Leki ginekologiczne - przewodnik 2026
Leki ginekologiczne na e-receptę - antykoncepcja (Yasmin, Slinda, Diane 35, Evra, NuvaRing), infekcje intymne, regulacja cyklu. Konsultacja online od 59 zł.
Główne problemy ginekologiczne + leki
Najczęstsze problemy ginekologiczne rozwiązywane farmakologicznie + I rzut:
| Problem | I rzut farmakologiczny | Lek | |---|---|---| | Antykoncepcja regularna | Tabletki dwuskładnikowe / mini-pigułki | yasmin, slinda, diane 35, evra, nuvaring | | Antykoncepcja awaryjna | Lewonorgestrel lub uliprystal | escapelle (0-72 h), ellaone (0-120 h) | | Grzybica pochwy (kandydoza) | Klotrimazol miejscowo, flukonazol doustnie | Canesten, Gyno-Mycosyst (klotrimazol), Diflucan (flukonazol) - wszystkie OTC | | Bakteryjna waginoza (BV) | Metronidazol doustnie lub miejscowo | Metronidazol 500 mg 2×/d × 7 dni LUB Gynalgin (klindamycyna + metronidazol) | | Rzęsistkowica (Trichomonas) | Metronidazol jednorazowo 2 g | Metrosept | | Bolesne miesiączki | NLPZ + antykoncepcja hormonalna | ketonal Forte, dexak LUB yasmin przewlekle | | Endometrioza | Antykoncepcja hormonalna przewlekle | yasmin BEZ przerw, IUD hormonalne (Mirena) | | PCOS (policystyczne jajniki) | Anty-androgenowa antykoncepcja + metformina | diane 35, Yaz + metformax (insulinooporność) | | Suchość pochwy menopauza | Estrogen miejscowo | Vagifem (estradiol), Ovestin (estriol) | | HTZ (Hormonalna Terapia Zastępcza) | Estrogen + progesteron / TSEC | Activelle, Climen, Femoston | | Mastalgia (ból piersi) | Bromokryptyna, antykoncepcja | Bromokryptyna, Yaz | | Infekcje układu moczowego (kobiety) | Furagina, Monural | Furaginum OTC, Monural OTC | | Mięśniaki / krwawienia | Ulipristal (Esmya - wycofany 2020), antykoncepcja | Mirena IUD, Esmya | | Niepłodność | Klomifen (stymulacja owulacji) | Klostilbegyt - wymaga ginekologa | | Profilaktyka HPV | Szczepionka 9-walentna | Gardasil 9 (szczepienie 11-26 r.ż., częściowo refundowane) | | STI (chlamydia, rzeżączka) | Antybiotyki | Doksycyklina (chlamydia), ceftriakson (rzeżączka) |
Najwyższe wolumeny SEO w PL:
- "tabletki antykoncepcyjne" - 27,100/mc
- "antykoncepcja awaryjna" / "tabletka dzień po" - 27,100/mc
- "grzybica pochwy leczenie" - 3,500/mc
- "bakteryjne zapalenie pochwy" - 2,500/mc
- "endometrioza objawy" - 5,500/mc
Szczegóły każdej grupy w dedykowanych kategoriach: antykoncepcja, dla bólu miesiączkowego → ból i zapalenie, dla cukrzycy w PCOS → cukrzyca.
Grzybica pochwy (kandydoza) - leczenie
Grzybica pochwy (vulvovaginal candidiasis, VVC) dotyka 75% kobiet co najmniej raz w życiu, 5-10% nawracająco (> 4 epizody/rok).
Objawy:
- Świąd intensywny w okolicy intymnej (najsilniejszy w nocy)
- Wydzielina serowata ("twarogowa") biała, bezwonna
- Pieczenie, bolesność przy oddawaniu moczu lub stosunku
- Zaczerwienienie, obrzęk sromu
- Czasem wyprysk zewnętrznie
Diagnostyka:
- Objawy + wygląd kliniczny często wystarczające
- Wymaz + badanie mikologiczne (pewność)
- pH pochwy < 4.5 (vs BV gdzie > 4.5)
Leczenie I rzutu (OTC w PL):
| Lek | Substancja | Schemat | Cena | |---|---|---|---| | Canesten 1, Gyno-Canesten | Klotrimazol 500 mg | Tabletka dopochwowa jednorazowo | 25-40 zł | | Canesten 3 / 6 | Klotrimazol 200/100 mg | Tabletka dopochwowa × 3-6 dni | 20-35 zł | | Gynalgin | Klotrimazol + metronidazol | Globulki 10 dni (BV + grzybica mieszane) | 30-50 zł | | Klotrimazol krem | Klotrimazol 1% | Krem zewnętrznie 2-3×/d × 7-14 dni | 10-20 zł | | Diflucan | Flukonazol 150 mg doustnie | Jednorazowo (1 kapsułka) | 30-50 zł (OTC) |
Leczenie Rp (gdy oporne lub nawracające):
- Flukonazol 150 mg co 72 h × 3 dawki (oporne)
- Itrakonazol 200 mg 2×/d × 1 dzień
- Profilaktyka nawracającej VVC (> 4 epizody/rok): flukonazol 150 mg 1×/tydz. Przez 6 mies.
Czynniki ryzyka kandydozy:
- Antybiotykoterapia (zabija pałeczki kwasu mlekowego)
- Cukrzyca niewyrównana (glukoza w wydzielinie)
- Ciąża (zmiany hormonalne)
- Immunosupresja (HIV, sterydy systemowe)
- Sterydy donosowe długoterminowo, antybiotyki, antykoncepcja
- Stres
Profilaktyka:
- Bielizna bawełniana (NIE syntetyczna)
- Unikać tampona w nocy
- Brak płukanek pochwy (zaburzają flore)
- Probiotyki dopochwowe (Vagic, Vagisan, Lacid Femina) - szczególnie po antybiotykach
- Higiena: 1× dziennie, bez perfumowanych mydeł, pH 4-5
Gdy partner też ma objawy (rzadko, ale możliwe): klotrimazol krem 1% - leczyć razem.
Bakteryjne zapalenie pochwy (BV) i rzęsistkowica
Bakteryjna waginoza (BV) to najczęstsza infekcja pochwy (40% wszystkich infekcji ginekologicznych). Spowodowana przerostem Gardnerella vaginalis i innych bakterii beztlenowych przy spadku Lactobacillus.
Objawy:
- Wydzielina szaro-biała, jednolita, "rybi zapach" (szczególnie po stosunku, miesiączce)
- Świąd, pieczenie - łagodne lub brak
- pH pochwy > 4.5 (vs grzybica < 4.5)
- nie jest STI (nie przenosi się płciowo, ale stosunek jest czynnikiem ryzyka)
Leczenie:
- | Lek | Schemat | Komentarz |
- |---|---|---|
- | Metronidazol doustny | 500 mg 2×/d × 7 dni | I rzut, najwięcej dowodów |
- | Metronidazol miejscowo (Metrosept żel 0.75%) | 1×/d × 5 dni | Mniej skuteczny niż doustny |
- | Klindamycyna miejscowo (Dalacin krem 2%) | 1×/d × 7 dni | Alternatywa |
- | Tinidazol | 2 g jednorazowo lub 1 g/d × 5 dni | Krótszy kurs |
Po leczeniu - probiotyki dopochwowe (Vagic, Vagisan) przez 1-2 tyg. Dla regeneracji flory.
- Nawrót BV dotyka 30% pacjentek w 3 mies., 50% w rok* - częsta frustracja. Profilaktyka:
- Probiotyki przewlekle
- Mleko kwaśne (kefir, jogurt z żywymi kulturami) doustnie
- Unikać płukanek pochwy
- Ograniczenie ilości partnerów seksualnych
Rzęsistkowica (Trichomonas vaginalis) - STI, jeden z najczęstszych zarazków pasożytniczych przenoszonych płciowo.
Objawy:
- Pienisto-żółta wydzielina ze wstrząsem
- Świąd, pieczenie, bolesność przy stosunku
- "Truskawkowy" cervix (czerwone wybroczyny na szyjce macicy)
- U mężczyzn często bezobjawowo (asymptomatyczni nosiciele!)
Leczenie:
- Metronidazol 2 g jednorazowo (dla pacjentki + PARTNERA)
- Lub Tinidazol 2 g jednorazowo
- Kontrola po 3 tyg. (jeśli objawy)
- Abstynencja seksualna do końca leczenia partnerów
- nie pij alkoholu w trakcie + 48 h po (reakcja disulfiramowa - wymioty, tachykardia)
STI screening wskazany przy: nowych partnerach, objawach, planowaniu ciąży, częstych infekcjach.
Bolesne miesiączki, endometrioza, PCOS
Dysmenorrhea (bolesne miesiączki) dotyka 50-90% kobiet w wieku rozrodczym.
Pierwotna (bez choroby organicznej, częsta u nastolatek):
- Mechanizm: nadmiar prostaglandyn F2α w endometrium → silne skurcze macicy
- I rzut: NLPZ - ketonal Forte 100 mg co 8 h lub dexak 25 mg co 8 h od 1. dnia miesiączki, max 3 dni
- Profilaktyka: zacznij 1 dzień przed spodziewaną miesiączką
- II rzut: antykoncepcja hormonalna (yasmin, pigułki dwuskładnikowe) - najskuteczniejsza długoterminowo
Wtórna (z chorobą - endometrioza, mięśniaki, IUD miedziane):
- Wymaga konsultacji ginekologa + USG
- Leczenie podstawowe choroby
Endometrioza dotyka 10% kobiet w wieku rozrodczym. Tkanka endometrium poza macicą (na otrzewnej, jajnikach, jelitach).
- Objawy:*
- Silne bolesne miesiączki
- Ból miednicy nieskorelowany z cyklem
- Bolesne stosunki (dyspareunia)
- Bolesne wypróżnienia / oddawanie moczu (jeśli endometrioza w jelicie/pęcherzu)
- Niepłodność (30-50% kobiet z endometriozą)
Leczenie farmakologiczne:
- Antykoncepcja dwuskładnikowa (Yasmin, Yaz) przewlekle BEZ PRZERW ("skip periods") - I rzut
- Progestyny: dienogest (Visanne 2 mg) - silnie skuteczna w endometriozie
- Mirena IUD (LNG-IUD) - leczy endometriozę 8 lat
- Analogi GnRH (Zoladex, Lupron) - silnie obniżają estrogen, "menopauza chemiczna" - krótkoterminowo
- NLPZ doraźnie
Operacyjne: laparoskopia z ekscyzją ognisk endometriozy - gdy ciężka.
PCOS (Zespół Policystycznych Jajników) dotyka 5-10% kobiet w wieku rozrodczym.
- Kryteria Rotterdam* (2/3):
- 1. Anowulacja (nieregularne miesiączki)
- 2. Hiperandrogenizm (kliniczny - trądzik, hirsutyzm; lub biochemiczny - wysoki testosteron)
- 3. Torbiele jajników w USG (> 12 pęcherzyków lub objętość > 10 ml)
Leczenie zależy od celu pacjentki:
| Cel | Leczenie | |---|---| | Regulacja cyklu, trądzik, hirsutyzm | diane 35 lub Yaz (antykoncepcja anty-androgenowa) | | Insulinooporność, otyłość | metformax 1500-2000 mg/d (off-label) | | Niepłodność | Klomifen (Klostilbegyt) - stymulacja owulacji; ewentualnie metformina + klomifen | | Otyłość znaczna BMI > 30 | GLP-1: Mounjaro, Wegovy, Ozempic + zmiana stylu życia |
- Diagnostyka PCOS:*
- USG ginekologiczne (torbiele jajników)
- Testosteron, SHBG, FAI, LH, FSH, prolaktyna, TSH, anty-TPO
- HOMA-IR (insulina + glukoza na czczo)
- OGTT z insuliną
Konsultacja ginekologa wymagana - pierwsza diagnoza.
Jak uzyskać receptę online na lek ginekologiczny
Konsultacja 59 zł na ereceptaonline24.pl.
Co lekarz online wystawi:
- Antykoncepcja: yasmin, slinda, diane 35, evra, nuvaring (kontynuacja + pierwsza recepta dla typowych przypadków)
- Tabletka dzień po: escapelle, ellaone
- Antybiotyki na BV: metronidazol doustny
- Flukonazol Rx (Diflucan w wyższych dawkach lub schematach)
- Klotrimazol miejscowo (gdy potrzebny Rp)
- NLPZ Rp na bolesne miesiączki: ketonal, dexak, nimesil
- Progestyny: dienogest (Visanne) - endometrioza (kontynuacja)
- Metformina w PCOS (off-label)
- Antybiotyki na chlamydię: doksycyklina 100 mg 2×/d × 7 dni
Co lekarz online nie wystawi:
- Pierwsza diagnoza endometriozy - wymaga USG, ewentualnie laparoskopii
- Pierwsza diagnoza PCOS - wymaga badań hormonalnych + USG
- HTZ (Hormonalna Terapia Zastępcza) - pierwsza recepta wymaga ginekologa + mammografii
- Niepłodność - wymaga ginekologa specjalisty
- Mięśniaki wymagające leczenia - wymaga ginekologa
- Krwawienia o niejasnym podłożu - wymaga USG, ewentualnie histeroskopii
- Stymulacja owulacji (klomifen) - wymaga ginekologa
- Założenie IUD/implantu - procedura ginekologiczna stacjonarnie
- Aborcja farmakologiczna - w PL ograniczona prawnie, wymaga konsultacji
- Sterilizacja - chirurgia
Konsultacja ginekologa stacjonarna zalecana przy:
- Pierwsza wizyta dla planowania antykoncepcji nastolatek
- Krwawienia o niejasnym charakterze (między miesiączkami, po stosunku)
- Bóle podbrzusza utrzymujące się
- Niepłodność > 1 rok prób
- Podejrzenie endometriozy, PCOS
- Cytologia (badanie szyjki macicy) - co 3 lata 25-65 r.ż.
- USG ginekologiczne - co 2 lata
- Mammografia 50-69 r.ż. - co 2 lata (NFZ)
- HPV test 30-65 r.ż. - co 5 lat
- HTZ przy menopauzie
Alternatywy OTC (bez recepty):
- Grzybica pochwy: Canesten 1 (jednorazowo), klotrimazol krem, Diflucan 150 mg
- ZUM: Furaginum, Monural, Cystiprin, żurawina (zioła)
- Antykoncepcja barierowa: prezerwatywy, dopochwowe globulki plemnikobójcze
- PMS, miesiączka: ibuprofen, naproksen, paracetamol
- Probiotyki dopochwowe: Vagic, Vagisan, Lacid Femina