Leki ginekologiczne - przewodnik 2026
Leki ginekologiczne na e-receptę - antykoncepcja (Yasmin, Slinda, Diane 35, Evra, NuvaRing), infekcje intymne, regulacja cyklu. Konsultacja online od 59 zł.
Główne problemy ginekologiczne + leki
**Najczęstsze problemy ginekologiczne** rozwiązywane farmakologicznie + I rzut:
| Problem | I rzut farmakologiczny | Lek | |---|---|---| | **Antykoncepcja regularna** | Tabletki dwuskładnikowe / mini-pigułki | **[[yasmin]]**, **[[slinda]]**, **[[diane-35]]**, [[evra]], [[nuvaring]] | | **Antykoncepcja awaryjna** | Lewonorgestrel lub uliprystal | **[[escapelle]]** (0-72 h), **[[ellaone]]** (0-120 h) | | **Grzybica pochwy** (kandydoza) | Klotrimazol miejscowo, flukonazol doustnie | Canesten, Gyno-Mycosyst (klotrimazol), Diflucan (flukonazol) - wszystkie OTC | | **Bakteryjna waginoza (BV)** | Metronidazol doustnie lub miejscowo | Metronidazol 500 mg 2×/d × 7 dni LUB Gynalgin (klindamycyna + metronidazol) | | **Rzęsistkowica** (Trichomonas) | Metronidazol jednorazowo 2 g | Metrosept | | **Bolesne miesiączki** | NLPZ + antykoncepcja hormonalna | [[ketonal]] Forte, [[dexak]] LUB [[yasmin]] przewlekle | | **Endometrioza** | Antykoncepcja hormonalna przewlekle | [[yasmin]] BEZ przerw, IUD hormonalne (Mirena) | | **PCOS (policystyczne jajniki)** | Anty-androgenowa antykoncepcja + metformina | [[diane-35]], Yaz + [[metformax]] (insulinooporność) | | **Suchość pochwy menopauza** | Estrogen miejscowo | Vagifem (estradiol), Ovestin (estriol) | | **HTZ (Hormonalna Terapia Zastępcza)** | Estrogen + progesteron / TSEC | Activelle, Climen, Femoston | | **Mastalgia (ból piersi)** | Bromokryptyna, antykoncepcja | Bromokryptyna, Yaz | | **Infekcje układu moczowego** (kobiety) | Furagina, Monural | Furaginum OTC, Monural OTC | | **Mięśniaki / krwawienia** | Ulipristal (Esmya - wycofany 2020), antykoncepcja | Mirena IUD, Esmya | | **Niepłodność** | Klomifen (stymulacja owulacji) | Klostilbegyt - wymaga ginekologa | | **Profilaktyka HPV** | Szczepionka 9-walentna | Gardasil 9 (szczepienie 11-26 r.ż., częściowo refundowane) | | **STI (chlamydia, rzeżączka)** | Antybiotyki | Doksycyklina (chlamydia), ceftriakson (rzeżączka) |
**Najwyższe wolumeny SEO w PL:**
- "tabletki antykoncepcyjne" - 27,100/mc
- "antykoncepcja awaryjna" / "tabletka dzień po" - 27,100/mc
- "grzybica pochwy leczenie" - 3,500/mc
- "bakteryjne zapalenie pochwy" - 2,500/mc
- "endometrioza objawy" - 5,500/mc
**Szczegóły każdej grupy w dedykowanych kategoriach:** [[antykoncepcja]], dla bólu miesiączkowego → [[ból-i-zapalenie]], dla cukrzycy w PCOS → [[cukrzyca]].
Grzybica pochwy (kandydoza) - leczenie
**Grzybica pochwy** (vulvovaginal candidiasis, VVC) dotyka **75% kobiet co najmniej raz w życiu**, **5-10% nawracająco** (> 4 epizody/rok).
**Objawy:**
- **Świąd** intensywny w okolicy intymnej (najsilniejszy w nocy)
- **Wydzielina serowata** ("twarogowa") biała, bezwonna
- **Pieczenie, bolesność** przy oddawaniu moczu lub stosunku
- **Zaczerwienienie, obrzęk** sromu
- Czasem **wyprysk** zewnętrznie
**Diagnostyka:**
- Objawy + wygląd kliniczny często wystarczające
- **Wymaz** + badanie mikologiczne (pewność)
- **pH pochwy < 4.5** (vs BV gdzie > 4.5)
**Leczenie I rzutu** (OTC w PL):
| Lek | Substancja | Schemat | Cena | |---|---|---|---| | **Canesten 1, Gyno-Canesten** | Klotrimazol 500 mg | Tabletka dopochwowa **jednorazowo** | 25-40 zł | | **Canesten 3 / 6** | Klotrimazol 200/100 mg | Tabletka dopochwowa × 3-6 dni | 20-35 zł | | **Gynalgin** | Klotrimazol + metronidazol | Globulki 10 dni (BV + grzybica mieszane) | 30-50 zł | | **Klotrimazol krem** | Klotrimazol 1% | Krem zewnętrznie 2-3×/d × 7-14 dni | 10-20 zł | | **Diflucan** | Flukonazol 150 mg doustnie | **Jednorazowo** (1 kapsułka) | 30-50 zł (OTC) |
**Leczenie Rp (gdy oporne lub nawracające):**
- **Flukonazol** 150 mg co 72 h × 3 dawki (oporne)
- **Itrakonazol** 200 mg 2×/d × 1 dzień
- **Profilaktyka nawracającej VVC** (> 4 epizody/rok): flukonazol 150 mg 1×/tydz. Przez 6 mies.
**Czynniki ryzyka kandydozy:**
- **Antybiotykoterapia** (zabija pałeczki kwasu mlekowego)
- **Cukrzyca niewyrównana** (glukoza w wydzielinie)
- **Ciąża** (zmiany hormonalne)
- **Immunosupresja** (HIV, sterydy systemowe)
- **Sterydy donosowe długoterminowo**, antybiotyki, antykoncepcja
- **Stres**
**Profilaktyka:**
- **Bielizna bawełniana** (NIE syntetyczna)
- Unikać tampona w nocy
- **Brak płukanek pochwy** (zaburzają flore)
- Probiotyki dopochwowe (Vagic, Vagisan, Lacid Femina) - szczególnie po antybiotykach
- **Higiena**: 1× dziennie, bez perfumowanych mydeł, pH 4-5
**Gdy partner też ma objawy** (rzadko, ale możliwe): klotrimazol krem 1% - leczyć razem.
Bakteryjne zapalenie pochwy (BV) i rzęsistkowica
**Bakteryjna waginoza (BV)** to **najczęstsza infekcja pochwy** (40% wszystkich infekcji ginekologicznych). Spowodowana przerostem **Gardnerella vaginalis** i innych bakterii beztlenowych przy spadku **Lactobacillus**.
**Objawy:**
- **Wydzielina szaro-biała, jednolita, "rybi zapach"** (szczególnie po stosunku, miesiączce)
- **Świąd, pieczenie** - łagodne lub brak
- **pH pochwy > 4.5** (vs grzybica < 4.5)
- **nie jest STI** (nie przenosi się płciowo, ale stosunek jest czynnikiem ryzyka)
**Leczenie:**
- | Lek | Schemat | Komentarz |
- |---|---|---|
- | **Metronidazol doustny** | 500 mg 2×/d × 7 dni | I rzut, najwięcej dowodów |
- | **Metronidazol miejscowo** (Metrosept żel 0.75%) | 1×/d × 5 dni | Mniej skuteczny niż doustny |
- | **Klindamycyna miejscowo** (Dalacin krem 2%) | 1×/d × 7 dni | Alternatywa |
- | **Tinidazol** | 2 g jednorazowo lub 1 g/d × 5 dni | Krótszy kurs |
**Po leczeniu** - probiotyki dopochwowe (Vagic, Vagisan) przez 1-2 tyg. Dla regeneracji flory.
- *Nawrót BV** dotyka **30% pacjentek w 3 mies., 50% w rok** - częsta frustracja. Profilaktyka:
- Probiotyki przewlekle
- Mleko kwaśne (kefir, jogurt z żywymi kulturami) doustnie
- Unikać płukanek pochwy
- Ograniczenie ilości partnerów seksualnych
**Rzęsistkowica (Trichomonas vaginalis)** - STI, jeden z najczęstszych zarazków pasożytniczych przenoszonych płciowo.
**Objawy:**
- **Pienisto-żółta wydzielina** ze wstrząsem
- **Świąd, pieczenie, bolesność** przy stosunku
- **"Truskawkowy" cervix** (czerwone wybroczyny na szyjce macicy)
- U **mężczyzn** często bezobjawowo (asymptomatyczni nosiciele!)
**Leczenie:**
- **Metronidazol 2 g jednorazowo** (dla pacjentki + PARTNERA)
- Lub Tinidazol 2 g jednorazowo
- **Kontrola po 3 tyg.** (jeśli objawy)
- **Abstynencja seksualna** do końca leczenia partnerów
- **nie pij alkoholu** w trakcie + 48 h po (reakcja disulfiramowa - wymioty, tachykardia)
**STI screening** wskazany przy: nowych partnerach, objawach, planowaniu ciąży, częstych infekcjach.
Bolesne miesiączki, endometrioza, PCOS
**Dysmenorrhea (bolesne miesiączki)** dotyka **50-90% kobiet** w wieku rozrodczym.
**Pierwotna** (bez choroby organicznej, częsta u nastolatek):
- Mechanizm: nadmiar **prostaglandyn F2α** w endometrium → silne skurcze macicy
- **I rzut**: NLPZ - **[[ketonal]] Forte 100 mg co 8 h** lub **[[dexak]] 25 mg co 8 h** od 1. dnia miesiączki, max 3 dni
- **Profilaktyka**: zacznij **1 dzień przed** spodziewaną miesiączką
- **II rzut**: antykoncepcja hormonalna ([[yasmin]], pigułki dwuskładnikowe) - najskuteczniejsza długoterminowo
**Wtórna** (z chorobą - endometrioza, mięśniaki, IUD miedziane):
- Wymaga **konsultacji ginekologa** + USG
- Leczenie podstawowe choroby
**Endometrioza** dotyka **10% kobiet** w wieku rozrodczym. **Tkanka endometrium poza macicą** (na otrzewnej, jajnikach, jelitach).
- *Objawy:**
- Silne bolesne miesiączki
- Ból miednicy nieskorelowany z cyklem
- Bolesne stosunki (dyspareunia)
- Bolesne wypróżnienia / oddawanie moczu (jeśli endometrioza w jelicie/pęcherzu)
- **Niepłodność** (30-50% kobiet z endometriozą)
**Leczenie farmakologiczne:**
- **Antykoncepcja dwuskładnikowa** (Yasmin, Yaz) **przewlekle BEZ PRZERW** ("skip periods") - I rzut
- **Progestyny**: dienogest (Visanne 2 mg) - silnie skuteczna w endometriozie
- **Mirena IUD** (LNG-IUD) - leczy endometriozę 8 lat
- **Analogi GnRH** (Zoladex, Lupron) - silnie obniżają estrogen, "menopauza chemiczna" - krótkoterminowo
- **NLPZ** doraźnie
**Operacyjne**: laparoskopia z ekscyzją ognisk endometriozy - gdy ciężka.
**PCOS (Zespół Policystycznych Jajników)** dotyka **5-10% kobiet** w wieku rozrodczym.
- *Kryteria Rotterdam** (2/3):
- 1. Anowulacja (nieregularne miesiączki)
- 2. Hiperandrogenizm (kliniczny - trądzik, hirsutyzm; lub biochemiczny - wysoki testosteron)
- 3. Torbiele jajników w USG (> 12 pęcherzyków lub objętość > 10 ml)
**Leczenie zależy od celu pacjentki:**
| Cel | Leczenie | |---|---| | **Regulacja cyklu, trądzik, hirsutyzm** | **[[diane-35]]** lub **Yaz** (antykoncepcja anty-androgenowa) | | **Insulinooporność, otyłość** | **[[metformax]]** 1500-2000 mg/d (off-label) | | **Niepłodność** | **Klomifen** (Klostilbegyt) - stymulacja owulacji; ewentualnie metformina + klomifen | | **Otyłość znaczna BMI > 30** | **GLP-1**: Mounjaro, Wegovy, Ozempic + zmiana stylu życia |
- *Diagnostyka PCOS:**
- USG ginekologiczne (torbiele jajników)
- Testosteron, SHBG, FAI, LH, FSH, prolaktyna, TSH, anty-TPO
- HOMA-IR (insulina + glukoza na czczo)
- OGTT z insuliną
**Konsultacja ginekologa** wymagana - pierwsza diagnoza.
Jak uzyskać receptę online na lek ginekologiczny
Konsultacja **59 zł** na **ereceptaonline24.pl**.
**Co lekarz online wystawi:**
- **Antykoncepcja**: [[yasmin]], [[slinda]], [[diane-35]], [[evra]], [[nuvaring]] (kontynuacja + pierwsza recepta dla typowych przypadków)
- **Tabletka dzień po**: [[escapelle]], [[ellaone]]
- **Antybiotyki na BV**: metronidazol doustny
- **Flukonazol Rx** (Diflucan w wyższych dawkach lub schematach)
- **Klotrimazol** miejscowo (gdy potrzebny Rp)
- **NLPZ Rp na bolesne miesiączki**: [[ketonal]], [[dexak]], [[nimesil]]
- **Progestyny**: dienogest (Visanne) - endometrioza (kontynuacja)
- **Metformina** w PCOS (off-label)
- **Antybiotyki na chlamydię**: doksycyklina 100 mg 2×/d × 7 dni
**Co lekarz online nie wystawi:**
- **Pierwsza diagnoza endometriozy** - wymaga USG, ewentualnie laparoskopii
- **Pierwsza diagnoza PCOS** - wymaga badań hormonalnych + USG
- **HTZ** (Hormonalna Terapia Zastępcza) - pierwsza recepta wymaga ginekologa + mammografii
- **Niepłodność** - wymaga ginekologa specjalisty
- **Mięśniaki** wymagające leczenia - wymaga ginekologa
- **Krwawienia o niejasnym podłożu** - wymaga USG, ewentualnie histeroskopii
- **Stymulacja owulacji** (klomifen) - wymaga ginekologa
- **Założenie IUD/implantu** - procedura ginekologiczna stacjonarnie
- **Aborcja farmakologiczna** - w PL ograniczona prawnie, wymaga konsultacji
- **Sterilizacja** - chirurgia
**Konsultacja ginekologa stacjonarna** zalecana przy:
- Pierwsza wizyta dla planowania antykoncepcji nastolatek
- Krwawienia o niejasnym charakterze (między miesiączkami, po stosunku)
- Bóle podbrzusza utrzymujące się
- Niepłodność > 1 rok prób
- Podejrzenie endometriozy, PCOS
- Cytologia (badanie szyjki macicy) - co 3 lata 25-65 r.ż.
- USG ginekologiczne - co 2 lata
- Mammografia 50-69 r.ż. - co 2 lata (NFZ)
- HPV test 30-65 r.ż. - co 5 lat
- HTZ przy menopauzie
**Alternatywy OTC (bez recepty):**
- **Grzybica pochwy**: Canesten 1 (jednorazowo), klotrimazol krem, Diflucan 150 mg
- **ZUM**: Furaginum, Monural, Cystiprin, żurawina (zioła)
- **Antykoncepcja barierowa**: prezerwatywy, dopochwowe globulki plemnikobójcze
- **PMS, miesiączka**: ibuprofen, naproksen, paracetamol
- **Probiotyki dopochwowe**: Vagic, Vagisan, Lacid Femina