augmentin - z klawulanianem; lub Zinnat | | **Borelioza wczesna u dorosłych** | Doksycyklina 100 mg co 12 h × 14-21 dni - I rzut; Zinnat II rzut | | **Borelioza u dzieci < 8 lat / w ciąży** | **Zinnat** lub amoksycylina | | **MRSA** | Wankomycyna, linezolid, klindamycyna | | **Pseudomonas** | Cyprofloksacyna (Cipronex) lub piperacylina/tazobaktam | | **Atypowe zapalenie płuc (Mycoplasma)** | Klarytromycyna (Klacid), azytromycyna, doksycyklina | | **Alergia na penicyliny i cefalosporyny** | Makrolid, klindamycyna, fluorochinolon |

**Zgłaszanie działań niepożądanych** - URPL ([smz.ezdrowie.gov.pl](https://smz.ezdrowie.gov.pl)) lub GSK.

Najczęściej zadawane pytania

Zinnat - na co stosować?
**Zinnat (cefuroksym aksetyl) jest II rzutu w infekcjach bakteryjnych**, gdy amoksycylina (Amotaks) nie zadziałała lub jest oporność. Główne wskazania: **oporne zapalenie zatok** (po 48-72 h amoksycyliny bez poprawy), **zapalenie ucha środkowego** (II rzut), **bakteryjne zapalenie oskrzeli i CAP** (zapalenie płuc), **borelioza wczesna (rumień wędrujący)** - szczególnie w ciąży lub u dzieci < 8 lat (gdy doksycyklina przeciwwskazana), **zakażenia skóry** (MSSA), **niepowikłany ZUM**. Działa na **H. Influenzae z β-laktamazami**, Moraxella, Klebsiella - czego nie obejmuje amoksycylina.
Czy mogę dostać Zinnat online?
Tak - receptę na Zinnat (cefuroksym) wystawiamy w ramach konsultacji online na **[ereceptaonline24.pl/usługi/e-recepta](https://www.ereceptaonline24.pl/usługi/e-recepta)** za **59 zł**. Wypełnij formularz medyczny (objawy infekcji, **wcześniejsze leczenie amoksycyliną** - kluczowe dla decyzji o II rzucie, alergie, choroby, leki, ciąża/karmienie). Lekarz w 1-2 godziny wystawi e-receptę zazwyczaj na **10-14 tabletek** (typowy kurs 7-10 dni) lub odpowiednią zawiesinę dla dzieci. **Refundacja 30%** - ryczałt 3,20 zł.
Zinnat 500 mg - jak dawkować?
**Dorośli: 500 mg co 12 h (2×/dzień, rano + wieczór) przez 5-10 dni**, **z posiłkiem** (kluczowe dla wchłaniania aksetylu). **Zapalenie zatok**: 500 mg co 12 h × 7-10 dni. **Zapalenie ucha**: 250-500 mg co 12 h × 5-7 dni. **CAP (zapalenie płuc)**: 500 mg co 12 h × 5-10 dni. **Borelioza**: 500 mg co 12 h × 14-21 dni. **Zakażenia skóry**: 500 mg co 12 h × 5-7 dni. **Niepowikłany ZUM**: 125-250 mg co 12 h × 3-5 dni. **Nie skracaj** kursu - nawet po ustąpieniu objawów dokończ kurs.
Zinnat dla dziecka - jak dawkować?
**Dzieci: 20-30 mg/kg/dobę w 2 dawkach (co 12 h)** - zawiesina lub tabletki. **3 mies. - 2 lata (5-12 kg)**: 10 mg/kg co 12 h (max 125 mg/dawka); **2-12 lat (12-40 kg)**: 15 mg/kg co 12 h (max 250 mg/dawka); **> 12 lat lub > 40 kg**: dawka dorosłego. **Ostre zapalenie ucha środkowego**: wyższa dawka 15 mg/kg co 12 h. **Borelioza u dzieci**: 30 mg/kg/d × 14-21 dni (max 1000 mg/d). **Zawiesina** - wstrząsnąć przed użyciem, dokładnie odmierzyć, podawać **po posiłku**.
Zinnat czy Amotaks - co lepsze?
**Zależy od sytuacji**: **Amotaks (amoksycylina) - I rzut** w klasycznych infekcjach (angina, zapalenie zatok/ucha łagodne), tańszy, sprawdzony. **Zinnat (cefuroksym) - II rzut** gdy: brak poprawy po 48-72 h amoksycyliny, pacjent niedawno (3 mies.) brał amoksycylinę (ryzyko oporności), zakażenie z H. Influenzae β-lactamase+ lub Moraxella, zakażenie skóry MSSA (Staph), **borelioza w ciąży/u dzieci**. **Wygoda**: Zinnat 2×/d vs Amotaks 3×/d. **Cena**: Zinnat droższy (20-40 zł vs 12-25 zł). **Bezpieczeństwo**: obie kat. B w ciąży.
Zinnat w ciąży - czy bezpieczny?
Tak. Zinnat jest bezpieczny we wszystkich trymestrach ciąży. (kategoria B FDA). Cefalosporyny należą do najbezpieczniejszych antybiotyków w ciąży razem z penicylinami. Stosowany w **boreliozie ciążowej** (gdy doksycyklina przeciwwskazana). **Dawkowanie**: jak u dorosłych (250-500 mg co 12 h). **Karmienie piersią**: małe ilości przenikają do mleka (~3% dawki), zazwyczaj bezpieczne; obserwuj niemowlę pod kątem biegunki, wysypki. **Polskie wytyczne PTG**: Zinnat to bezpieczna opcja w ciąży po sprawdzeniu wskazań.
Zinnat a alergia na penicyliny - można?
**Zależy od typu alergii**. **Łagodna wysypka opóźniona po penicylinach** (po 5-10 dniach, nie IgE-zależna) → Zinnat **prawdopodobnie bezpieczny** (reakcja krzyżowa ~1-2% wg nowszych danych, znacznie mniej niż dawniejsze 10%). **Anafilaksja, obrzęk Quinckego, skurcz oskrzeli po penicylinach** (IgE-zależna) → **UNIKAJ cefalosporyn**, wybierz alternatywę: **klarytromycyna (Klacid)**, **azytromycyna**, **klindamycyna (Dalacin C)**, **fluorochinolon (Cipronex)**. **Stevens-Johnson, TEN po penicylinach** → bezwzględnie unikaj wszystkich β-laktamów. **W razie wątpliwości** - testy alergologiczne.
Zinnat a alkohol - można pić?
**Brak bezpośredniej interakcji disulfiramowej** (różnica vs metronidazol). **Umiarkowane spożycie** (1-2 drinki kilka razy w trakcie kursu) zazwyczaj bezpieczne. **Duże ilości** mogą drażnić żołądek po antybiotyku, obciążać wątrobę (wzrost AlAT/AspAT), pogarszać sen i odpoczynek niezbędny do walki z infekcją. **Zalecenie**: ograniczyć alkohol w trakcie infekcji i przez 24-48 h po ostatniej dawce. **Bezwzględne unikanie**: alkoholizm, codzienne nadmierne picie.
Zinnat na borelioze - jak długo?
**Borelioza wczesna (rumień wędrujący, neuroborelioza wczesna)**: **500 mg co 12 h przez 14-21 dni**. **U dzieci < 8 lat**: 30 mg/kg/d w 2 dawkach × 14-21 dni. **W ciąży**: Zinnat to **I rzut** (doksycyklina przeciwwskazana). **U dorosłych poza ciążą**: doksycyklina 100 mg co 12 h × 14-21 dni jest preferowana (tańsza, prostsza), Zinnat II rzut. **Borelioza późna (artrytyczna, neurologiczna z zajęciem OUN)**: zazwyczaj wymaga ceftriaksonu i.v. - hospitalizacja. **Pełen kurs 14-21 dni** kluczowy - niedokończenie → przewlekła borelioza.
Zinnat - co jeśli wystąpi biegunka?
**Łagodna biegunka** (1-3 luźne stolce/d, bez krwi, bez gorączki) - **kontynuuj kurs**, pij dużo wody, weź **probiotyki**: **Enterol** (Saccharomyces boulardii 250 mg 2-3×/d), **Sanprobi**, **Trilac** - **z odstępem 2 h** od Zinnat. Dieta lekkostrawna (BRAT - banany, ryż, jabłka, tosty). **Ciężka biegunka** (>5 luźnych stolców/d, krwawa, śluzowa, z gorączką, bólami brzucha) - **PRZERWIJ Zinnat** i idź na SOR. Możliwe **rzekomobłoniaste zapalenie jelit od Clostridium difficile** (po antybiotykach szerokich, zwłaszcza cefalosporynach). Leczenie: metronidazol/wankomycyna doustna. **Nie bierz** loperamidu (Stoperan/Imodium) przy podejrzeniu C. Difficile.

Powiązane leki