eRecepta Online

Leki na bezsenność - przewodnik 2026 (CBT-I, leki Rp)

Leki na bezsenność na e-receptę - Trittico CR (trazodon), Hydroxyzinum, Pramolan, mirtazapina. CBT-I terapia I rzutu. Konsultacja psychiatryczna online od 250 zł.

Leki na bezsenność - przegląd klas 2026

Leczenie bezsenności (insomnia) wg wytycznych AASM 2024 (American Academy of Sleep Medicine) i PTSM 2024 (Polskie Towarzystwo Snu) zaczyna się od CBT-I (cognitive-behavioral therapy for insomnia) jako I rzut, leki dopiero gdy CBT-I nie wystarcza.

| Klasa leków | Przedstawiciele w PL | Status | Ryzyko uzależnienia | |---|---|---|---| | Antagoniści histaminowi (sedacyjne) | hydroxyzinum (hydroksyzyna), Atarax, pramolan (opipramol) | Rp | Niskie | | Trazodon (atypowy) | trittico cr 75 (trazodon CR) | Rp | Bardzo niskie | | Antydepresanty sedacyjne | Mirzaten (mirtazapina), Doksepina | Rp | Niskie (objawy odstawienia możliwe) | | Melatonina | Melatonina OTC, Circadin (Rp, 2 mg PR) | Większość OTC | Brak | | Z-drugs (benzodiazepino-podobne) | Stilnox (zolpidem), Imovane (zopiklon) | Rpw (psychotropowa) | wysokie - max 4 tygodnie | | Benzodiazepiny | Lorafen (lorazepam), Estazolam, Signopam | Rpw | BARDZO wysokie - unikać! | | Antagoniści orexin | Belsomra (suvorexant, w PL niedostępny) | Rp (USA) | Niskie |

I rzut wg AASM 2024:

1. CBT-I (terapia poznawczo-behawioralna bezsenności) - najwięcej dowodów, brak skutków ubocznych 2. Higiena snu + zmiana stylu życia 3. Melatonina OTC (głównie dla zaburzeń rytmu okołodobowego, jet-lag) 4. Jeśli niewystarczające → trazodon (Trittico CR) - niskie ryzyko, dobra tolerancja

  • NIE I rzut* (zarezerwowane dla opornych przypadków):
  • Z-drugs (Stilnox, Imovane) - max 4 tyg., ryzyko uzależnienia
  • Benzodiazepiny - unikać, silne uzależnienie

Konsultacja psychiatryczna wymagana dla większości leków nasennych Rp - koszt 250 zł zamiast standardowych 59 zł.

Trazodon (Trittico CR) - lek I rzutu nasennej

trittico cr 75 (trazodon CR) to najczęściej preferowany lek na bezsenność w wytycznych psychiatrycznych dzięki:

  • Bardzo niskie ryzyko uzależnienia (vs Z-drugs, benzodiazepiny)
  • Brak rebound insomnia po odstawieniu
  • Bezpieczna kombinacja z SSRI (popularna u pacjentów depresja + bezsenność)
  • Niskie dawki off-label dla snu (25-100 mg/d) vs depresja (150-300 mg/d)
  • Cena niska: 15-30 zł/mc, refundowany 30% (ryczałt 3,20 zł)
  • Dawkowanie:*
  • Bezsenność: 25-50 mg wieczorem (najczęściej), do 100 mg
  • 30 min przed snem, z lub bez jedzenia
  • Działanie po 30-60 min
  • Czas działania 6-8 h (CR - kontrolowane uwalnianie)

Mechanizm: antagonist receptora 5-HT2A + słaby inhibitor wychwytu serotoniny + antagonist H1 (sedacja). Nie wpływa na fazy REM/NREM jak benzodiazepiny.

  • Skutki uboczne*:
  • Suchość w ustach
  • Zawroty głowy, zwłaszcza rano (przy zbyt wysokiej dawce)
  • Priapizm (RZADKO, ale poważny - wymaga SOR)
  • Hipotensja ortostatyczna
  • Idealna kombinacja*:
  • Depresja + bezsenność: SSRI (sertralina) rano + Trittico CR wieczorem
  • Lęk + bezsenność: SSRI + Trittico (bez benzodiazepin)
  • PTSD + koszmary: Trittico + prazosyna

CBT-I - terapia poznawczo-behawioralna bezsenności

CBT-I jest UDOWODNIONO bardziej skuteczna niż leki w długoterminowym leczeniu bezsenności (Cochrane meta-analizy 2018, 2020). I rzut wytycznych AASM 2024.

Komponenty CBT-I (6-8 sesji):

  • 1. Higiena snu*:
  • Stała pora kładzenia się i wstawania (NAWET w weekendy)
  • Łóżko TYLKO do snu i seksu (NIE TV, telefon, czytanie)
  • Bez kofeiny po 14:00
  • Bez alkoholu wieczorem (pozornie pomaga, pogarsza REM)
  • Aktywność fizyczna w ciągu dnia (nie 2-3 h przed snem)
  • Sypialnia: chłodna (18-19°C), ciemna, cicha
  • 2. Kontrola bodźców (stimulus control)*:
  • Idź do łóżka TYLKO gdy jesteś senny
  • Jeśli nie zasnąłeś w 20 min → wyjdź z łóżka, zrób coś nudnego, wróć gdy senny
  • Wstawaj o stałej godzinie niezależnie od jakości snu
  • 3. Restrykcja snu (sleep restriction)*:
  • Ogranicz czas w łóżku do rzeczywistego czasu snu (np. Śpisz 5 h → bądź w łóżku 5.5 h)
  • Stopniowo zwiększaj o 15 min co tydzień
  • "Zwiększona presja snu" → szybsze zasypianie
  • 4. Restrukturyzacja poznawcza*:
  • Wyzwij myśli typu "muszę spać 8h", "jutro będę zniszczony"
  • Pisanie zmartwień w dzienniku (worry journal)
  • Mindfulness, oddychanie 4-7-8
  • 5. Relaksacja*:
  • Progresywna relaksacja mięśniowa (PMR)
  • Joga, body scan
  • Aplikacje: Calm, Headspace, Insight Timer
  • CBT-I online w PL*:
  • Sleepio (UK) - programy 6-tyg., ok. 300 zł
  • Polski psycholog kliniczny specjalizujący się w bezsenności: 200-400 zł/sesja, 6-8 sesji
  • Aplikacje: CBT-I Coach (bezpłatna), Somryst

Skuteczność: 70-80% pacjentów osiąga remisję bezsenności po pełnym programie CBT-I. Efekt trwały (vs leki - rebound po odstawieniu).

Hydroxyzinum, Pramolan, mirtazapina - alternatywy

  • hydroxyzinum (hydroksyzyna)* - antagonista H1, anksjolityk, sedacja:
  • Dawka: 25-50 mg wieczorem (bezsenność)
  • Idealna dla bezsenności + lęku
  • Cena: 8-15 zł
  • Wada: cholinolityk - suchość w ustach, zaparcia, ostrożność u seniorów
  • nie u dzieci < 1 roku
  • Wydłużenie QT w wysokich dawkach (max 100 mg/d > 60 r.ż.)
  • pramolan (opipramol)* - atypowy:
  • Dawka: 50-100 mg wieczorem
  • Łagodny antydepresant + nasenny
  • Cena: 12-25 zł
  • Bezpieczna w starszym wieku
  • Wada: nieuregulowany w UE jak SSRI, mniej dowodów
  • Mirzaten (mirtazapina)* - antydepresant tetracykliczny:
  • Dawka: 7.5-15 mg wieczorem (niskie dawki = silniejszy efekt nasenny!)
  • Idealna dla bezsenności + depresji + braku apetytu
  • Cena: 20-40 zł, refundacja 30%
  • Wada: przyrost masy ciała 3-5 kg/mc, nadmierna senność rano przy wyższych dawkach (> 30 mg)
  • Doksepina (Sinepin) - niskie dawki*:
  • Dawka: 3-6 mg wieczorem (TYLKO niskie dawki dla snu; > 25 mg = antydepresant)
  • Silnie nasenna, bez efektu dziennego
  • Cena: 8-15 zł
  • Wada: cholinolityczna, dla seniorów (ostrożnie z BPH, jaskrą)

Melatonina (OTC + Circadin Rp): - Melatonina OTC (3-5 mg) - uniwersalna, tania, 5-15 zł - Circadin 2 mg PR (Rp) - bardzo niskie dawki, fizjologiczne, 30-60 zł - Idealna dla: jet-lag, praca zmianowa, seniorzy > 55 r.ż. (Circadin), zaburzenia rytmu okołodobowego - Słaba dla klasycznej bezsenności z trudnością zasypiania bez przesunięcia rytmu

Czego unikać - Z-drugs i benzodiazepiny

Z-drugs i benzodiazepiny nie są I rzutu w bezsenności - ze względu na wysokie ryzyko uzależnienia i rebound insomnia po odstawieniu.

Z-drugs (Stilnox, Imovane):

  • Zolpidem (Stilnox) 10 mg - najpopularniejszy
  • Zopiklon (Imovane) 7.5 mg
  • Rpw psychotropowa
  • Max 4 tygodnie stosowania
  • Uzależnienie psychiczne i fizyczne - szczególnie po 2-4 tyg.
  • Skutki uboczne: nocne wędrówki, jedzenie/prowadzenie auta nieświadomie, zaburzenia pamięci
  • Czarna ramka FDA: złożone zachowania we śnie

Benzodiazepiny (NIE zalecane na bezsenność!):

  • Lorafen, Estazolam, Signopam - krótkodziałające
  • Bardzo wysokie ryzyko uzależnienia (psychiczne + fizyczne) już po 2-4 tyg.
  • Tolerancja - wymagane coraz wyższe dawki
  • Objawy odstawienia ciężkie: drgawki, halucynacje, gorączka
  • Demencja - meta-analizy pokazują zwiększone ryzyko Alzheimera u długotrwałych użytkowników
  • Upadki u seniorów + złamania kości
  • Kiedy są dopuszczalne:*
  • Bardzo krótkotrwałe (< 1 tydzień) w ostrym stresie/żałobie
  • Pacjenci hospicyjnych
  • Bezsenność wynikająca z ostrego lęku (ale lepiej SSRI + Trittico)

Lekarze online generalnie nie wystawiają Z-drugs i benzodiazepin - wymaga konsultacji psychiatry stacjonarnie + dokumentacji wskazań.

Jak uzyskać receptę na lek na bezsenność online

Większość leków na bezsenność = recepta Rp lub Rpw (psychotropowa). Konsultacja psychiatryczna 250 zł na ereceptaonline24.pl.

Procedura:

1. Formularz medyczny (5-10 min): opisz typ bezsenności (zasypianie, utrzymanie snu, wczesne budzenie), czas trwania, wcześniejsze leczenie, choroby (depresja, lęk, BPH, jaskra), aktualne leki, alergie.

2. Opłać 250 zł (recepta Rpw droższa od standardowej).

3. Lekarz weryfikuje w 15-60 min - dobiera lek wg profilu (Trittico CR I rzutu, Hydroxyzinum dla lęku, mirtazapina dla depresji + bezsenność).

4. Otrzymujesz e-receptę z kodem PIN.

  • Lekarz online może:*
  • Trittico CR, Hydroxyzinum, Pramolan, Mirzaten, Doksepina - Rp standardowa
  • Melatonina (Circadin) - Rp dla seniorów
  • Sertralina + Trittico CR kombinacja depresja+bezsenność
  • Lekarz online nie może:*
  • Stilnox, Imovane (Z-drugs) - wymaga stacjonarnej konsultacji
  • Benzodiazepiny (Lorafen, Estazolam) - wymaga psychiatry stacjonarnie
  • Pierwsza recepta przy podejrzeniu OBS (bezdech senny) - wymaga polisomnografii
  • Polisomnografia (badanie snu)* zalecana przy:
  • Chrapanie + dzienna senność (podejrzenie OBS)
  • Brak skuteczności leków po 4-6 tyg.
  • Ruchy nóg podczas snu
  • Pacjent > 60 r.ż. Z nowym początkiem bezsenności

Leki w tej kategorii

Najczęściej zadawane pytania

Jaki lek na bezsenność I rzutu?
CBT-I (terapia poznawczo-behawioralna) to I rzut wg AASM 2024 - najbardziej skuteczna i trwała metoda. Wśród leków: Trittico CR (trazodon) 25-50 mg wieczorem - niskie ryzyko uzależnienia, brak rebound insomnia, refundowany 30%. Hydroxyzinum dla bezsenności + lęku. Mirtazapina dla bezsenności + depresji. NIE I rzut: Z-drugs (Stilnox), benzodiazepiny - wysokie ryzyko uzależnienia.
Czy mogę dostać Stilnox / Imovane online?
Nie w trybie online. Zolpidem (Stilnox) i zopiklon (Imovane) to Z-drugs wymagające stacjonarnej konsultacji psychiatry ze względu na wysokie ryzyko uzależnienia (po 2-4 tyg.) i konieczność udokumentowanego planu odstawienia. Alternatywy online: Trittico CR (trazodon) - niskie ryzyko, podobna skuteczność, dłuższe stosowanie możliwe.
Czy melatonina pomaga na bezsenność?
Częściowo. Melatonina (OTC, 3-5 mg) działa głównie na zaburzenia rytmu okołodobowego - jet-lag, praca zmianowa, seniorzy > 55 r.ż. (gdzie produkcja melatoniny spada). Słaba dla klasycznej bezsenności (trudność zasypiania bez przesunięcia rytmu). Lepsza opcja dla seniorów: Circadin 2 mg PR (Rp) - fizjologiczna dawka. Dla młodszych z bezsennością - CBT-I + Trittico CR zwykle skuteczniejsze.
Czy Hydroxyzinum uzależnia?
Nie. Hydroksyzyna nie uzależnia. (różnica vs benzodiazepiny). Antagonista H1 (jak Zyrtec, ale silniej sedacyjny). Jednak: tolerancja sedacyjna może rozwijać się po 2-4 tyg. (mniejszy efekt nasenny). Skutki uboczne: suchość w ustach, zaparcia (cholinolityk), wydłużenie QT przy wysokich dawkach > 60 r.ż. Limit u seniorów: max 100 mg/d. Bezpieczna u dzieci > 1 roku, w ciąży (kategoria C - ostrożnie I trymestr).
Trittico CR czy mirtazapina?
Trittico CR (trazodon) dla bezsenności samej lub bezsenności + lęku. Niska dawka 25-50 mg, brak istotnego przyrostu masy. Mirtazapina dla bezsenności + depresja lub brak apetytu (np. po chorobie). 7.5-15 mg wieczorem. Wada mirtazapiny: przyrost masy 3-5 kg/mc, nadmierna senność rano przy > 30 mg. Wybór: Trittico to "czysty" lek na sen; mirtazapina dla pacjentów depresyjnych ze spadkiem masy.
Co to CBT-I i czy działa?
CBT-I (Cognitive-Behavioral Therapy for Insomnia) = terapia poznawczo-behawioralna bezsenności - 6-8 sesji z psychologiem lub program online (Sleepio, CBT-I Coach). Komponenty: higiena snu, kontrola bodźców (łóżko tylko do snu), restrykcja snu, restrukturyzacja poznawcza, relaksacja. Skuteczność: 70-80% osiąga remisję bezsenności. Efekt trwały - w przeciwieństwie do leków (rebound po odstawieniu). I rzut wg AASM 2024. Koszty w PL: 200-400 zł/sesja prywatnie, NFZ kolejka.
Czy lekarze online wystawiają receptę na sen?
Tak, na większość leków Rp: Trittico CR, Hydroxyzinum, Pramolan, mirtazapina, doksepina, melatonina Circadin. Konsultacja psychiatryczna 250 zł (większość wymaga psychiatry). NIE wystawimy: Z-drugs (Stilnox, Imovane) i benzodiazepin (Lorafen, Estazolam) - wymaga stacjonarnej konsultacji. Pierwsza recepta dla niektórych pacjentów (chrapanie, dzienna senność, > 60 r.ż.) wymaga polisomnografii (badanie snu) przed leczeniem.
Bezsenność a alkohol - jak pomóc?
Alkohol POGARSZA bezsenność długoterminowo, choć pozornie pomaga zasnąć. Mechanizm: alkohol hamuje fazę REM (najgłębszy sen), powoduje wybudzenia w drugiej połowie nocy, odwodnienie, zwiększa chrapanie i bezdech. Zalecenie: NIE pij alkoholu 3-4 h przed snem. Lepiej: herbata melisa, kąpiel ciepła, niskie światło wieczorem, mindfulness/medytacja. Leki na sen nie łączyć z alkoholem - wzmaga sedację, ryzyko depresji oddechowej.
Co jeśli leki nie pomagają?
1) Sprawdź higienę snu (regularne pory, kofeina, alkohol, ekrany). 2) Wprowadź CBT-I (kluczowe - większe skutki niż leki długoterminowo). 3) Wyklucz OBS (chrapanie + dzienna senność → polisomnografia). 4) Sprawdź depresję, lęk, ból (leczenie podstawowej choroby często rozwiązuje bezsenność). 5) Zmień klasę leku (np. Trittico → mirtazapina). 6) Wyklucz przewlekłe leki powodujące bezsenność (beta-blokery, sterydy, antydepresanty SSRI rano).
Czy mogę brać leki na bezsenność długoterminowo?
Zależy od leku. Trittico CR: tak - bezpieczny długoterminowo, minimum ryzyka uzależnienia. Hydroxyzinum: tak, ale tolerancja może spadać (przerwy zalecane). Mirtazapina, doksepina: długoterminowo OK (dla depresji + bezsenności). Melatonina: bezpieczna długoterminowo. Z-drugs (Stilnox): MAX 4 TYGODNIE - wysokie ryzyko uzależnienia. Benzodiazepiny: MAX 2-4 tygodnie - silne uzależnienie. Lepiej: CBT-I + okazjonalnie lek doraźnie.
Bezsenność w ciąży - co bezpieczne?
I rzut: zmiana stylu życia + CBT-I + relaksacja + melatonina (kategoria N - ostrożnie, niskie dawki). Hydroksyzyna: kategoria C - można w II/III trymestrze ostrożnie. Trazodon (Trittico): kategoria C - ostrożnie, mało danych. Mirtazapina: kategoria C, dla bezsenności + depresji w ciąży. Nie w ciąży: Z-drugs (Stilnox, kategoria C ze znanym ryzykiem), benzodiazepiny (kategoria D - wady serca, zespoły odstawienia u noworodka). Konsultacja ginekologa i psychiatry kluczowa.
Czy bezsenność leczy się sama?
Krótkotrwała (< 3 mies., reaktywna na stres): może ustąpić sama po usunięciu czynnika. Przewlekła (> 3 mies., 3+ noce w tygodniu): bez leczenia trwa latami, pogarsza się, zwiększa ryzyko depresji, lęku, chorób CV, demencji, otyłości. Konsultacja zalecana po 1 mies. Objawów trwałych - wcześnie wprowadzona CBT-I + ew. Lek = wysokie szanse remisji.