eRecepta Online

Leki na bezsenność - przewodnik 2026 (CBT-I, leki Rp)

Leki na bezsenność na e-receptę - Trittico CR (trazodon), Hydroxyzinum, Pramolan, mirtazapina. CBT-I terapia I rzutu. Konsultacja psychiatryczna online od 89 zł.

Leki na bezsenność - przegląd klas 2026

Leczenie bezsenności (insomnia) wg wytycznych **AASM 2024** (American Academy of Sleep Medicine) i **PTSM 2024** (Polskie Towarzystwo Snu) zaczyna się od **CBT-I** (cognitive-behavioral therapy for insomnia) jako **I rzut**, leki dopiero gdy CBT-I nie wystarcza.

| Klasa leków | Przedstawiciele w PL | Status | Ryzyko uzależnienia | |---|---|---|---| | **Antagoniści histaminowi (sedacyjne)** | **[[hydroxyzinum]]** (hydroksyzyna), Atarax, **[[pramolan]]** (opipramol) | Rp | Niskie | | **Trazodon (atypowy)** | **[[trittico-cr-75]]** (trazodon CR) | Rp | Bardzo niskie | | **Antydepresanty sedacyjne** | Mirzaten (mirtazapina), Doksepina | Rp | Niskie (objawy odstawienia możliwe) | | **Melatonina** | Melatonina OTC, Circadin (Rp, 2 mg PR) | Większość OTC | **Brak** | | **Z-drugs** (benzodiazepino-podobne) | Stilnox (zolpidem), Imovane (zopiklon) | **Rpw (psychotropowa)** | **wysokie - max 4 tygodnie** | | **Benzodiazepiny** | Lorafen (lorazepam), Estazolam, Signopam | Rpw | **BARDZO wysokie** - unikać! | | **Antagoniści orexin** | Belsomra (suvorexant, w PL niedostępny) | Rp (USA) | Niskie |

**I rzut wg AASM 2024**:

1. **CBT-I (terapia poznawczo-behawioralna bezsenności)** - najwięcej dowodów, brak skutków ubocznych 2. **Higiena snu + zmiana stylu życia** 3. **Melatonina OTC** (głównie dla zaburzeń rytmu okołodobowego, jet-lag) 4. Jeśli niewystarczające → **trazodon (Trittico CR)** - niskie ryzyko, dobra tolerancja

  • *NIE I rzut** (zarezerwowane dla opornych przypadków):
  • **Z-drugs** (Stilnox, Imovane) - max 4 tyg., ryzyko uzależnienia
  • **Benzodiazepiny** - unikać, silne uzależnienie

**Konsultacja psychiatryczna** wymagana dla większości leków nasennych Rp - koszt **89 zł** zamiast standardowych 59 zł.

Trazodon (Trittico CR) - lek I rzutu nasennej

**[[trittico-cr-75]] (trazodon CR)** to **najczęściej preferowany lek na bezsenność** w wytycznych psychiatrycznych dzięki:

  • **Bardzo niskie ryzyko uzależnienia** (vs Z-drugs, benzodiazepiny)
  • **Brak rebound insomnia** po odstawieniu
  • **Bezpieczna kombinacja z SSRI** (popularna u pacjentów depresja + bezsenność)
  • **Niskie dawki off-label dla snu** (25-100 mg/d) vs depresja (150-300 mg/d)
  • **Cena niska**: 15-30 zł/mc, refundowany 30% (ryczałt 3,20 zł)
  • *Dawkowanie:**
  • Bezsenność: **25-50 mg wieczorem** (najczęściej), do 100 mg
  • **30 min przed snem**, z lub bez jedzenia
  • Działanie po **30-60 min**
  • Czas działania 6-8 h (CR - kontrolowane uwalnianie)

**Mechanizm**: antagonist receptora 5-HT2A + słaby inhibitor wychwytu serotoniny + antagonist H1 (sedacja). Nie wpływa na fazy REM/NREM jak benzodiazepiny.

  • *Skutki uboczne**:
  • Suchość w ustach
  • Zawroty głowy, zwłaszcza rano (przy zbyt wysokiej dawce)
  • Priapizm (RZADKO, ale poważny - wymaga SOR)
  • Hipotensja ortostatyczna
  • *Idealna kombinacja**:
  • **Depresja + bezsenność**: SSRI (sertralina) rano + Trittico CR wieczorem
  • **Lęk + bezsenność**: SSRI + Trittico (bez benzodiazepin)
  • **PTSD + koszmary**: Trittico + prazosyna

CBT-I - terapia poznawczo-behawioralna bezsenności

**CBT-I jest UDOWODNIONO bardziej skuteczna niż leki** w długoterminowym leczeniu bezsenności (Cochrane meta-analizy 2018, 2020). I rzut wytycznych AASM 2024.

**Komponenty CBT-I (6-8 sesji):**

  • *1. Higiena snu**:
  • Stała pora kładzenia się i wstawania (NAWET w weekendy)
  • Łóżko TYLKO do snu i seksu (NIE TV, telefon, czytanie)
  • Bez kofeiny po 14:00
  • Bez alkoholu wieczorem (pozornie pomaga, pogarsza REM)
  • Aktywność fizyczna w ciągu dnia (nie 2-3 h przed snem)
  • Sypialnia: chłodna (18-19°C), ciemna, cicha
  • *2. Kontrola bodźców (stimulus control)**:
  • Idź do łóżka TYLKO gdy jesteś senny
  • Jeśli nie zasnąłeś w 20 min → wyjdź z łóżka, zrób coś nudnego, wróć gdy senny
  • Wstawaj o stałej godzinie niezależnie od jakości snu
  • *3. Restrykcja snu (sleep restriction)**:
  • Ogranicz czas w łóżku do **rzeczywistego czasu snu** (np. Śpisz 5 h → bądź w łóżku 5.5 h)
  • Stopniowo zwiększaj o 15 min co tydzień
  • "Zwiększona presja snu" → szybsze zasypianie
  • *4. Restrukturyzacja poznawcza**:
  • Wyzwij myśli typu "muszę spać 8h", "jutro będę zniszczony"
  • Pisanie zmartwień w dzienniku (worry journal)
  • Mindfulness, oddychanie 4-7-8
  • *5. Relaksacja**:
  • Progresywna relaksacja mięśniowa (PMR)
  • Joga, body scan
  • Aplikacje: Calm, Headspace, Insight Timer
  • *CBT-I online w PL**:
  • **Sleepio** (UK) - programy 6-tyg., ok. 300 zł
  • **Polski psycholog kliniczny** specjalizujący się w bezsenności: 200-400 zł/sesja, 6-8 sesji
  • **Aplikacje**: CBT-I Coach (bezpłatna), Somryst

**Skuteczność**: **70-80% pacjentów** osiąga remisję bezsenności po pełnym programie CBT-I. **Efekt trwały** (vs leki - rebound po odstawieniu).

Hydroxyzinum, Pramolan, mirtazapina - alternatywy

  • *[[hydroxyzinum]] (hydroksyzyna)** - antagonista H1, anksjolityk, sedacja:
  • Dawka: 25-50 mg wieczorem (bezsenność)
  • Idealna dla **bezsenności + lęku**
  • Cena: 8-15 zł
  • **Wada**: cholinolityk - suchość w ustach, zaparcia, ostrożność u seniorów
  • **nie u dzieci < 1 roku**
  • **Wydłużenie QT** w wysokich dawkach (max 100 mg/d > 60 r.ż.)
  • *[[pramolan]] (opipramol)** - atypowy:
  • Dawka: 50-100 mg wieczorem
  • Łagodny antydepresant + nasenny
  • Cena: 12-25 zł
  • Bezpieczna w starszym wieku
  • **Wada**: nieuregulowany w UE jak SSRI, mniej dowodów
  • *Mirzaten (mirtazapina)** - antydepresant tetracykliczny:
  • Dawka: **7.5-15 mg wieczorem** (niskie dawki = silniejszy efekt nasenny!)
  • Idealna dla **bezsenności + depresji + braku apetytu**
  • Cena: 20-40 zł, refundacja 30%
  • **Wada**: przyrost masy ciała 3-5 kg/mc, nadmierna senność rano przy wyższych dawkach (> 30 mg)
  • *Doksepina (Sinepin) - niskie dawki**:
  • Dawka: **3-6 mg wieczorem** (TYLKO niskie dawki dla snu; > 25 mg = antydepresant)
  • Silnie nasenna, bez efektu dziennego
  • Cena: 8-15 zł
  • **Wada**: cholinolityczna, dla seniorów (ostrożnie z BPH, jaskrą)

**Melatonina (OTC + Circadin Rp)**: - **Melatonina OTC** (3-5 mg) - uniwersalna, tania, **5-15 zł** - **Circadin 2 mg PR** (Rp) - bardzo niskie dawki, fizjologiczne, **30-60 zł** - **Idealna dla**: jet-lag, praca zmianowa, seniorzy > 55 r.ż. (Circadin), zaburzenia rytmu okołodobowego - **Słaba** dla klasycznej bezsenności z trudnością zasypiania bez przesunięcia rytmu

Czego unikać - Z-drugs i benzodiazepiny

**Z-drugs i benzodiazepiny nie są I rzutu** w bezsenności - ze względu na **wysokie ryzyko uzależnienia** i **rebound insomnia** po odstawieniu.

**Z-drugs (Stilnox, Imovane):**

  • **Zolpidem (Stilnox)** 10 mg - najpopularniejszy
  • **Zopiklon (Imovane)** 7.5 mg
  • **Rpw psychotropowa**
  • **Max 4 tygodnie** stosowania
  • **Uzależnienie psychiczne i fizyczne** - szczególnie po 2-4 tyg.
  • **Skutki uboczne**: nocne wędrówki, jedzenie/prowadzenie auta nieświadomie, zaburzenia pamięci
  • **Czarna ramka FDA**: złożone zachowania we śnie

**Benzodiazepiny (NIE zalecane na bezsenność!):**

  • **Lorafen, Estazolam, Signopam** - krótkodziałające
  • **Bardzo wysokie ryzyko uzależnienia** (psychiczne + fizyczne) już po 2-4 tyg.
  • **Tolerancja** - wymagane coraz wyższe dawki
  • **Objawy odstawienia ciężkie**: drgawki, halucynacje, gorączka
  • **Demencja** - meta-analizy pokazują **zwiększone ryzyko Alzheimera** u długotrwałych użytkowników
  • **Upadki u seniorów** + złamania kości
  • *Kiedy są dopuszczalne:**
  • Bardzo krótkotrwałe (< 1 tydzień) w ostrym stresie/żałobie
  • Pacjenci hospicyjnych
  • Bezsenność wynikająca z ostrego lęku (ale lepiej SSRI + Trittico)

**Lekarze online generalnie nie wystawiają** Z-drugs i benzodiazepin - wymaga konsultacji psychiatry stacjonarnie + dokumentacji wskazań.

Jak uzyskać receptę na lek na bezsenność online

**Większość leków na bezsenność = recepta Rp** lub **Rpw** (psychotropowa). Konsultacja **psychiatryczna 89 zł** na **ereceptaonline24.pl**.

**Procedura:**

1. **Formularz medyczny** (5-10 min): opisz typ bezsenności (zasypianie, utrzymanie snu, wczesne budzenie), czas trwania, wcześniejsze leczenie, choroby (depresja, lęk, BPH, jaskra), aktualne leki, alergie.

2. **Opłać 89 zł** (recepta Rpw droższa od standardowej).

3. **Lekarz weryfikuje** w 15-60 min - dobiera lek wg profilu (Trittico CR I rzutu, Hydroxyzinum dla lęku, mirtazapina dla depresji + bezsenność).

4. **Otrzymujesz e-receptę** z kodem PIN.

  • *Lekarz online może:**
  • **Trittico CR, Hydroxyzinum, Pramolan, Mirzaten, Doksepina** - Rp standardowa
  • **Melatonina (Circadin)** - Rp dla seniorów
  • **Sertralina + Trittico CR** kombinacja depresja+bezsenność
  • *Lekarz online nie może:**
  • **Stilnox, Imovane** (Z-drugs) - wymaga stacjonarnej konsultacji
  • **Benzodiazepiny** (Lorafen, Estazolam) - wymaga psychiatry stacjonarnie
  • **Pierwsza recepta przy podejrzeniu OBS** (bezdech senny) - wymaga polisomnografii
  • *Polisomnografia (badanie snu)** zalecana przy:
  • Chrapanie + dzienna senność (podejrzenie OBS)
  • Brak skuteczności leków po 4-6 tyg.
  • Ruchy nóg podczas snu
  • Pacjent > 60 r.ż. Z nowym początkiem bezsenności

Leki w tej kategorii

Najczęściej zadawane pytania

Jaki lek na bezsenność I rzutu?
**CBT-I (terapia poznawczo-behawioralna)** to **I rzut wg AASM 2024** - najbardziej skuteczna i trwała metoda. Wśród leków: **Trittico CR (trazodon)** 25-50 mg wieczorem - niskie ryzyko uzależnienia, brak rebound insomnia, refundowany 30%. **Hydroxyzinum** dla bezsenności + lęku. **Mirtazapina** dla bezsenności + depresji. **NIE I rzut**: Z-drugs (Stilnox), benzodiazepiny - wysokie ryzyko uzależnienia.
Czy mogę dostać Stilnox / Imovane online?
**Nie w trybie online**. **Zolpidem (Stilnox)** i **zopiklon (Imovane)** to **Z-drugs** wymagające **stacjonarnej konsultacji psychiatry** ze względu na wysokie ryzyko uzależnienia (po 2-4 tyg.) i konieczność udokumentowanego planu odstawienia. **Alternatywy online**: Trittico CR (trazodon) - niskie ryzyko, podobna skuteczność, dłuższe stosowanie możliwe.
Czy melatonina pomaga na bezsenność?
**Częściowo**. Melatonina (OTC, 3-5 mg) działa głównie na **zaburzenia rytmu okołodobowego** - jet-lag, praca zmianowa, seniorzy > 55 r.ż. (gdzie produkcja melatoniny spada). **Słaba** dla klasycznej bezsenności (trudność zasypiania bez przesunięcia rytmu). **Lepsza opcja dla seniorów**: **Circadin 2 mg PR** (Rp) - fizjologiczna dawka. Dla młodszych z bezsennością - **CBT-I + Trittico CR** zwykle skuteczniejsze.
Czy Hydroxyzinum uzależnia?
Nie. Hydroksyzyna nie uzależnia. (różnica vs benzodiazepiny). Antagonista H1 (jak Zyrtec, ale silniej sedacyjny). Jednak: tolerancja sedacyjna może rozwijać się po 2-4 tyg. (mniejszy efekt nasenny). **Skutki uboczne**: suchość w ustach, zaparcia (cholinolityk), wydłużenie QT przy wysokich dawkach > 60 r.ż. **Limit u seniorów**: max 100 mg/d. Bezpieczna u dzieci > 1 roku, w ciąży (kategoria C - ostrożnie I trymestr).
Trittico CR czy mirtazapina?
**Trittico CR (trazodon)** dla **bezsenności samej** lub bezsenności + lęku. Niska dawka 25-50 mg, brak istotnego przyrostu masy. **Mirtazapina** dla bezsenności **+ depresja** lub **brak apetytu** (np. po chorobie). 7.5-15 mg wieczorem. **Wada mirtazapiny**: przyrost masy 3-5 kg/mc, nadmierna senność rano przy > 30 mg. **Wybór**: Trittico to "czysty" lek na sen; mirtazapina dla pacjentów depresyjnych ze spadkiem masy.
Co to CBT-I i czy działa?
**CBT-I (Cognitive-Behavioral Therapy for Insomnia)** = terapia poznawczo-behawioralna bezsenności - **6-8 sesji z psychologiem** lub program online (Sleepio, CBT-I Coach). **Komponenty**: higiena snu, kontrola bodźców (łóżko tylko do snu), restrykcja snu, restrukturyzacja poznawcza, relaksacja. **Skuteczność**: **70-80%** osiąga remisję bezsenności. **Efekt trwały** - w przeciwieństwie do leków (rebound po odstawieniu). **I rzut wg AASM 2024**. **Koszty w PL**: 200-400 zł/sesja prywatnie, NFZ kolejka.
Czy lekarze online wystawiają receptę na sen?
Tak, na większość leków Rp: **Trittico CR, Hydroxyzinum, Pramolan, mirtazapina, doksepina, melatonina Circadin**. Konsultacja **psychiatryczna 89 zł** (większość wymaga psychiatry). **NIE** wystawimy: Z-drugs (Stilnox, Imovane) i benzodiazepin (Lorafen, Estazolam) - wymaga stacjonarnej konsultacji. **Pierwsza recepta** dla niektórych pacjentów (chrapanie, dzienna senność, > 60 r.ż.) wymaga **polisomnografii** (badanie snu) przed leczeniem.
Bezsenność a alkohol - jak pomóc?
**Alkohol POGARSZA bezsenność długoterminowo**, choć pozornie pomaga zasnąć. Mechanizm: alkohol **hamuje fazę REM** (najgłębszy sen), powoduje **wybudzenia w drugiej połowie nocy**, **odwodnienie**, **zwiększa chrapanie i bezdech**. **Zalecenie**: NIE pij alkoholu **3-4 h przed snem**. Lepiej: herbata melisa, **kąpiel ciepła**, **niskie światło wieczorem**, **mindfulness/medytacja**. **Leki na sen nie łączyć z alkoholem** - wzmaga sedację, ryzyko depresji oddechowej.
Co jeśli leki nie pomagają?
**1) Sprawdź higienę snu** (regularne pory, kofeina, alkohol, ekrany). **2) Wprowadź CBT-I** (kluczowe - większe skutki niż leki długoterminowo). **3) Wyklucz OBS** (chrapanie + dzienna senność → polisomnografia). **4) Sprawdź depresję, lęk, ból** (leczenie podstawowej choroby często rozwiązuje bezsenność). **5) Zmień klasę leku** (np. Trittico → mirtazapina). **6) Wyklucz przewlekłe leki powodujące bezsenność** (beta-blokery, sterydy, antydepresanty SSRI rano).
Czy mogę brać leki na bezsenność długoterminowo?
**Zależy od leku**. **Trittico CR**: tak - bezpieczny długoterminowo, minimum ryzyka uzależnienia. **Hydroxyzinum**: tak, ale tolerancja może spadać (przerwy zalecane). **Mirtazapina, doksepina**: długoterminowo OK (dla depresji + bezsenności). **Melatonina**: bezpieczna długoterminowo. **Z-drugs (Stilnox)**: **MAX 4 TYGODNIE** - wysokie ryzyko uzależnienia. **Benzodiazepiny**: **MAX 2-4 tygodnie** - silne uzależnienie. **Lepiej**: CBT-I + okazjonalnie lek doraźnie.
Bezsenność w ciąży - co bezpieczne?
**I rzut**: zmiana stylu życia + CBT-I + relaksacja + melatonina (kategoria N - ostrożnie, niskie dawki). **Hydroksyzyna**: kategoria C - można w II/III trymestrze ostrożnie. **Trazodon (Trittico)**: kategoria C - ostrożnie, mało danych. **Mirtazapina**: kategoria C, dla bezsenności + depresji w ciąży. **Nie w ciąży**: Z-drugs (Stilnox, kategoria C ze znanym ryzykiem), benzodiazepiny (kategoria D - wady serca, zespoły odstawienia u noworodka). **Konsultacja ginekologa i psychiatry** kluczowa.
Czy bezsenność leczy się sama?
**Krótkotrwała (< 3 mies., reaktywna na stres)**: może ustąpić sama po usunięciu czynnika. **Przewlekła (> 3 mies., 3+ noce w tygodniu)**: **bez leczenia trwa latami**, pogarsza się, zwiększa ryzyko depresji, lęku, chorób CV, demencji, otyłości. **Konsultacja zalecana po 1 mies. Objawów** trwałych - wcześnie wprowadzona CBT-I + ew. Lek = wysokie szanse remisji.